|
|
ΟΛΑ ΕΡΓΟΧΕΙΡΑ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ
ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ
|
ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ 2026
|
|
«Ἡ Παναγία μας
σώζει τά μικρά παιδιά» Ἕνα παιδικό βιβλίο, πού περιλαμβάνει θαύματα τῆς Παναγίας σέ μικρά παιδιά. Ἄς συνδέσουμε τά παιδιά μας μέ τό πρόσωπο τῆς Παναγίας μας ἀπό τήν τρυφερή ἡλικία τους καί ἄς τά κατευθύνουμε σέ ὅλες τίς δύσκολες στιγμές τους, ἀλλά καί γενικότερα στή ζωή τους πάντα νά προστρέχουν στή Μητέρα τοῦ Κυρίου μας καί Μητέρα ὅλων μας. Ἔκδοση Ἱερᾶς Γυναικείας Κοινοβιακῆς Μονῆς Ἁγίου Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ Ἀρναίας Χαλκιδικῆς. Πληροφορίες στό τηλέφωνο 6944/1122365 Θά τό βρεῖτε στό βιβλιοπωλεῖο «ΜΕΛΙΣΣΑ» καθώς καί σέ ὅλα τά θρησκευτικά βιβλιοπωλεῖα ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ι.Μ. ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΑΙΤΩΛΟΥ ΑΡΝΑΙΑΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 21 x 29 cm ΣΕΛΙΔΕΣ: 48 ΤΙΜΗ: 15 € |
Κυκλοφόρησε τό Ἑορτολόγιο 2026, ἀφιερωμένο στούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι διατύπωσαν τήν Πίστη, τήν Ζωή καί τήν Λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας μέ βάση τήν Ἁγία Γραφή καί τόν θεῖο φωτισμό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΙΧΟΥ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ι.Μ. ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΑΙΤΩΛΟΥ ΑΡΝΑΙΑΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 23 x 32,5 cm ΣΕΛΙΔΕΣ: 40 ΤΙΜΗ: 8 € |
Ἁγία Φιλοθέη ἡ Ἀθηναία,
πρότυπο ἀσκητικῆς ζωῆς καί φιλανθρωπίας
Στά χρόνια της τουρκοκρατίας καί συγκεκριμένα τό 1522, στήν Ἀθήνα γεννήθηκε ἡ Ἁγία Φιλοθέη, ἡ κατά κόσμο Ρεβούλα (Παρασκευούλα) Μπενιζέλου. Γόνος ἀρχοντικῆς βυζαντινῆς οἰκογένειας καί παιδί προσευχῆς, μιᾶς καί οἱ γονεῖς της τήν ἀπέκτησαν μετά ἀπό πολλές παρακλήσεις πρός τόν Κύριο. Μεγαλώνοντας προόδευσε στήν ἀρετή καί διακρινόταν γιά τό ἦθος καί τήν εὐφυΐα της. Ὅταν ἔφτασε στήν ἡλικία τῶν δεκατεσσάρων ἐτῶν παντρεύτηκε κατά τήν θέληση τῶν γονιῶν της μέ τόν ἀρκετά μεγαλύτερό της Ἀνδρέα Χειλᾶ, ὁ ὁποῖος ἀποδείχθηκε ἄνθρωπος σκληρός. Σύντομα ἔμεινε χήρα καί οἱ γονεῖς της θέλησαν νά ξαναπαντρευτεῖ, ὡστόσο ἡ ἴδια ἐπιθυμοῦσε νά καρεῖ μοναχή.
Ἡ ἴδια ἀφιερώθηκε σέ φιλανθρωπικά ἔργα καί δέκα χρόνια μετά τόν θάνατο τῶν γονιῶν της πραγματοποίησε τήν ἐπιθυμία της, λαμβάνοντας τό ὄνομα Φιλοθέη. Ἡ ἀρχή ἔγινε τό 1571 μέ τήν ἀνακαίνιση τοῦ ναΐσκου τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, ὁ ὁποῖος βρισκόταν στόν περίβολο τοῦ πατρικοῦ της ἀρχοντικοῦ, μετατρέποντάς τον σέ κοινόβιο. Τό Καθολικό τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα καί τό πηγάδι τῆς μονῆς της σῴζονται μέχρι σήμερα στόν περίβολο τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ καί μόνασε μαζί μέ κόρες εὔπορων οἰκογενειῶν, ὡς ἡγουμένη τῆς ἀδελφότητας, ἀλλά καί μαζί μέ ἐκχριστιανισμένες μουσουλμάνες καί κατατρεγμένους Κύπριους. Ἀκόμα καί οἱ γυναῖκες πού ἦταν στήν ὑπηρεσία τῆς οἰκογένειάς της ἀκολούθησαν τό παράδειγμά της, συναγωνιζόμενες στήν ἄσκηση καί τήν ἀρετή, ὁ ἀριθμός τους δέ ἔφτασε τίς ἑκατόν πενήντα.
Ἡ ἴδια ἀφιερώθηκε σέ φιλανθρωπικά ἔργα καί δέκα χρόνια μετά τόν θάνατο τῶν γονιῶν της πραγματοποίησε τήν ἐπιθυμία της, λαμβάνοντας τό ὄνομα Φιλοθέη. Ἡ ἀρχή ἔγινε τό 1571 μέ τήν ἀνακαίνιση τοῦ ναΐσκου τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, ὁ ὁποῖος βρισκόταν στόν περίβολο τοῦ πατρικοῦ της ἀρχοντικοῦ, μετατρέποντάς τον σέ κοινόβιο. Τό Καθολικό τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα καί τό πηγάδι τῆς μονῆς της σῴζονται μέχρι σήμερα στόν περίβολο τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ καί μόνασε μαζί μέ κόρες εὔπορων οἰκογενειῶν, ὡς ἡγουμένη τῆς ἀδελφότητας, ἀλλά καί μαζί μέ ἐκχριστιανισμένες μουσουλμάνες καί κατατρεγμένους Κύπριους. Ἀκόμα καί οἱ γυναῖκες πού ἦταν στήν ὑπηρεσία τῆς οἰκογένειάς της ἀκολούθησαν τό παράδειγμά της, συναγωνιζόμενες στήν ἄσκηση καί τήν ἀρετή, ὁ ἀριθμός τους δέ ἔφτασε τίς ἑκατόν πενήντα.
Αὐτή ἦταν καί ἡ ἀρχή γιά τό κοινωνικό καί φιλανθρωπικό της ἔργο, στό ὁποῖο ἀφιέρωσε ὁλόκληρη τήν πατρική περιουσία της. Ἔκτισε νοσοκομεῖα καί πανδοχεῖα πρός ἀνάπαυση ὅσων εἶχαν ἀνάγκη, ἀκόμα σχολεῖα, βιοτεχνικά καί χειροτεχνικά ἐργαστήρια καί ὀρφανοτροφεῖα, ἕνα ὁλόκληρο συγκρότημα τό ὁποῖο ὀνομάστηκε «Παρθενώνας». Ἡ ἴδια προσέφερε ἁπλόχερα βοήθεια καί περιποιόταν τούς ἀσθενεῖς, ἐνῶ τούς παρηγοροῦσε μέ λόγια τοῦ Εὐαγγελίου. Δίδασκε στοιχειώδη οἰκοκυρική, ἐνῶ στό συγκρότημα ἔβρισκαν καταφύγιο ἀδιακρίτως Ἕλληνες καί Τοῦρκοι. Προσέφερε μεγάλα ποσά γιά τήν ἀπελευθέρωση τῶν αἰχμαλώτων, ἐνῶ ἰδιαιτέρως φρόντισε γιά τήν φυγάδευση τῶν γυναικῶν, ὥστε νά ἀποφύγουν τήν αἰχμαλωσία τους στά χαρέμια.
Ἵδρυσε ὅμοια συγκροτήματα στό Χαλάνδρι, τά Πατήσια, τό Ψυχικό, τήν Καλογρέζα. Ἀπό τήν καλοσύνη της ἄνοιξε πηγάδι ὡς προσφορά στούς ἀγρότες τῆς ἀττικῆς γῆς, γι’ αὐτό καί λέγεται ὅτι ἀπό τό ψυχικό αὐτό τῆς Φιλοθέης πῆρε ἡ περιοχή τό ὄνομά της. Ἐνῶ ἄλλη παράδοση θέλει νά ἔγραψε πάνω στό μαρμάρινο χεῖλος τοῦ πηγαδιοῦ τήν λέξη «ψυχικόν» δηλωτικό τῆς ψυχικῆς ὠφέλειας. Ἀκόμα καί ἡ περιοχή τῆς Καλογρέζας ὀφείλει τό ὄνομά της στήν Μονή πού ἐκεῖ ἵδρυσε ἡ ἁἉγία, τήν Μονή τῆς Καλογραίας, ἀπό παραφθορά τῆς λέξης, καθώς “καλογρέζα” σημαίνει “μοναχή” στήν ἀρβανίτικη διάλεκτο.
Ἐπιδίωξη τῆς Ἁγίας ἦταν ἡ τόνωση τοῦ ὀρθόδοξου ἰδεώδους καί ἡ διατήρηση τῆς ἑλληνικῆς συνείδησης. Τό ἔργο της, κατά βάση ἐθνικό καί θρησκευτικό, ἔγινε γνωστό σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα, μέ ἱστορική ἐπιβεβαίωση τήν ἀλληλογραφία της μέ τή Γερουσία τῆς Βενετίας (1583), ἀπό τήν ὁποία ζητοῦσε οἰκονομική βοήθεια.
Ἐπιδίωξη τῆς Ἁγίας ἦταν ἡ τόνωση τοῦ ὀρθόδοξου ἰδεώδους καί ἡ διατήρηση τῆς ἑλληνικῆς συνείδησης. Τό ἔργο της, κατά βάση ἐθνικό καί θρησκευτικό, ἔγινε γνωστό σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα, μέ ἱστορική ἐπιβεβαίωση τήν ἀλληλογραφία της μέ τή Γερουσία τῆς Βενετίας (1583), ἀπό τήν ὁποία ζητοῦσε οἰκονομική βοήθεια.
Οἱ κύριοι τῶν γυναικῶν πού εἶχε φυγαδεύσει ἡ Φιλοθέη ὅρμησαν σύντομα στό κελί της καί τήν ὁδήγησαν στόν διοικητή τῆς πόλης, ὁ ὁποῖος τήν φυλάκισε καί ζήτησε ἐπίμονα νά μάθει ποῦ ἦταν οἱ γυναῖκες κρυμμένες. Ἡ Ἁγία Φιλοθέη ἀρνήθηκε νά προδώσει τίς κατατρεγμένες γυναῖκες, χωρίς νά δειλιάσει μπροστά στήν ἀπειλή τοῦ θανάτου. Ὁ διοικητής τήν πίεσε νά ἀλλαξοπιστήσει, ἀλλά βλέποντας σταθερή τήν πίστη της, ὑπέγραψε τήν καταδίκη της. Τότε χριστιανοί ἀξιωματοῦχοι ἔσπευσαν καί γλύτωσαν τήν Ἁγία, ἡ ὁποία μπόρεσε νά ἐπιστρέψει στό μοναστήρι καί στό ἔργο της.
Μία νύχτα τοῦ Ὀκτώβρη τό ἔτος 1588 κατά τήν διάρκεια ὁλονυκτίας πρός τιμή τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτη, πολιούχου τῆς Ἀθήνας στό ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, τῆς σημερινῆς ὁδοῦ Λευκωσίας στά Πατήσια, οἱ Τοῦρκοι ὅρμησαν καί ἀφοῦ τήν βασάνισαν, τήν ἐγκατέλειψαν ἡμιθανῆ. Ἡ κολώνα ὅπου δέθηκε καί μαστιγώθηκε ἡ Ἁγία σῴζεται ἀκόμα μπροστά στό τέμπλο τοῦ Ναοῦ. Οἱ μοναχές ἦταν ἐκεῖνες πού τήν φρόντισαν στήν κρύπτη τῆς Μονῆς Καλογρέζας. Ἡ ἴδια εὐχαριστοῦσε τόν Θεό πού τήν ἀξίωσε νά ταλαιπωρηθεῖ γιά τήν ἀγάπη Του. Τό σημαντικό εἶναι πώς ἀκόμα καί ἐκείνη τήν στιγμή δέν ξέχασε τίς ἀδελφές της καί μέ παρήγορα λόγια τίς νουθετοῦσε. Ὕστερα ἀπό λίγες ἡμέρες, στίς 19 Φεβρουαρίου τοῦ 1589 ὑπέκυψε στά βαριά τραύματά της. Ἐνταφιάστηκε στό δεξιό μέρος τοῦ ἱεροῦ βήματος τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, ἐνῶ εἴκοσι ἡμέρες μετά τήν κοίμησή της ἄρχισε νά εὐωδιάζει ὁ τάφος της. Αἰῶνες ἀργότερα τό σκήνωμά της ἀκέραιο μεταφέρθηκε στόν Μητροπολιτικό ναό Ἀθηνῶν, ὅπου φυλάσσεται σέ χρυσή λάρνακα. Στό μέρος ὅπου παρέδωσε τό πνεῦμα της, στήν περιοχή τῆς Καλογρέζας, ὑψώνεται ὁ Ι. Ν. τῆς Ἁγίας Φιλοθέης, ἐνῶ τό ὄνομά της φέρει καί ὁλόκληρο τό γνωστό προάστιο τῶν Ἀθηνῶν.
Μία νύχτα τοῦ Ὀκτώβρη τό ἔτος 1588 κατά τήν διάρκεια ὁλονυκτίας πρός τιμή τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτη, πολιούχου τῆς Ἀθήνας στό ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, τῆς σημερινῆς ὁδοῦ Λευκωσίας στά Πατήσια, οἱ Τοῦρκοι ὅρμησαν καί ἀφοῦ τήν βασάνισαν, τήν ἐγκατέλειψαν ἡμιθανῆ. Ἡ κολώνα ὅπου δέθηκε καί μαστιγώθηκε ἡ Ἁγία σῴζεται ἀκόμα μπροστά στό τέμπλο τοῦ Ναοῦ. Οἱ μοναχές ἦταν ἐκεῖνες πού τήν φρόντισαν στήν κρύπτη τῆς Μονῆς Καλογρέζας. Ἡ ἴδια εὐχαριστοῦσε τόν Θεό πού τήν ἀξίωσε νά ταλαιπωρηθεῖ γιά τήν ἀγάπη Του. Τό σημαντικό εἶναι πώς ἀκόμα καί ἐκείνη τήν στιγμή δέν ξέχασε τίς ἀδελφές της καί μέ παρήγορα λόγια τίς νουθετοῦσε. Ὕστερα ἀπό λίγες ἡμέρες, στίς 19 Φεβρουαρίου τοῦ 1589 ὑπέκυψε στά βαριά τραύματά της. Ἐνταφιάστηκε στό δεξιό μέρος τοῦ ἱεροῦ βήματος τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, ἐνῶ εἴκοσι ἡμέρες μετά τήν κοίμησή της ἄρχισε νά εὐωδιάζει ὁ τάφος της. Αἰῶνες ἀργότερα τό σκήνωμά της ἀκέραιο μεταφέρθηκε στόν Μητροπολιτικό ναό Ἀθηνῶν, ὅπου φυλάσσεται σέ χρυσή λάρνακα. Στό μέρος ὅπου παρέδωσε τό πνεῦμα της, στήν περιοχή τῆς Καλογρέζας, ὑψώνεται ὁ Ι. Ν. τῆς Ἁγίας Φιλοθέης, ἐνῶ τό ὄνομά της φέρει καί ὁλόκληρο τό γνωστό προάστιο τῶν Ἀθηνῶν.
ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΩΝ: https://www.tovima.gr
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 11 Φεβρουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Βλάσιο Ἐπίσκοπο Σεβαστείας.
Ὁ Ἅγιος Βλάσιος ἔζησε στά χρόνια τοῦ αὐτοκράτορος Λικινίου.
Καταγόταν ἀπό εὐσεβῆ χριστιανική οἰκογένεια εὐγενῶν. Σπούδασε ἰατρική καί προσέφερε τίς ὑπηρεσίες του στούς πάσχοντες καί ἀσθενεῖς, χωρίς χρήματα, ὡς φιλανθρωπία. Ἐκτός ἀπό τήν ἰατρική βοήθεια χορηγοῦσε δωρεάν στούς ἀσθενεῖς τά φάρμακα καί τούς ἔδινε τά ἔξοδα νοσηλείας τους. Ἡ Ἐκκλησία τόν δέχθηκε στίς τάξεις τοῦ ἱεροῦ κλήρου καί τόν ἐξέλεξε Ἐπίσκοπο Σεβαστείας.
Ἐπί τῆς βασιλείας τοῦ Λικινίου, ὁ ἔπαρχος Ἀγρικόλας τόν συνέλαβε καί τόν ὑπέβαλε σέ φρικτά βασανιστήρια. Οἱ στρατιῶτες, ἀφοῦ τόν μαστίγωσαν ἀνηλεῶς μέ ραβδιά, τόν κρέμασαν ἀπό ξύλο καί στήν συνέχεια τόν ὁδήγησαν δεμένο στήν φυλακή. Ἔπειτα τόν ἔριξαν στόν βυθό μιᾶς λίμνης. Ὁ Ἅγιος ὅμως, μετά τήν θαυματουργική ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ, διασώθηκε.
Ἐξοργισθέντες τότε οἱ ἐχθροί τῆς πίστεως τόν ἀποκεφάλισαν τό 316 μ.Χ.
Ἔτσι, ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Βλάσιος ἔλαβε ἀπό τόν Κύριο τῆς δόξας τόν στέφανο τοῦ μαρτυρίου.
Καταγόταν ἀπό εὐσεβῆ χριστιανική οἰκογένεια εὐγενῶν. Σπούδασε ἰατρική καί προσέφερε τίς ὑπηρεσίες του στούς πάσχοντες καί ἀσθενεῖς, χωρίς χρήματα, ὡς φιλανθρωπία. Ἐκτός ἀπό τήν ἰατρική βοήθεια χορηγοῦσε δωρεάν στούς ἀσθενεῖς τά φάρμακα καί τούς ἔδινε τά ἔξοδα νοσηλείας τους. Ἡ Ἐκκλησία τόν δέχθηκε στίς τάξεις τοῦ ἱεροῦ κλήρου καί τόν ἐξέλεξε Ἐπίσκοπο Σεβαστείας.
Ἐπί τῆς βασιλείας τοῦ Λικινίου, ὁ ἔπαρχος Ἀγρικόλας τόν συνέλαβε καί τόν ὑπέβαλε σέ φρικτά βασανιστήρια. Οἱ στρατιῶτες, ἀφοῦ τόν μαστίγωσαν ἀνηλεῶς μέ ραβδιά, τόν κρέμασαν ἀπό ξύλο καί στήν συνέχεια τόν ὁδήγησαν δεμένο στήν φυλακή. Ἔπειτα τόν ἔριξαν στόν βυθό μιᾶς λίμνης. Ὁ Ἅγιος ὅμως, μετά τήν θαυματουργική ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ, διασώθηκε.
Ἐξοργισθέντες τότε οἱ ἐχθροί τῆς πίστεως τόν ἀποκεφάλισαν τό 316 μ.Χ.
Ἔτσι, ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Βλάσιος ἔλαβε ἀπό τόν Κύριο τῆς δόξας τόν στέφανο τοῦ μαρτυρίου.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 11 Φεβρουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Θεοδώρα τήν βασίλισσα.
Ἡ Ἁγία Θεοδώρα, ἡ βασίλισσα, γεννήθηκε στήν Ἔβεσσα τῆς Παφλαγονίας ἀπό εὐσεβεῖς γονεῖς. Τό ἔτος 830 μ.Χ. νυμφεύθηκε τόν αὐτοκράτορα Θεόφιλο, ὁ ὁποῖος ἦταν εἰκονομάχος. Παρά τό εἰκονομαχικό κλίμα πού ἐπικρατοῦσε, ἡ Θεοδώρα ἐξακολουθοῦσε νά τιμᾶ τίς ἱερές εἰκόνες καί νά τίς φυλάσσει κρυφά στά δώματά της. Ἡ μητέρα της, Θεοκτίστη, ἐγκατέλειψε τά ἀνάκτορα καί ἀποσύρθηκε σέ γυναικεία Μονή, τήν ὁποία ἡ ἴδια εἶχε ἱδρύσει.
Τό 842 μ.Χ. ὁ Θεόφιλος πέθανε καί ἡ Θεοδώρα ἀνέλαβε τήν βασιλεία καί τήν ἐποπτεία τοῦ ἀνήλικου υἱοῦ της Μιχαήλ. Ἡ πρώτη ἐνέργειά της ἦταν ἡ ἀναστήλωση τῶν Ἁγίων εἰκόνων.
Ἡ Σύνοδος, πού συνῆλθε στίς 11 Μαρτίου τοῦ 843 μ.Χ., ἀποφάσισε τήν ἀναστήλωση τῶν Ἁγίων εἰκόνων. Ἡ μεγαλοπρεπής πανήγυρη τελέστηκε τήν Α' Κυριακή τῶν Νηστειῶν, στόν Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας, πού ἀπό τότε καθιερώθηκε ὡς Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας.
Ἡ Ἁγία κοιμήθηκε εἰρηνικά, ἀφοῦ ἔγινε Μοναχή.
Τό 842 μ.Χ. ὁ Θεόφιλος πέθανε καί ἡ Θεοδώρα ἀνέλαβε τήν βασιλεία καί τήν ἐποπτεία τοῦ ἀνήλικου υἱοῦ της Μιχαήλ. Ἡ πρώτη ἐνέργειά της ἦταν ἡ ἀναστήλωση τῶν Ἁγίων εἰκόνων.
Ἡ Σύνοδος, πού συνῆλθε στίς 11 Μαρτίου τοῦ 843 μ.Χ., ἀποφάσισε τήν ἀναστήλωση τῶν Ἁγίων εἰκόνων. Ἡ μεγαλοπρεπής πανήγυρη τελέστηκε τήν Α' Κυριακή τῶν Νηστειῶν, στόν Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας, πού ἀπό τότε καθιερώθηκε ὡς Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας.
Ἡ Ἁγία κοιμήθηκε εἰρηνικά, ἀφοῦ ἔγινε Μοναχή.
ΤΑ ‟ΝΙΝΙΑ” ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ
Ἡ Θεοδώρα καί τά παιδιά της (τίς πέντε κόρες καί τόν γιό της Μιχαήλ) κρυφά στά διαμερίσματά της ἀλλά καί σέ ἐπισκέψεις στήν μητέρα της προσκυνοῦσαν τίς εἰκόνες πού εἶχε κρυμμένες ἡ βασίλισσα. Μητέρα καί παιδιά ἀποκαλοῦσαν τίς ἱερές Εἰκόνες ‘’καλά νινία’’ (καλές κοῦκλες), γιά νά μήν καταλάβει κάτι ὁ αὐτοκράτορας.
Κάποια ἡμέρα ὁ γελωτοποιός τοῦ αὐτοκράτορα, ἕνας νάνος μέ περιορισμένη νοημοσύνη, τήν πρόλαβε σέ στιγμή προσευχῆς. Περίεργος ὅπως ἦταν, ρώτησε τί ἦταν αὐτά πού ἀπορροφοῦσαν τήν προσοχή τῆς αὐτοκράτειρας. Ἡ Θεοδώρα τοῦ εἶπε:
-Εἶναι τά νινία μου. Εἶναι ὄμορφα καί τά ἀγαπῶ πολύ.
Ὁ νάνος ἔτρεξε στόν αὐτοκράτορα καί εἶπε γιά τίς κοῦκλες τῆς βασίλισσας. Ὁ Θεόφιλος δέν δυσκολεύτηκε καθόλου νά καταλάβει τί ἀκριβῶς εἶχε συμβεῖ. Ἔξαλλος ἀπό θυμό, βλέποντας νά καταφρονοῦν τίς διαταγές του καί μέσα στό ἴδιο του τό παλάτι ἀκόμα, ἔτρεξε στόν γυναικωνίτη, καί ἄρχισε νά κάνει στήν αὐτοκράτειρα μία βίαιη σκηνή. Ἡ Θεοδώρα τοῦ ἀπάντησε ψύχραιμα:
- Δέν πρόκειται καθόλου γι' αὐτό πού φαντάζεσαι. Ἁπλούστατα, κοιταζόμουν στόν καθρέφτη μαζί μέ τίς γυναῖκες μου, καί τίς δικές μας εἰκόνες εἶδε στό κρύσταλλο ὁ νάνος σου, αὐτές νόμισε γιά εἰκονίσματα, καί ἦλθε νά τό πεῖ σάν ἀνόητος πού εἶναι.
Καί ὁ Θεόφιλος ἡσύχασε.
Κάποια ἡμέρα ὁ γελωτοποιός τοῦ αὐτοκράτορα, ἕνας νάνος μέ περιορισμένη νοημοσύνη, τήν πρόλαβε σέ στιγμή προσευχῆς. Περίεργος ὅπως ἦταν, ρώτησε τί ἦταν αὐτά πού ἀπορροφοῦσαν τήν προσοχή τῆς αὐτοκράτειρας. Ἡ Θεοδώρα τοῦ εἶπε:
-Εἶναι τά νινία μου. Εἶναι ὄμορφα καί τά ἀγαπῶ πολύ.
Ὁ νάνος ἔτρεξε στόν αὐτοκράτορα καί εἶπε γιά τίς κοῦκλες τῆς βασίλισσας. Ὁ Θεόφιλος δέν δυσκολεύτηκε καθόλου νά καταλάβει τί ἀκριβῶς εἶχε συμβεῖ. Ἔξαλλος ἀπό θυμό, βλέποντας νά καταφρονοῦν τίς διαταγές του καί μέσα στό ἴδιο του τό παλάτι ἀκόμα, ἔτρεξε στόν γυναικωνίτη, καί ἄρχισε νά κάνει στήν αὐτοκράτειρα μία βίαιη σκηνή. Ἡ Θεοδώρα τοῦ ἀπάντησε ψύχραιμα:
- Δέν πρόκειται καθόλου γι' αὐτό πού φαντάζεσαι. Ἁπλούστατα, κοιταζόμουν στόν καθρέφτη μαζί μέ τίς γυναῖκες μου, καί τίς δικές μας εἰκόνες εἶδε στό κρύσταλλο ὁ νάνος σου, αὐτές νόμισε γιά εἰκονίσματα, καί ἦλθε νά τό πεῖ σάν ἀνόητος πού εἶναι.
Καί ὁ Θεόφιλος ἡσύχασε.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος καί τό ὅραμα τῆς Ἁγίας Γαλήνης
Ἡ Ἁγία Γαλήνη ἦταν κόρη τοῦ εἰδωλολάτρη αὐτοκράτορα Σεβήρου.
Κατά τήν διάρκεια τῆς παραμονῆς τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους στίς φυλακές, ἡ νεαρή κοπέλα ἀσπάστηκε τόν χριστιανισμό. Τό ἴδιο διάστημα εἶδε ἕνα ὅραμα καί τό ἀνέφερε στόν Ἅγιο.
- Μοῦ φάνηκε, τοῦ εἶπε, ὅτι βρέθηκα σέ ἕνα ὡραιότατο κῆπο, πού εἶχε δένδρα εὐωδέστατα καί κρυστάλλινη πηγή. Φτερωτοί μελῳδοί ἔψαλλαν στά κλαδιά μιᾶς ὑψηλόκορμης κέδρου πρωτάκουστη συναυλία, ἐνῷ πλῆθος πεταλοῦδες μέ πλουμιστά φτερά παιχνίδιζαν χαρούμενες στά πολύχρωμα ἀνθοπέταλα.
Ἕνας ἄνθρωπος, σάν τόν ἥλιο φωτεινός, φύλαγε τόν τόπο καί δέν ἄφηνε κανένα νά μπεῖ. Πλησιάζοντας ὁ φύλακας μέ πῆρε καί μέ ἔβαλε μέσα στόν κῆπο καί μέ ἄφησε ν’ ἀναπαυθῶ κάτω ἀπ’ τήν πανύψηλη κέδρο πού δίπλα της ἔτρεχε μιά δροσερή πηγή. Γεμάτη εὐτυχία ἀπολάμβανα τό πανόραμα γύρω μου καί ἐνῷ ἄκουγα τά πουλιά νά κελαηδοῦν, ἀκούστηκε μιά δυνατή φωνή, καί μοῦ εἶπε: «Γιά σένα ἑτοιμάστηκε, Γαλήνη, αὐτή ἡ κατοικία καί ὅλους ὅσοι σοῦ μοιάζουν».
Σάν ἄνοιξα ὅμως τά μάτια μου εἶδα ὅτι βρισκόμουν πάλι στό γνωστό μου δωμάτιο.
Δάκρυα συγκινήσεως εἶχαν κυλήσει στά μάτια τοῦ Μάρτυρα καί κοιτώντας μ’ ἐλπίδα τήν εὐλογημένη μαθήτριά του, ἄρχισε νά τῆς ἐξηγεῖ τό ἀποκαλυπτικό της ὅραμα.
- «Εὐλογητός ὁ Θεός, καλή μου ψυχή, πού εὐδόκησε νά σοῦ δείξει τά κάλλη τ’ οὐρανοῦ. Τά πολλά καθάρια νερά πού συνάντησες, συμβολίζουν τίς πλούσιες δωρεές τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ πανέμορφος κῆπος μέ τ’ ἀμπέλια καί τά λουλούδια εἶναι ὁ Παράδεισος, ὁ τόπος τῆς ἀναπαύσεως τῶν δικαίων. Τά ἄνθη συμβολίζουν τίς διάφορες χορεῖες τῶν ἁγίων καί οἱ μελῳδίες τῶν πουλιῶν τίς ἀκατάπαυστες ψαλμῳδίες τῶν ἀγγέλων. Ἡ πανύψηλη κέδρος εἰκονίζει τήν δόξα τοῦ Σταυροῦ- καί ἡ ὁλόδροση πηγή στίς ρίζες τῆς κέδρου εἶναι ἡ αἰώνια ζωή, δοσμένη στούς ἀνθρώπους διά μέσου τοῦ Σταυροῦ. Ὁ φύλακας τοῦ Παραδείσου, πού σέ πῆρε στούς ὤμους του εἶναι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός.
Κατά τήν διάρκεια τῆς παραμονῆς τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους στίς φυλακές, ἡ νεαρή κοπέλα ἀσπάστηκε τόν χριστιανισμό. Τό ἴδιο διάστημα εἶδε ἕνα ὅραμα καί τό ἀνέφερε στόν Ἅγιο.
- Μοῦ φάνηκε, τοῦ εἶπε, ὅτι βρέθηκα σέ ἕνα ὡραιότατο κῆπο, πού εἶχε δένδρα εὐωδέστατα καί κρυστάλλινη πηγή. Φτερωτοί μελῳδοί ἔψαλλαν στά κλαδιά μιᾶς ὑψηλόκορμης κέδρου πρωτάκουστη συναυλία, ἐνῷ πλῆθος πεταλοῦδες μέ πλουμιστά φτερά παιχνίδιζαν χαρούμενες στά πολύχρωμα ἀνθοπέταλα.
Ἕνας ἄνθρωπος, σάν τόν ἥλιο φωτεινός, φύλαγε τόν τόπο καί δέν ἄφηνε κανένα νά μπεῖ. Πλησιάζοντας ὁ φύλακας μέ πῆρε καί μέ ἔβαλε μέσα στόν κῆπο καί μέ ἄφησε ν’ ἀναπαυθῶ κάτω ἀπ’ τήν πανύψηλη κέδρο πού δίπλα της ἔτρεχε μιά δροσερή πηγή. Γεμάτη εὐτυχία ἀπολάμβανα τό πανόραμα γύρω μου καί ἐνῷ ἄκουγα τά πουλιά νά κελαηδοῦν, ἀκούστηκε μιά δυνατή φωνή, καί μοῦ εἶπε: «Γιά σένα ἑτοιμάστηκε, Γαλήνη, αὐτή ἡ κατοικία καί ὅλους ὅσοι σοῦ μοιάζουν».
Σάν ἄνοιξα ὅμως τά μάτια μου εἶδα ὅτι βρισκόμουν πάλι στό γνωστό μου δωμάτιο.
Δάκρυα συγκινήσεως εἶχαν κυλήσει στά μάτια τοῦ Μάρτυρα καί κοιτώντας μ’ ἐλπίδα τήν εὐλογημένη μαθήτριά του, ἄρχισε νά τῆς ἐξηγεῖ τό ἀποκαλυπτικό της ὅραμα.
- «Εὐλογητός ὁ Θεός, καλή μου ψυχή, πού εὐδόκησε νά σοῦ δείξει τά κάλλη τ’ οὐρανοῦ. Τά πολλά καθάρια νερά πού συνάντησες, συμβολίζουν τίς πλούσιες δωρεές τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ πανέμορφος κῆπος μέ τ’ ἀμπέλια καί τά λουλούδια εἶναι ὁ Παράδεισος, ὁ τόπος τῆς ἀναπαύσεως τῶν δικαίων. Τά ἄνθη συμβολίζουν τίς διάφορες χορεῖες τῶν ἁγίων καί οἱ μελῳδίες τῶν πουλιῶν τίς ἀκατάπαυστες ψαλμῳδίες τῶν ἀγγέλων. Ἡ πανύψηλη κέδρος εἰκονίζει τήν δόξα τοῦ Σταυροῦ- καί ἡ ὁλόδροση πηγή στίς ρίζες τῆς κέδρου εἶναι ἡ αἰώνια ζωή, δοσμένη στούς ἀνθρώπους διά μέσου τοῦ Σταυροῦ. Ὁ φύλακας τοῦ Παραδείσου, πού σέ πῆρε στούς ὤμους του εἶναι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός.
Η παραβολή του Αγαθού Πατέρα
Είπε ο Κύριος αυτή την παραβολή: «Κάποιος άνθρωπος είχε δύο γιούς. Ο μικρότερος απ’ αυτούς είπε στον πατέρα του: “πατέρα, δώσε μου το μερίδιο της περιουσίας που μου αναλογεί”· κι εκείνος τους μοίρασε την περιουσία. Ύστερα από λίγες μέρες ο μικρότερος γιός τα μάζεψε όλα κι έφυγε σε χώρα μακρινή. Εκεί σκόρπισε την περιουσία του κάνοντας άσωτη ζωή. Όταν τα ξόδεψε όλα, έτυχε να πέσει μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη, και άρχισε κι αυτός να στερείται. Πήγε λοιπόν κι έγινε εργάτης σε έναν από τους πολίτες εκείνης της χώρας, ο οποίος τον έστειλε στα χωράφια του να βόσκει χοίρους. Έφτασε στο σημείο να θέλει να χορτάσει με τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι, αλλά κανένας δεν του έδινε. Τελικά συνήλθε και είπε: “πόσοι εργάτες του πατέρα μου έχουν περίσσιο ψωμί, κι εγώ εδώ πεθαίνω της πείνας! Θα σηκωθώ και θα πάω στον πατέρα μου και θα του πω: πατέρα, αμάρτησα στον Θεό και σ’ εσένα· δεν είμαι άξιος πιά να λέγομαι γιός σου· κάνε με σαν έναν από τους εργάτες σου”. Σηκώθηκε, λοιπόν, και ξεκίνησε να πάει στον πατέρα του.
»Ἐνῶ ἦταν ἀκόμη μακριά, τόν εἶδε ὁ πατέρας του, τόν σπλαχνίστηκε, ἔτρεξε, τόν ἀγκαλίασε σφιχτά καί τόν καταφιλοῦσε. Τότε ὁ γιός του τοῦ εἶπε: “πατέρα, ἁμάρτησα στόν Θεό καί σ’ ἐσένα καί δέν ἀξίζω νά λέγομαι παιδί σού”. Ὁ πατέρας ὅμως γύρισε στούς δούλους του καί τούς διέταξε: “βγάλτε γρήγορα τήν καλύτερη στολή καί ντύστε τόν· φορέστε του δαχτυλίδι στό χέρι καί δῶστε του ὑποδήματα. Φέρτε τό σιτευτό μοσχάρι καί σφάξτε το νά φᾶμε καί νά εὐφρανθοῦμε, γιατί αὐτός ὁ γιός μου ἦταν νεκρός καί ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε”. Ἔτσι ἄρχισαν νά εὐφραίνονται.
»Ὁ μεγαλύτερος γιός του βρισκόταν στό χωράφι· καί καθώς ἐρχόταν καί πλησίαζε στό σπίτι, ἄκουσε μουσικές καί χορούς. Φώναξε, λοιπόν, ἕναν ἀπό τούς ὑπηρέτες καί ρώτησε νά μάθει τί συμβαίνει. Ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: “γύρισε ὁ ἀδερφός σου, κι ὁ πατέρας σου ἔσφαξε τό σιτευτό μοσχάρι, γιατί τοῦ ἦρθε πίσω γερός”. Αὐτός τότε θύμωσε καί δέν ἤθελε νά μπεῖ μέσα. Ὁ πατέρας του βγῆκε καί τόν παρακαλοῦσε, ἐκεῖνος ὅμως τοῦ ἀποκρίθηκε: “ἐγώ τόσα χρόνια σοῦ δουλεύω καί ποτέ δέν παράκουσα καμιά ἐντολή σου· κι ὅμως σ’ ἐμένα δέν ἔδωσες ποτέ ἕνα κατσίκι γιά νά εὐφρανθῶ μέ τούς φίλους μου. ‘Όταν ὅμως ἦρθε αὐτός ὁ γιός σου, πού κατασπατάλησε τήν περιουσία σου μέ πόρνες, ἔσφαξες γιά χάρη του τό σιτευτό μοσχάρι”. Κι ὁ πατέρας του τοῦ ἀπάντησε: “παιδί μου, ἐσύ εἶσαι πάντοτε μαζί μου κι ὅ,τι εἶναι δικό μου εἶναι καί δικό σου. Ἔπρεπε ὅμως νά εὐφρανθοῦμε καί νά χαροῦμε, γιατί ὁ ἀδερφός σου αὐτός ἦταν νεκρός κι ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε”» (Λουκ. 15, 1-32).
Ἡ ὡραία παραβολή πού διαβάζεται τήν δεύτερη Κυριακή τοῦ Τριωδίου καί πού ὀνομάζεται συνήθως «παραβολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ», χαρακτηρίστηκε ὡς «ὁ μαργαρίτης μεταξύ τῶν παραβολῶν». Ἡ Ἐκκλησία μας, θέλοντας νά προτρέψει τούς ἀνθρώπους στήν μετάνοια, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς καί τῆς Μ. Ἑβδομάδας, προβάλλει τό παράδειγμα τοῦ μετανοήσαντος «ἀσώτου υἱοῦ». Ἄς μή ξεχνοῦμε ὅμως καί τήν μορφή τοῦ ἄλλου παιδιοῦ τῆς παραβολῆς, τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ, πού ἐπικρατεῖ στό δεύτερο μέρος τῆς διηγήσεως. Αὐτός μᾶς θυμίζει ὁπωσδήποτε τόν Φαρισαῖο, γιά τόν ὁποῖο ἔγινε λόγος στήν περικοπή τῆς προηγούμενης Κυριακῆς: Ὅπως ὁ Φαρισαῖος, ἐπαινεῖ καί αὐτός τόν ἑαυτό του γιά τήν ἐργασία πού προσφέρει, ζητεῖ τήν ἀμοιβή του, αἰσθάνεται ὑπεροχή ἔναντι τοῦ ἀσώτου ἀδελφοῦ του καί τέλος δέν μετέχει στήν πατρική χαρά γιά τήν ἐπιστροφή καί μετάνοια τοῦ νεότερου ἀδελφοῦ. Ἀσφαλῶς σέ τέτοιους ἀνθρώπους ἀπευθυνόταν ὁ Ἰησοῦς, ὅταν ἔλεγε τήν παραβολή αὐτή, σέ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ἱκανοποιημένοι ἀπό τήν δική τους θρησκευτική αὐτάρκεια, δέν ἔβλεπαν τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πού ἀπευθύνεται πρός ὅλους, ἀκόμη καί πρός τούς ἁμαρτωλούς.
Βέβαια, ἡ συμπεριφορά τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ ἔχει μέσα της κάτι τό πολύ ἀνθρώπινο: ἐκφράζει τήν ἀπαίτηση τοῦ εὐσεβοῦς ἀνθρώπου νά φέρεται ὁ Θεός μέ δικαιοσύνη, τιμωρώντας τόν ἁμαρτωλό καί ἀμείβοντας τόν ἐνάρετο. Βρίσκεται ὅμως μακριά ἀπό τήν θρησκεία τῆς ἀγάπης πού ἀποκαλύπτει στόν κόσμο ὁ Χριστός. Αὐτήν τήν ἀγάπη ἐνσαρκώνει ἕνα πρόσωπο τῆς παραβολῆς πού δεσπόζει ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τῆς διηγήσεως, τό πρόσωπο τοῦ καλοῦ πατέρα. Μπορεῖ στό πρῶτο μέρος τῆς διηγήσεως νά προέχει ἡ μορφή τοῦ ἀσώτου πού μετανοιωμένος ἐπιστρέφει στό πατρικό σπίτι καί στό δεύτερο μέρος ἡ μορφή τοῦ «ἐνάρετου» μεγαλύτερου παιδιοῦ. Σέ ὁλόκληρη ὅμως τήν διήγηση κυριαρχεῖ ἡ μορφή τοῦ ἀγαθοῦ καί εὔσπλαγχνου πατέρα.
Ἄς φέρουμε στό νοῦ μας τά ἑξῆς σημεῖα ἀπό τήν διήγηση τῆς παραβολῆς:
α. Ἤδη στήν ἀρχή τῆς διηγήσεως ὁ πατέρας, σεβόμενος τήν ἐλεύθερη ἀπόφαση τοῦ νεότερου παιδιοῦ του, ἱκανοποιεῖ τό αἴτημά του καί τοῦ δίνει τό μερίδιο τῆς περιουσίας πού τοῦ ἀνήκει.
β. Περιμένει τήν ἐπιστροφή τοῦ παιδιοῦ του. Κι ὅταν πρῶτος αὐτός τό ἀντικρίζει νά ἐπιστρέφει, τρέχει νά τό προϋπαντήσει, τό ἀγκαλιάζει καί τό «καταφιλεῖ».
γ. Δέν συζητεῖ κἄν τό αἴτημα τοῦ παιδιοῦ του νά γίνει δοῦλος στό πατρικό σπίτι, ἀλλά τό ἀποκαθιστᾶ στήν προηγούμενή του θέση, τό ντύνει, τοῦ βάζει δακτυλίδι στό χέρι καί πανηγυρίζει χαρούμενος γιά τήν ἐπιστροφή του, δίνοντας τό σύνθημα ἑνός γενικοῦ ἑορτασμοῦ γιά τό χαρούμενο γεγονός.
δ. Τήν ἴδια στοργή δείχνει στήν συνέχεια καί ἀπέναντι τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ του πού δυσανασχετεῖ γιά τόν ἑορτασμό· τό παρακαλεῖ μέ ἀγάπη νά πάρει μέρος στήν χαρά γιά τήν ἐπιστροφή τοῦ χαμένου ἀδελφοῦ του.
ε. Τέλος, καί στό μέρος ἀκόμη τῆς διηγήσεως, ὅπου περιγράφεται ἡ ἀσωτεία καί ἡ ἀπόφαση μετάνοιας τοῦ νεότερου παιδιοῦ, στό ὑπόβαθρο βρίσκεται ἡ μορφή τοῦ πατέρα. Θά σκεπτόταν ποτέ νά ἐπιστρέψει στό πατρικό σπίτι ὁ ἄσωτος, ἐάν μέσα στή μνήμη του δέν διατηρόταν ζωηρή ἡ γλυκιά ἀνάμνηση ἑνός πατέρα γεμάτου στοργή καί καλοσύνη;
Μετά ἀπό τήν σύντομη σκιαγράφηση τῆς μορφῆς τοῦ ἀγαθοῦ πατέρα μποροῦμε νά διατυπώσουμε τό διπλό μήνυμα τῆς σημερινῆς παραβολῆς ὡς ἑξῆς:
1. Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ κίνητρο γιά τήν μετάνοια τοῦ ἀνθρώπου καί τήν ἐπιστροφή του στήν πατρική οἰκία, στήν κοινωνία μέ τόν Πατέρα. Ἡ παράσταση τοῦ Θεοῦ σάν ὀργισμένου τιμωροῦ ἐμβάλλει φόβο στόν ἄνθρωπο καί τόν ἀπομακρύνει περισσότερο, ἐνῷ ὁ τονισμός τῆς θείας ἀγαθότητας ἀνταποκρίνεται στήν χριστιανική ἀντίληψη περί Θεοῦ καί ἐνθαρρύνει τόν ἄνθρωπο νά τόν πλησιάσει.
Καί 2. Τό ἐπίπεδο τῆς πνευματικῆς τελειότητας τοῦ χριστιανοῦ φαίνεται ἀπό τήν στάση του καί τήν συμμετοχή του στήν χαρά τοῦ ἀδελφοῦ. Πολλές φορές μετέχει κανείς πιό εὔκολα στήν θλίψη τοῦ ἄλλου, μιά καί ἡ θλίψη αὐτή εὐτυχῶς δέν εἶναι δική του. Στήν χαρά ὅμως δυσκολοτέρα μετέχει μέ εἰλικρίνεια, ἐπειδή ἀκριβῶς δέν εἶναι δική του. Στήν περίπτωση τῆς παραβολῆς μας ἡ χαρά γιά τήν μετάνοια τοῦ ἀδελφοῦ δείχνει τό μέτρο τῆς πνευματικῆς μας ὡριμότητος.
Ἰωάννης Καραβιδόπουλος,
Ὁμότιμος Καθηγητής Ἑρμηνείας τῆς Καινῆς Διαθήκης, Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.
»Ἐνῶ ἦταν ἀκόμη μακριά, τόν εἶδε ὁ πατέρας του, τόν σπλαχνίστηκε, ἔτρεξε, τόν ἀγκαλίασε σφιχτά καί τόν καταφιλοῦσε. Τότε ὁ γιός του τοῦ εἶπε: “πατέρα, ἁμάρτησα στόν Θεό καί σ’ ἐσένα καί δέν ἀξίζω νά λέγομαι παιδί σού”. Ὁ πατέρας ὅμως γύρισε στούς δούλους του καί τούς διέταξε: “βγάλτε γρήγορα τήν καλύτερη στολή καί ντύστε τόν· φορέστε του δαχτυλίδι στό χέρι καί δῶστε του ὑποδήματα. Φέρτε τό σιτευτό μοσχάρι καί σφάξτε το νά φᾶμε καί νά εὐφρανθοῦμε, γιατί αὐτός ὁ γιός μου ἦταν νεκρός καί ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε”. Ἔτσι ἄρχισαν νά εὐφραίνονται.
»Ὁ μεγαλύτερος γιός του βρισκόταν στό χωράφι· καί καθώς ἐρχόταν καί πλησίαζε στό σπίτι, ἄκουσε μουσικές καί χορούς. Φώναξε, λοιπόν, ἕναν ἀπό τούς ὑπηρέτες καί ρώτησε νά μάθει τί συμβαίνει. Ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: “γύρισε ὁ ἀδερφός σου, κι ὁ πατέρας σου ἔσφαξε τό σιτευτό μοσχάρι, γιατί τοῦ ἦρθε πίσω γερός”. Αὐτός τότε θύμωσε καί δέν ἤθελε νά μπεῖ μέσα. Ὁ πατέρας του βγῆκε καί τόν παρακαλοῦσε, ἐκεῖνος ὅμως τοῦ ἀποκρίθηκε: “ἐγώ τόσα χρόνια σοῦ δουλεύω καί ποτέ δέν παράκουσα καμιά ἐντολή σου· κι ὅμως σ’ ἐμένα δέν ἔδωσες ποτέ ἕνα κατσίκι γιά νά εὐφρανθῶ μέ τούς φίλους μου. ‘Όταν ὅμως ἦρθε αὐτός ὁ γιός σου, πού κατασπατάλησε τήν περιουσία σου μέ πόρνες, ἔσφαξες γιά χάρη του τό σιτευτό μοσχάρι”. Κι ὁ πατέρας του τοῦ ἀπάντησε: “παιδί μου, ἐσύ εἶσαι πάντοτε μαζί μου κι ὅ,τι εἶναι δικό μου εἶναι καί δικό σου. Ἔπρεπε ὅμως νά εὐφρανθοῦμε καί νά χαροῦμε, γιατί ὁ ἀδερφός σου αὐτός ἦταν νεκρός κι ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε”» (Λουκ. 15, 1-32).
Ἡ ὡραία παραβολή πού διαβάζεται τήν δεύτερη Κυριακή τοῦ Τριωδίου καί πού ὀνομάζεται συνήθως «παραβολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ», χαρακτηρίστηκε ὡς «ὁ μαργαρίτης μεταξύ τῶν παραβολῶν». Ἡ Ἐκκλησία μας, θέλοντας νά προτρέψει τούς ἀνθρώπους στήν μετάνοια, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς καί τῆς Μ. Ἑβδομάδας, προβάλλει τό παράδειγμα τοῦ μετανοήσαντος «ἀσώτου υἱοῦ». Ἄς μή ξεχνοῦμε ὅμως καί τήν μορφή τοῦ ἄλλου παιδιοῦ τῆς παραβολῆς, τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ, πού ἐπικρατεῖ στό δεύτερο μέρος τῆς διηγήσεως. Αὐτός μᾶς θυμίζει ὁπωσδήποτε τόν Φαρισαῖο, γιά τόν ὁποῖο ἔγινε λόγος στήν περικοπή τῆς προηγούμενης Κυριακῆς: Ὅπως ὁ Φαρισαῖος, ἐπαινεῖ καί αὐτός τόν ἑαυτό του γιά τήν ἐργασία πού προσφέρει, ζητεῖ τήν ἀμοιβή του, αἰσθάνεται ὑπεροχή ἔναντι τοῦ ἀσώτου ἀδελφοῦ του καί τέλος δέν μετέχει στήν πατρική χαρά γιά τήν ἐπιστροφή καί μετάνοια τοῦ νεότερου ἀδελφοῦ. Ἀσφαλῶς σέ τέτοιους ἀνθρώπους ἀπευθυνόταν ὁ Ἰησοῦς, ὅταν ἔλεγε τήν παραβολή αὐτή, σέ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ἱκανοποιημένοι ἀπό τήν δική τους θρησκευτική αὐτάρκεια, δέν ἔβλεπαν τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πού ἀπευθύνεται πρός ὅλους, ἀκόμη καί πρός τούς ἁμαρτωλούς.
Βέβαια, ἡ συμπεριφορά τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ ἔχει μέσα της κάτι τό πολύ ἀνθρώπινο: ἐκφράζει τήν ἀπαίτηση τοῦ εὐσεβοῦς ἀνθρώπου νά φέρεται ὁ Θεός μέ δικαιοσύνη, τιμωρώντας τόν ἁμαρτωλό καί ἀμείβοντας τόν ἐνάρετο. Βρίσκεται ὅμως μακριά ἀπό τήν θρησκεία τῆς ἀγάπης πού ἀποκαλύπτει στόν κόσμο ὁ Χριστός. Αὐτήν τήν ἀγάπη ἐνσαρκώνει ἕνα πρόσωπο τῆς παραβολῆς πού δεσπόζει ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τῆς διηγήσεως, τό πρόσωπο τοῦ καλοῦ πατέρα. Μπορεῖ στό πρῶτο μέρος τῆς διηγήσεως νά προέχει ἡ μορφή τοῦ ἀσώτου πού μετανοιωμένος ἐπιστρέφει στό πατρικό σπίτι καί στό δεύτερο μέρος ἡ μορφή τοῦ «ἐνάρετου» μεγαλύτερου παιδιοῦ. Σέ ὁλόκληρη ὅμως τήν διήγηση κυριαρχεῖ ἡ μορφή τοῦ ἀγαθοῦ καί εὔσπλαγχνου πατέρα.
Ἄς φέρουμε στό νοῦ μας τά ἑξῆς σημεῖα ἀπό τήν διήγηση τῆς παραβολῆς:
α. Ἤδη στήν ἀρχή τῆς διηγήσεως ὁ πατέρας, σεβόμενος τήν ἐλεύθερη ἀπόφαση τοῦ νεότερου παιδιοῦ του, ἱκανοποιεῖ τό αἴτημά του καί τοῦ δίνει τό μερίδιο τῆς περιουσίας πού τοῦ ἀνήκει.
β. Περιμένει τήν ἐπιστροφή τοῦ παιδιοῦ του. Κι ὅταν πρῶτος αὐτός τό ἀντικρίζει νά ἐπιστρέφει, τρέχει νά τό προϋπαντήσει, τό ἀγκαλιάζει καί τό «καταφιλεῖ».
γ. Δέν συζητεῖ κἄν τό αἴτημα τοῦ παιδιοῦ του νά γίνει δοῦλος στό πατρικό σπίτι, ἀλλά τό ἀποκαθιστᾶ στήν προηγούμενή του θέση, τό ντύνει, τοῦ βάζει δακτυλίδι στό χέρι καί πανηγυρίζει χαρούμενος γιά τήν ἐπιστροφή του, δίνοντας τό σύνθημα ἑνός γενικοῦ ἑορτασμοῦ γιά τό χαρούμενο γεγονός.
δ. Τήν ἴδια στοργή δείχνει στήν συνέχεια καί ἀπέναντι τοῦ μεγαλύτερου παιδιοῦ του πού δυσανασχετεῖ γιά τόν ἑορτασμό· τό παρακαλεῖ μέ ἀγάπη νά πάρει μέρος στήν χαρά γιά τήν ἐπιστροφή τοῦ χαμένου ἀδελφοῦ του.
ε. Τέλος, καί στό μέρος ἀκόμη τῆς διηγήσεως, ὅπου περιγράφεται ἡ ἀσωτεία καί ἡ ἀπόφαση μετάνοιας τοῦ νεότερου παιδιοῦ, στό ὑπόβαθρο βρίσκεται ἡ μορφή τοῦ πατέρα. Θά σκεπτόταν ποτέ νά ἐπιστρέψει στό πατρικό σπίτι ὁ ἄσωτος, ἐάν μέσα στή μνήμη του δέν διατηρόταν ζωηρή ἡ γλυκιά ἀνάμνηση ἑνός πατέρα γεμάτου στοργή καί καλοσύνη;
Μετά ἀπό τήν σύντομη σκιαγράφηση τῆς μορφῆς τοῦ ἀγαθοῦ πατέρα μποροῦμε νά διατυπώσουμε τό διπλό μήνυμα τῆς σημερινῆς παραβολῆς ὡς ἑξῆς:
1. Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ κίνητρο γιά τήν μετάνοια τοῦ ἀνθρώπου καί τήν ἐπιστροφή του στήν πατρική οἰκία, στήν κοινωνία μέ τόν Πατέρα. Ἡ παράσταση τοῦ Θεοῦ σάν ὀργισμένου τιμωροῦ ἐμβάλλει φόβο στόν ἄνθρωπο καί τόν ἀπομακρύνει περισσότερο, ἐνῷ ὁ τονισμός τῆς θείας ἀγαθότητας ἀνταποκρίνεται στήν χριστιανική ἀντίληψη περί Θεοῦ καί ἐνθαρρύνει τόν ἄνθρωπο νά τόν πλησιάσει.
Καί 2. Τό ἐπίπεδο τῆς πνευματικῆς τελειότητας τοῦ χριστιανοῦ φαίνεται ἀπό τήν στάση του καί τήν συμμετοχή του στήν χαρά τοῦ ἀδελφοῦ. Πολλές φορές μετέχει κανείς πιό εὔκολα στήν θλίψη τοῦ ἄλλου, μιά καί ἡ θλίψη αὐτή εὐτυχῶς δέν εἶναι δική του. Στήν χαρά ὅμως δυσκολοτέρα μετέχει μέ εἰλικρίνεια, ἐπειδή ἀκριβῶς δέν εἶναι δική του. Στήν περίπτωση τῆς παραβολῆς μας ἡ χαρά γιά τήν μετάνοια τοῦ ἀδελφοῦ δείχνει τό μέτρο τῆς πνευματικῆς μας ὡριμότητος.
Ἰωάννης Καραβιδόπουλος,
Ὁμότιμος Καθηγητής Ἑρμηνείας τῆς Καινῆς Διαθήκης, Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 7 Φεβρουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Παρθένιο Ἐπίσκοπο Λαμψάκου.
Ὁ Ὅσιος Παρθένιος καταγόταν ἀπό κάποια κωμόπολη τῆς Βιθυνίας καί ἔζησε τούς χρόνους τοῦ Μ. Κωνσταντίνου. Ἦταν γιός τοῦ διακόνου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Μελιτοπόλεως Χριστοφόρου, ἀπό τόν ὁποῖο διδάχθηκε τήν ὀρθόδοξη πίστη.
Ὁ Ἅγιος ἀπό τήν παιδική του ἡλικία προέκοπτε στήν ἀρετή καί τήν εὐσέβεια. Ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὁ Κύριος ἁλίευσε τούς Ἀποστόλους, πού ἦταν ψαράδες, τόν ἔκανε νά ἀγαπήσει τήν ἁλιεία. Καί ὅταν ἔριχνε τά δίχτυά του στήν Ἀπολλωνιάδα λίμνη καί τά ἀνέσυρε γεμάτα ψάρια, αἰσθανόταν ὅτι ἐργαζόταν σέ ἕνα ἀπό τά πλοιάρια τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου ἤ τοῦ Ἰωάννου.
Τά χρήματα πού εἰσέπραττε ἀπό τήν πώληση τῶν ψαριῶν τά μοίραζε στούς φτωχούς.
Ἀναδείχθηκε Ἐπίσκοπος Λαμψάκου. Ὁ Θεός τόν προίκισε μέ τό χάρισμα τῆς θαυματουργίας, νά ἐκδιώκει τούς δαίμονες ἀπό τούς ἀνθρώπους καί νά θεραπεύει κάθε εἴδους ἀσθένεια. Γι’ αὐτό προσφεύγουν σέ αὐτόν ἰδιαίτερα οἱ πάσχοντες ἀπό καρκίνο.
Ὁ Ὅσιος κοιμήθηκε μέ εἰρήνη. Τμῆμα τῆς τιμίας κάρας αὐτοῦ φυλάσσεται στήν ἱερά Μονή Μακρυμάλλη, τῆς Ι. Μητροπόλεως Χαλκίδος.
Ὁ Ἅγιος ἀπό τήν παιδική του ἡλικία προέκοπτε στήν ἀρετή καί τήν εὐσέβεια. Ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὁ Κύριος ἁλίευσε τούς Ἀποστόλους, πού ἦταν ψαράδες, τόν ἔκανε νά ἀγαπήσει τήν ἁλιεία. Καί ὅταν ἔριχνε τά δίχτυά του στήν Ἀπολλωνιάδα λίμνη καί τά ἀνέσυρε γεμάτα ψάρια, αἰσθανόταν ὅτι ἐργαζόταν σέ ἕνα ἀπό τά πλοιάρια τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου ἤ τοῦ Ἰωάννου.
Τά χρήματα πού εἰσέπραττε ἀπό τήν πώληση τῶν ψαριῶν τά μοίραζε στούς φτωχούς.
Ἀναδείχθηκε Ἐπίσκοπος Λαμψάκου. Ὁ Θεός τόν προίκισε μέ τό χάρισμα τῆς θαυματουργίας, νά ἐκδιώκει τούς δαίμονες ἀπό τούς ἀνθρώπους καί νά θεραπεύει κάθε εἴδους ἀσθένεια. Γι’ αὐτό προσφεύγουν σέ αὐτόν ἰδιαίτερα οἱ πάσχοντες ἀπό καρκίνο.
Ὁ Ὅσιος κοιμήθηκε μέ εἰρήνη. Τμῆμα τῆς τιμίας κάρας αὐτοῦ φυλάσσεται στήν ἱερά Μονή Μακρυμάλλη, τῆς Ι. Μητροπόλεως Χαλκίδος.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ
Ἅγιος Σεραπίων Ἐπίσκοπος Θμούεως
Ὁ Ἅγιος Σεραπίων είναι δόκιμος συγγραφέας καί ἄριστος γνώστης τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καί τῶν μεθόδων συγγραφῆς. Ἀπό τά ἔργα του σώζονται: Κατά Μανιχαίων, Εὐχολόγιον, συλλογή 30 λειτουργικῶν εὐχῶν, τίς ὁποῖες χρησιμοποιοῦσε στήν Ἐπισκοπή του, Ἐπιστολαί πρός τούς μαθητές τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου, Ἑρμηνευτικά σχόλια στήν Γένεση, Ἀποφθέγματα, Γεροντικόν, ἀποφθέγματα ἁγίων Γερόντων, Ἀμφιβαλλόμενα, Νόθα.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 6 Φεβρουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Βουκόλο, Ἐπίσκοπο Σμύρνης.
Ὁ Ὅσιος Βουκόλος ἦταν μαθητής τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, ὁ ὁποῖος τόν χειροτόνησε Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σμύρνης.
Ὁ Ἅγιος διακόνησε τήν Ἐκκλησία μέ εὐσυνειδησία, θερμότητα καί αὐταπάρνηση τῶν μαρτυρικῶν πρώτων χριστιανικῶν χρόνων. Προσπαθοῦσε μέ θεῖο φωτισμό νά ἑλκύει πολλούς εἰδωλολάτρες στήν Χριστιανική πίστη.
Λίγο πρίν ἀναχωρήσει ἀπό τόν πρόσκαιρο αὐτό βίο, ὁ Ὅσιος χειροτόνησε ὡς διάδοχό του τόν Ἅγιο Ἱερομάρτυρα Πολύκαρπο (23 Φεβρουαρίου) καί μετά κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη.
Στό Συναξάρι τοῦ Ἁγίου ἀναφέρεται ὅτι μόλις τό ἱερό λείψανο τοῦ Ὁσίου ἐνταφιάσθηκε, μέ θαυματουργική ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ φύτρωσε στόν τόπο τῆς ταφῆς του ἕνα δένδρο, τό ὁποῖο παρεῖχε ἰάσεις στούς πιστούς.
Στή Σμύρνη οἰκοδομήθηκε Ναός τοῦ Ἁγίου, τό 1866.
Ὁ Ἅγιος διακόνησε τήν Ἐκκλησία μέ εὐσυνειδησία, θερμότητα καί αὐταπάρνηση τῶν μαρτυρικῶν πρώτων χριστιανικῶν χρόνων. Προσπαθοῦσε μέ θεῖο φωτισμό νά ἑλκύει πολλούς εἰδωλολάτρες στήν Χριστιανική πίστη.
Λίγο πρίν ἀναχωρήσει ἀπό τόν πρόσκαιρο αὐτό βίο, ὁ Ὅσιος χειροτόνησε ὡς διάδοχό του τόν Ἅγιο Ἱερομάρτυρα Πολύκαρπο (23 Φεβρουαρίου) καί μετά κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη.
Στό Συναξάρι τοῦ Ἁγίου ἀναφέρεται ὅτι μόλις τό ἱερό λείψανο τοῦ Ὁσίου ἐνταφιάσθηκε, μέ θαυματουργική ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ φύτρωσε στόν τόπο τῆς ταφῆς του ἕνα δένδρο, τό ὁποῖο παρεῖχε ἰάσεις στούς πιστούς.
Στή Σμύρνη οἰκοδομήθηκε Ναός τοῦ Ἁγίου, τό 1866.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ
Ἅγιος Φώτιος Πατριάρχης Kων/πόλεως
Ὁ Ἅγιος Φώτιος ἦταν πνεῦμα μεγαλοφυές. Τά ἔργα του χωρίζονται σέ∶ α΄) Φιλολογικά, μέ σπουδαιότερο τήν «Μυριόβιβλο» ἤ «Βιβλιοθήκη», ἀναφέρεται σέ 280 συγγραφεῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς καί τῆς θύραθεν παιδείας καί «Λέξεων Συναγωγή»· β΄) Θεολογικά, «Ἀμφιλόχια», ἀπευθύνονται στόν Μητροπολίτη Κυζίκου Ἀμφιλόχιο, «Νομοκάνων», συλλογή ἀποστολικῶν καί συνοδικῶν κανόνων, «Κατά Μανιχαίων», «Περί τῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μυσταγωγίας», γ΄) Ἐπιστολές, περί τίς διακόσιες ἑξήντα τρεῖς.
Ἅγιος Ἄμανδος Ἐπίσκοπος Μάαστριχτ
Ὁ Ἅγιος Ἄμανδος Ἐπίσκοπος Μάαστριχτ μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἁγίου Μαρτίνου, Πάπα Ρώμης, συνεκάλεσε τοπικές Συνόδους κατά τῆς αἱρέσεως τοῦ Μονοθελητισμοῦ. Ἀνέπτυξε ἱεραποστολική δράση στούς λαούς τῆς Γάνδης, τῆς Φλάνδρας, τῶν Πυρηναίων καί τῆς Γασκώνης.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 3 Φεβρουαρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ
τόν Δίκαιο Συμεών τόν Θεοδόχο
καί τήν Ἄννα τήν Προφήτιδα.
Ὁ Δίκαιος Συμεών κατοικοῦσε στήν Ἱερουσαλήμ. Ἦταν εὐλαβής καί φωτισμένος. Τό Ἅγιο Πνεῦμα τοῦ εἶχε φανερώσει ὅτι δέν θά πέθαινε, πρίν δεῖ τόν Χριστό. Ὅταν ἦρθαν στόν Ναό ἡ Θεοτόκος καί ὁ Ἰωσήφ, ὁ Συμεών πῆρε εὐλαβικά τό νήπιο-Χριστό στήν ἀγκαλιά του καί, ἀφοῦ δέχθηκε ὅλη τήν ἱλαρότητα τῆς θείας μορφῆς του, ὕψωσε τό βλέμμα του ἐπάνω καί εἶπε εὐχαριστώντας τόν Θεό: «Νῦν ἀπολύεις τόν δοῦλον σου, Δέσποτα, κατά τό ρῆμα σου ἐν εἰρήνῃ· ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τό σωτήριόν σου, ὅ ἠτοίμασας κατά πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καί δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ».
Ἡ Προφῆτις Ἄννα παντρεύτηκε πολύ νέα, καί μετά ἑπτά χρόνια ἔμεινε χήρα. Ἔζησε τήν ὑπόλοιπη ζωή της μέ προσευχή, νηστεία καί ἀνάγνωση τῶν Γραφῶν. Γιά τόν τρόπο αὐτό τῆς ζωῆς της, τό Ἅγιο Πνεῦμα μετέδωσε στήν Ἄννα τό προφητικό χάρισμα. Ἀξιώθηκε, ἄν καί 84 ἐτῶν τότε, νά ὑποδεχθεῖ στόν Ναό μαζί μέ τόν δίκαιο Συμεών, τό θεῖο Βρέφος. Ἡ καρδιά της σκίρτησε. Πλησίασε, προσκύνησε τό παιδί καί κατόπιν, ἀφοῦ εὐχαρίστησε καί δοξολόγησε καί αὐτή τόν Θεό, διακήρυττε ὅτι ἦλθε ὁ Μεσσίας πρός ὅλους, οἱ ὁποῖοι ζοῦσαν περιμένοντας μέ εἰλικρινῆ εὐσέβεια τήν λύτρωση τοῦ Ἰσραήλ.
Ἡ Προφῆτις Ἄννα παντρεύτηκε πολύ νέα, καί μετά ἑπτά χρόνια ἔμεινε χήρα. Ἔζησε τήν ὑπόλοιπη ζωή της μέ προσευχή, νηστεία καί ἀνάγνωση τῶν Γραφῶν. Γιά τόν τρόπο αὐτό τῆς ζωῆς της, τό Ἅγιο Πνεῦμα μετέδωσε στήν Ἄννα τό προφητικό χάρισμα. Ἀξιώθηκε, ἄν καί 84 ἐτῶν τότε, νά ὑποδεχθεῖ στόν Ναό μαζί μέ τόν δίκαιο Συμεών, τό θεῖο Βρέφος. Ἡ καρδιά της σκίρτησε. Πλησίασε, προσκύνησε τό παιδί καί κατόπιν, ἀφοῦ εὐχαρίστησε καί δοξολόγησε καί αὐτή τόν Θεό, διακήρυττε ὅτι ἦλθε ὁ Μεσσίας πρός ὅλους, οἱ ὁποῖοι ζοῦσαν περιμένοντας μέ εἰλικρινῆ εὐσέβεια τήν λύτρωση τοῦ Ἰσραήλ.
ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΟΥ ΣΥΜΕΩΝ
Ὁ Δίκαιος Συμεών ἦταν μεταξύ τῶν Ἑβδομηκοντα σοφῶν Ἑβραίων πού ἐπελέγησαν κατά τούς χρόνους τοῦ φαραώ Πτολεμαίου Φιλαδέλφου (285-246 π.Χ.) γιά νά μεταφράσουν (στήν Ἀλεξάνδρεια) στά ἑλληνικά τήν ἑβραϊκή Βίβλο καί ἦταν ἐπιφορτισμένος μέ τήν μετάφραση τοῦ βιβλίου τοῦ Προφήτου Ἠσαΐα. Ὅταν ἔφθασε στό περίφημο ἐδάφιο πού ὁ Προφήτης ἀναγγέλλει τήν ἐκ παρθένου γέννηση τοῦ Χριστοῦ, ἀμφέβαλε. Πῶς εἶναι δυνατόν άπό παρθένο νά γεννηθεῖ ὁ Μεσσίας!
Στήν ἐπιστροφή πρός τά Ἱεροσόλυμα, ὅταν ἔφτασαν στόν Νεῖλο καί ἐνῶ ἦταν στό καράβι γιά νά περάσει ἀντίπερα, σκεπτόταν ἐπίμονα τό χωρίο τοῦ Ἠσαΐα ὅτι ἀπό κόρη Παρθένο θά γεννηθεῖ ὁ Μεσσίας.
Τότε ρίχνει τό χρυσό του δαχτυλίδι μέ τό μεγάλο ρουμπίνι στόν ποταμό, λέγοντας: «ἄν εἶναι ἀλήθεια αὐτό, νά ξαναρθεῖ τό δαχτυλίδι στά χέρια μου».
Ὅταν ἔφτασε στήν Ἱερουσαλήμ, ἀποσύρθηκε στό ἐρημητήριό του. Τήν ἄλλη μέρα, κάποιος ἔφερε ἕνα ὁλόφρεσκο ψάρι στόν γέροντα. Μόλις ἄνοιξε τήν κοιλιά του γιά νά τό καθαρίσει, πετάχτηκε μέσα ἀπό τά σπλάχνα τοῦ ψαριοῦ τό δαχτυλίδι, πού δύο-τρεῖς μέρες πιό πρίν εἶχε ρίξει ὁ ἴδιος μέσα τά νερά τοῦ Νείλου!…
Γονατίζει ὁ γέροντας ὅλος συγκίνηση καί δέεται: «Κᾶνε, Κύριε, νά μήν πεθάνω ὥσπου νά δοῦν τά μάτια μου τόν Υἱό σου, τόν Σωτήρα μου».
Στήν ἐπιστροφή πρός τά Ἱεροσόλυμα, ὅταν ἔφτασαν στόν Νεῖλο καί ἐνῶ ἦταν στό καράβι γιά νά περάσει ἀντίπερα, σκεπτόταν ἐπίμονα τό χωρίο τοῦ Ἠσαΐα ὅτι ἀπό κόρη Παρθένο θά γεννηθεῖ ὁ Μεσσίας.
Τότε ρίχνει τό χρυσό του δαχτυλίδι μέ τό μεγάλο ρουμπίνι στόν ποταμό, λέγοντας: «ἄν εἶναι ἀλήθεια αὐτό, νά ξαναρθεῖ τό δαχτυλίδι στά χέρια μου».
Ὅταν ἔφτασε στήν Ἱερουσαλήμ, ἀποσύρθηκε στό ἐρημητήριό του. Τήν ἄλλη μέρα, κάποιος ἔφερε ἕνα ὁλόφρεσκο ψάρι στόν γέροντα. Μόλις ἄνοιξε τήν κοιλιά του γιά νά τό καθαρίσει, πετάχτηκε μέσα ἀπό τά σπλάχνα τοῦ ψαριοῦ τό δαχτυλίδι, πού δύο-τρεῖς μέρες πιό πρίν εἶχε ρίξει ὁ ἴδιος μέσα τά νερά τοῦ Νείλου!…
Γονατίζει ὁ γέροντας ὅλος συγκίνηση καί δέεται: «Κᾶνε, Κύριε, νά μήν πεθάνω ὥσπου νά δοῦν τά μάτια μου τόν Υἱό σου, τόν Σωτήρα μου».
Η ΩΔΗ ΤΟΥ ΘΕΟΔΟΧΟΥ ΣΥΜΕΩΝ
|
Ὅταν ἐκπληρώθηκε ἡ ἐπιθυμία τοῦ Δίκαιου Συμεών καί δέχτηκε στήν ἀγκαλιά του τό βρέφος-Χριστό, δόξασε τόν Θεό λέγοντας τήν ὠδή, ἡ ὁποία ἐχει χαρακτηριστεῖ ἀπό τίς ὡραιότερες τῆς Ἁγίας Γραφῆς.
«Νῦν ἀπολύεις τόν δοῦλόν σου, Δέσποτα, κατά τό ρῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τό σωτήριόν σου, ὅ ἡτοίμασας κατά πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καί δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ» (Λουκ. 2, 29-32) Δηλαδή: «Τώρα, Κύριε, μπορεῖς ν᾿ ἀφήσεις τόν δοῦλο σου νά πεθάνει εἰρηνικά, ὅπως τοῦ ὑποσχέθηκες, γιατί τά μάτια μου εἶδαν τόν σωτήρα πού ἑτοίμασες γιά ὅλους τούς λαούς, φῶς πού θά φωτίσει τά ἔθνη καί θά δοξάσει τόν λαό σου τόν Ἰσραήλ» Σέ κάθε Ἑσπερινό στήν Ἐκκλησία μας λέγεται αὐτή ἡ ὠδή. |
ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΚΑΙ Ο ΣΥΜΕΩΝ
|
Στούς Χαιρετισμούς τῆς Θεοτόκου,
στό γράμμα Μ ἀναφέρεται ὁ Συμεών. Μέλλοντος Συμεῶνος τοῦ παρόντος αἰῶνος μεθίστασθαι τοῦ ἀπατεῶνος͵ ἐπεδόθης ὡς βρέφος αὐτῷ͵ ἀλλ΄ ἐγνώσθης τούτῳ καὶ Θεὸς τέλειος· διόπερ ἐξεπλάγη σου τὴν ἄρρητον σοφίαν κράζων· Ἀλληλούϊα. Ὅταν ἐπρόκειτο ὁ Συμεών νά φύγει ἀπό αὐτήν ἐδῶ τή ζωή, τήν ψεύτικη καί ἀπατηλή, τοῦ δόθηκες ὡς βρέφος· ἐκεῖνος ὅμως κατάλαβε πώς εἶσαι τέλειος Θεός. Γι᾿ αὐτό ἐκπλησσόμενος ἀπό τήν ἀνέκφραστη σοφία σου, φώναζε δυνατά· Ἀλληλούϊα. |
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 2 Φεβρουαρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ
τήν Ὑπαπαντή τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Τό γεγονός τῆς Ὑπαπαντῆς τοῦ Κυρίου ἐξιστορεῖ ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς (Β', 22-35). Συνέβη σαράντα ἡμέρες μετά τήν γέννηση τοῦ Ἰησοῦ. Σύμφωνα μέ τόν Μωσαϊκό νόμο, ἡ Παρθένος Μαρία, ἀφοῦ συμπλήρωσε τόν χρόνο καθαρισμοῦ ἀπό τόν τοκετό, πῆγε στόν Ναό τῆς Ἱερουσαλήμ μαζί μέ τόν Ἰωσήφ, γιά νά ἐκτελεσθεῖ ἡ τυπική ἀφιέρωση τοῦ βρέφους στόν Θεό κατά τό «πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μήτραν (δηλαδή πρωτότοκο) ἅγιον τῷ Κυρίω κληθήσεται» καί γιά νά προσφέρουν θυσία, πού ἀποτελοῦνταν ἀπό ἕνα ζευγάρι τρυγόνια ἤ δύο μικρά περιστέρια. Κατά τήν μετάβαση αὐτή, δέχθηκε τόν Ἰησοῦ στήν ἀγκαλιά του ὁ ὑπερήλικας Συμεών (3 Φεβρουαρίου).
Κατά τήν ὁλονυκτία τῆς Ὑπαπαντῆς στήν Κωνσταντινούπολη, οἱ βασιλεῖς συνήθιζαν νά παρευρίσκονται στόν Ναό τῶν Βλαχερνῶν. Ἡ συνήθεια αὐτή ἐξακολούθησε μέχρι τέλους τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας.
Λόγος Μεγάλου Ἀθανασίου στήν Ὑπαπαντή τοῦ Κυρίου
Λέγοντας ἡ Παναγία Παρθένος, «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι, κατά τό ρῆμα σου», (Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, ἄς γίνη εἰς ἐμέ ὅπως εἶπες), φανέρωσε τό ἑξῆς∙ Εἶμαι πίνακας ἐπάνω στόν ὁποῖο γράφεται ὅ,τι θέλει ὁ Κύριος τοῦ παντός. Ἀφοῦ δέ ὁ ἄγγελος ἔλαβε τήν διαβεβαίωση τῆς πίστεως τῆς Παρθένου ἀναχώρησε ἀπό Αὐτήν.
«Δοξάζει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον»…
«Διότι εἶδε μέ εὐμένεια τήν ταπεινή δούλη του. Διότι ἀπό τώρα θά μέ μακαρίζουν ὅλες οἱ γενεές».
Ἀλλά πόσο μεγάλο κατόρθωμα εἶναι ἡ παρθενία; Ὅταν κανείς θέλει νά ἀσκήσει τίς ἄλλες ἀρετές καθοδηγεῖται ἀπό τόν νόμο. Ἡ παρθενία ὅμως, ἐπειδή εἶναι ἀνώτερη ἀπό τόν νόμο καί ἔχει ὡς ὑψηλότερο σκοπό τήν διαμόρφωση τῆς προσωπικῆς ζωῆς, εἶναι ἀφ’ ἑνός μέν γνώρισμα τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ἀφ’ ἑτέρου δέ εἰκόνα τῆς καθαρότητας τῶν ἀγγέλων. Ὅταν δηλαδή ὁ Δεσπότης τοῦ παντός ὁ Θεός Λόγος, -ἐπειδή ἤθελε ὁ Πατήρ νά ἀνεγείρει καί νά ἀνακαινίσει τά πάντα-, ἐπέλεξε, γιά νά γίνει μητέρα τοῦ σώματος, τό ὁποῖο ἐπρόκειται νά φορέσει, τήν Παρθένο, ἡ ὁποία καί ἔγινε, καί μέ αὐτόν τόν τρόπο ἦλθε μεταξύ μας ὡς ἄνθρωπος ὁ Κύριος, ἔκαμε τήν ἐπιλογή αὐτή, ὥστε, ὅπως τά πάντα ἔγιναν δι’ αὐτοῦ, ἔτσι καί ἡ παρθενία νά προέλθει ἐξ αὐτοῦ, καί νά δοθεῖ πάλιν δι’ αὐτοῦ τό χάρισμα τοῦτο στούς ἀνθρώπους καί νά πολλαπλασιάζεται.
Πόσο μεγάλο -θά ἔλεγε κανείς- εἶναι τό καύχημα τῆς Ἁγίας Παρθένου καί θεοειδοῦς Μαρίας, ἐπειδή ὑπῆρξε καί εἶναι Μητέρα τοῦ Λόγου ὡς πρός τήν γέννηση τοῦ Σώματος; Διότι τό θεῖο αὐτό γέννημα στρατιά μέν ἀγγέλων ἐδοξολόγησε, κάποια γυναίκα δέ ὕψωσε τήν φωνή καί ἔλεγε: «Μακαρία ἡ κοιλία πού σέ ἐβάστασε καί οἱ μαστοί πού ἐθήλασες». Καί ἡ ἴδια ἡ Μαρία πού γέννησε τόν Κύριο καί ἡ ὁποία ἔμεινε ἀειπάρθενος, ἐπειδή ἀντιλήφθηκε αὐτό πού συνέβη στόν ἑαυτό της, ἔλεγε∙ «Ἀπό τώρα θά μέ μακαρίζουν ὅλες οἱ γενεές». Αὐτό πού συνέβη στήν Μαρία εἶναι καύχημα γιά ὅλες τίς παρθένους. Ὅλες δηλαδή αὐτές κρέμονται σάν παρθενικά παρακλάδια ἀπ’ αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι σάν ρίζα γι’ αὐτές.
«Καί ὅταν συμπληρώθηκαν οἱ ἡμέρες τοῦ καθαρισμοῦ, σύμφωνα πρός τόν Μωσαϊκό νόμο, ἔφεραν Αὐτόν στά Ἱεροσόλυμα, γιά νά τόν παρουσιάσουν στόν Κύριο, ὅπως εἶναι γραμμένο στόν νόμο τοῦ Κυρίου, ὅτι κάθε ἀρσενικό πού ἀνοίγει μήτρα, πρέπει νά θεωρηθεῖ ὡς ἀφιερωμένο στόν Κύριο, καί γιά νά προσφέρουν θυσία, σύμφωνα μέ αὐτό πού λέγει ὁ νόμος τοῦ Κυρίου ἕνα ζεῦγος τρυγόνια ἤ δύο μικρά περιστέρια». Αὐτός ἔλαβε τήν σάρκα, ὄχι γιά νά ὑπάρχει καί νά ζεῖ, ὅπως οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, ἀλλά ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά ἁγιάζει τήν σάρκα.
Ἐάν δέ νομίσει κανείς ὅτι ἡ φράση «γιά νά παρουσιάσουν στόν Κύριο» ἀναφέρεται στόν ἴδιο τόν Κύριο, ἔχει λάθος σ’ αὐτήν τήν σκέψη. Διότι πότε ἀπεκρύβη ὁ Κύριος ἀπό τά μάτια τοῦ Πατρός γιά νά μή μπορεῖ ὁ Πατήρ νά τόν βλέπει; Ἤ ποιός τόπος εὑρίσκεται ἔξω ἀπό τήν ἐξουσία τοῦ Κυρίου, ὥστε νά εὑρίσκεται ἐκεῖ καί νά μήν εὑρίσκεται μαζί μέ τόν Πατέρα, ἐάν δέν ἀνερχόταν στά Ἱεροσόλυμα καί δέν παρουσιαζόταν στόν Ναό; Καί πῶς προσέφερε τίς τυπικές θυσίες, ἀφοῦ ὁ ἴδιος εἶναι ἡ ἀλήθεια; Μήπως αὐτά δέν γράφτηκαν γιά Ἐκεῖνον, ἀλλά γιά ἐμᾶς; Ὅπως δηλαδή, ἐνῷ εἶναι Θεός, γίνεται κατά φυσικό τρόπο ἄνθρωπος χωρίς νά ὑποστεῖ μεταβολή. Καί ὑφίσταται τήν περιτομή καί βαπτίζεται καί τά ἄλλα σχετικά, ὄχι γιά τόν ἑαυτό του, ἀλλά γιά ἐμᾶς, γιά νά γίνουμε ἐμεῖς διά τῆς χάριτος θεοί, ἐνῷ εἴμαστε ἄνθρωποι, καί γιά νά ὑποστοῦμε πνευματική περιτομή καί ὄχι νομική, καί γιά νά καθαρισθοῦμε ἀπό τόν ρύπο τῆς ἁμαρτίας διά τοῦ βαπτίσματος καί γιά νά σταυρωθοῦμε γιά τόν κόσμο καί ἀναστηθοῦμε γιά τόν Θεό […]
Μεγάλου Ἀθανασίου, Ἑρμηνεία εἰς τό Κατά Λουκᾶν.
«Δοξάζει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον»…
«Διότι εἶδε μέ εὐμένεια τήν ταπεινή δούλη του. Διότι ἀπό τώρα θά μέ μακαρίζουν ὅλες οἱ γενεές».
Ἀλλά πόσο μεγάλο κατόρθωμα εἶναι ἡ παρθενία; Ὅταν κανείς θέλει νά ἀσκήσει τίς ἄλλες ἀρετές καθοδηγεῖται ἀπό τόν νόμο. Ἡ παρθενία ὅμως, ἐπειδή εἶναι ἀνώτερη ἀπό τόν νόμο καί ἔχει ὡς ὑψηλότερο σκοπό τήν διαμόρφωση τῆς προσωπικῆς ζωῆς, εἶναι ἀφ’ ἑνός μέν γνώρισμα τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ἀφ’ ἑτέρου δέ εἰκόνα τῆς καθαρότητας τῶν ἀγγέλων. Ὅταν δηλαδή ὁ Δεσπότης τοῦ παντός ὁ Θεός Λόγος, -ἐπειδή ἤθελε ὁ Πατήρ νά ἀνεγείρει καί νά ἀνακαινίσει τά πάντα-, ἐπέλεξε, γιά νά γίνει μητέρα τοῦ σώματος, τό ὁποῖο ἐπρόκειται νά φορέσει, τήν Παρθένο, ἡ ὁποία καί ἔγινε, καί μέ αὐτόν τόν τρόπο ἦλθε μεταξύ μας ὡς ἄνθρωπος ὁ Κύριος, ἔκαμε τήν ἐπιλογή αὐτή, ὥστε, ὅπως τά πάντα ἔγιναν δι’ αὐτοῦ, ἔτσι καί ἡ παρθενία νά προέλθει ἐξ αὐτοῦ, καί νά δοθεῖ πάλιν δι’ αὐτοῦ τό χάρισμα τοῦτο στούς ἀνθρώπους καί νά πολλαπλασιάζεται.
Πόσο μεγάλο -θά ἔλεγε κανείς- εἶναι τό καύχημα τῆς Ἁγίας Παρθένου καί θεοειδοῦς Μαρίας, ἐπειδή ὑπῆρξε καί εἶναι Μητέρα τοῦ Λόγου ὡς πρός τήν γέννηση τοῦ Σώματος; Διότι τό θεῖο αὐτό γέννημα στρατιά μέν ἀγγέλων ἐδοξολόγησε, κάποια γυναίκα δέ ὕψωσε τήν φωνή καί ἔλεγε: «Μακαρία ἡ κοιλία πού σέ ἐβάστασε καί οἱ μαστοί πού ἐθήλασες». Καί ἡ ἴδια ἡ Μαρία πού γέννησε τόν Κύριο καί ἡ ὁποία ἔμεινε ἀειπάρθενος, ἐπειδή ἀντιλήφθηκε αὐτό πού συνέβη στόν ἑαυτό της, ἔλεγε∙ «Ἀπό τώρα θά μέ μακαρίζουν ὅλες οἱ γενεές». Αὐτό πού συνέβη στήν Μαρία εἶναι καύχημα γιά ὅλες τίς παρθένους. Ὅλες δηλαδή αὐτές κρέμονται σάν παρθενικά παρακλάδια ἀπ’ αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι σάν ρίζα γι’ αὐτές.
«Καί ὅταν συμπληρώθηκαν οἱ ἡμέρες τοῦ καθαρισμοῦ, σύμφωνα πρός τόν Μωσαϊκό νόμο, ἔφεραν Αὐτόν στά Ἱεροσόλυμα, γιά νά τόν παρουσιάσουν στόν Κύριο, ὅπως εἶναι γραμμένο στόν νόμο τοῦ Κυρίου, ὅτι κάθε ἀρσενικό πού ἀνοίγει μήτρα, πρέπει νά θεωρηθεῖ ὡς ἀφιερωμένο στόν Κύριο, καί γιά νά προσφέρουν θυσία, σύμφωνα μέ αὐτό πού λέγει ὁ νόμος τοῦ Κυρίου ἕνα ζεῦγος τρυγόνια ἤ δύο μικρά περιστέρια». Αὐτός ἔλαβε τήν σάρκα, ὄχι γιά νά ὑπάρχει καί νά ζεῖ, ὅπως οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, ἀλλά ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά ἁγιάζει τήν σάρκα.
Ἐάν δέ νομίσει κανείς ὅτι ἡ φράση «γιά νά παρουσιάσουν στόν Κύριο» ἀναφέρεται στόν ἴδιο τόν Κύριο, ἔχει λάθος σ’ αὐτήν τήν σκέψη. Διότι πότε ἀπεκρύβη ὁ Κύριος ἀπό τά μάτια τοῦ Πατρός γιά νά μή μπορεῖ ὁ Πατήρ νά τόν βλέπει; Ἤ ποιός τόπος εὑρίσκεται ἔξω ἀπό τήν ἐξουσία τοῦ Κυρίου, ὥστε νά εὑρίσκεται ἐκεῖ καί νά μήν εὑρίσκεται μαζί μέ τόν Πατέρα, ἐάν δέν ἀνερχόταν στά Ἱεροσόλυμα καί δέν παρουσιαζόταν στόν Ναό; Καί πῶς προσέφερε τίς τυπικές θυσίες, ἀφοῦ ὁ ἴδιος εἶναι ἡ ἀλήθεια; Μήπως αὐτά δέν γράφτηκαν γιά Ἐκεῖνον, ἀλλά γιά ἐμᾶς; Ὅπως δηλαδή, ἐνῷ εἶναι Θεός, γίνεται κατά φυσικό τρόπο ἄνθρωπος χωρίς νά ὑποστεῖ μεταβολή. Καί ὑφίσταται τήν περιτομή καί βαπτίζεται καί τά ἄλλα σχετικά, ὄχι γιά τόν ἑαυτό του, ἀλλά γιά ἐμᾶς, γιά νά γίνουμε ἐμεῖς διά τῆς χάριτος θεοί, ἐνῷ εἴμαστε ἄνθρωποι, καί γιά νά ὑποστοῦμε πνευματική περιτομή καί ὄχι νομική, καί γιά νά καθαρισθοῦμε ἀπό τόν ρύπο τῆς ἁμαρτίας διά τοῦ βαπτίσματος καί γιά νά σταυρωθοῦμε γιά τόν κόσμο καί ἀναστηθοῦμε γιά τόν Θεό […]
Μεγάλου Ἀθανασίου, Ἑρμηνεία εἰς τό Κατά Λουκᾶν.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 1 Φεβρουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Τρύφωνα τόν Μάρτυρα.
Στή σημερινή ὑλιστική ἐποχή, ὅπου ὁ σύγχρονος ανθρωπος οἰκοδομεῖ τήν ζωή του στό ἐγωιστικό του θέλημα καί προσπαθεῖ μέ κάθε τρόπο νά αὐτονομηθεῖ καί νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τόν ἴδιο του τόν Δημιουργό, ἡ Ὀρθοδοξη Εκκλησία ἀντιστεκόμενη, προβάλλει καθημερινά μέσα ἀπό τό ἁγιολόγιο ἁγιασμένες μορφές ἀγωνιστῶν τῆς πίστεως, οἱ ὁποῖες ὄχι μόνο ἔμειναν προσηλωμένες σ’ αὐτή, ἀλλά θυσίασαν καί τήν ἴδια τους ἀκόμη τήν ζωή γιά τό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀνάμεσα στούς Μάρτυρες τοῦ 3ου αἰ μ.Χ.. συναριθμεῖται καί ὁ Ἅγιος ἔνδοξος Μάρτυς Τρύφων ὁ ἰαματικός, τοῦ ὁποίου τήν μνήμη ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τιμᾶ καί ἑορτάζει κάθε χρόνο τήν 1η Φεβρουαρίου.
Ὁ Ἅγιος Τρύφων γεννήθηκε στήν Λάμψακο τῆς Φρυγίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπό εὐσεβεῖς γονεῖς καί ἐξασκοῦσε τό ἐπάγγελμα τοῦ χηνοβοσκοῦ. Ἀπό πολύ νωρίς ξεκίνησε νά μελετᾶ τόν λόγο τοῦ Θεού καί νά ποθεῖ τά θεῖα καί οὐράνια ἀγαθά.
Ἔτσι ὁ Θεός τόν προίκισε μέ θεῖα χαρίσματα καί τοῦ ἔδωσε τήν δύναμη νά θεραπεύει διάφορες ἀσθένειες καί μάλιστα νά καταπολεμᾶ καί νά νικᾶ καί τά ἴδια ἀκόμη τά δαιμόνια. Αὐτό ἀποδεικνύεται περίτρανα ἀπό τό θαῦμα πού ἐπιτέλεσε μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ στήν κόρη τοῦ εἰδωλολάτρη αὐτοκράτορος Γορδιανοῦ (238-244 μ.Χ.), ἡ ὁποία βασανιζόταν ἀπό τόν ἴδιο τόν δαίμονα. Γι’ αὐτό τόν λόγο ὁ Ἅγιος Τρύφων συναριθμεῖται στήν χορεία τῶν εἴκοσι Ἁγίων Ἀναργύρων καί ἀποκαλεῖται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας ἰαματικός. Τό θαῦμα πού ἐπιτέλεσε ὁ Τρύφων ἔγινε ἡ ἀφορμή νά πιστέψουν πολλοί εἰδωλολάτρες στόν ἕνα καί ἀληθινό Θεό καί νά ἐγκαταλείψουν τήν λατρεία τῶν ψεύτικων εἰδώλων. Μετά τόν θάνατο τοῦ αὐτοκράτορος Γορδιανοῦ, τήν ἐξουσία κατέλαβε ὁ Δέκιος (249-251 μ.Χ.), ἄνθρωπος σκληρός, ἀπάνθρωπος καί ἄπιστος, ὁ ὁποῖος προσπάθησε μέ κάθε τρόπο νά καταδιώξει καί νά ἐξοντώσει τούς χριστιανούς. Τίποτα ὅμως δέν θά μποροῦσε νά σταματήσει τόν Ἅγιο στήν διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό καί ἡ ἔντονη δραστηριότητά του ἐνόχλησε τούς εἰδωλολάτρες καί ἰδιαίτερα τόν ἔπαρχο τῆς Ἀνατολῆς Ἀκυλίνο, πού ἡ ἕδρα του ἦταν στήν Νίκαια, καί ὁ ὁποῖος διέταξε ἀμέσως τήν σύλληψη τοῦ Ἁγίου.
Ὁ Τρύφων παραδόθηκε μόνος του στόν ἔπαρχο καί ὁμολόγησε μέ παρρησία τήν πίστη του στόν ἀληθινό Θεό καί τήν διάθεσή του νά μαρτυρήσει γιά Ἐκεῖνον. Ἡ γενναία ὁμολογία πίστεως τόν ὁδήγησε σέ σκληρά βασανιστήρια. Τόν κρέμασαν πάνω σέ ξύλο καί τόν χτύπησαν μέ σπαθιά. Προσπάθησαν μέ δελεαστικές προτάσεις νά τόν ἀναγκάσουν νά ἀρνηθεῖ τήν πίστη του καί νά προσφέρει θυσία στά εἴδωλα. Ὁ ἀήττητος Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ ἔμεινε ὅμως σταθερός καί ἀκλόνητος καί συνέχισε καί μέσα ἀπό τά μαρτύρια νά κηρύττει σταυρωθέντα καί ἀναστάντα Χριστό ὡς τόν μόνο ἀληθινό Θεό. Βλέποντας οἱ εἰδωλολάτρες τήν ἐμμονή του στήν πίστη του στόν Ἰησοῦ Χριστό καί τήν ἄρνησή του νά ἀσπασθεῖ τήν λατρεία τῶν εἰδώλων, τόν ὑπέβαλαν σέ νέα βασανιστήρια. Τόν ἔσυραν δεμένο, τόν φυλάκισαν, τόν κάρφωσαν στά πόδια, τόν ἔδειραν μέ ραβδιά καί τόν κατέκαυσαν μέ λαμπάδες. Ὁ Ἅγιος ἐξακολούθησε νά μένει σταθερός καί ἀκλόνητος, ἀφοῦ ὁ Θεός δέν τόν ἐγκατέλειψε. Γι’ αὐτό καί ἔστειλε ἀπό τόν οὐρανό ἕνα λαμπερό φωτοστέφανο πού στάθηκε πάνω ἀπό τό κεφάλι τοῦ ἐνδόξου Μάρτυρος. Τό γεγονός αὐτό ἔκανε πολλούς εἰδωλολάτρες νά φοβηθοῦν καί νά ὁμολογήσουν πίστη στόν ἕνα καί ἀληθινό Θεό. Τότε ὁ ἔπαρχος Ἀκυλίνος ἔδωσε ἐντολή νά τόν ἀποκεφαλίσουν, ἀλλά πρίν προλάβουν νά προβούν σέ μία τέτοια ἐνέργεια καί ἀφοῦ πρῶτα ὁ Τρύφων προσευχήθηκε, παρέδωσε το πνεῦμα του. Τό γεγονός αὐτό ὑπολογίζεται ὅτι ἔλαβε χώρα στήν Νίκαια τό 250 μ.Χ. Εὐσεβεῖς χριστιανοί τῆς περιοχῆς τύλιξαν το ἱερό λείψανο τοῦ Ἁγίου μέσα σέ καθαρό σεντόνι καί ἐνῷ σκόπευαν νά τό ἐνταφιάσουν στή Νίκαια, ὁ ἅγιος παρουσιάστηκε σέ ὅραμα καί ζήτησε νά τόν μεταφέρουν καί νά τόν ἐνταφιάσουν στήν πατρίδα του, τήν Λάμψακο, ὅπως καί ἔγινε.
Ὁ Ἅγιος Τρύφων γεννήθηκε στήν Λάμψακο τῆς Φρυγίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπό εὐσεβεῖς γονεῖς καί ἐξασκοῦσε τό ἐπάγγελμα τοῦ χηνοβοσκοῦ. Ἀπό πολύ νωρίς ξεκίνησε νά μελετᾶ τόν λόγο τοῦ Θεού καί νά ποθεῖ τά θεῖα καί οὐράνια ἀγαθά.
Ἔτσι ὁ Θεός τόν προίκισε μέ θεῖα χαρίσματα καί τοῦ ἔδωσε τήν δύναμη νά θεραπεύει διάφορες ἀσθένειες καί μάλιστα νά καταπολεμᾶ καί νά νικᾶ καί τά ἴδια ἀκόμη τά δαιμόνια. Αὐτό ἀποδεικνύεται περίτρανα ἀπό τό θαῦμα πού ἐπιτέλεσε μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ στήν κόρη τοῦ εἰδωλολάτρη αὐτοκράτορος Γορδιανοῦ (238-244 μ.Χ.), ἡ ὁποία βασανιζόταν ἀπό τόν ἴδιο τόν δαίμονα. Γι’ αὐτό τόν λόγο ὁ Ἅγιος Τρύφων συναριθμεῖται στήν χορεία τῶν εἴκοσι Ἁγίων Ἀναργύρων καί ἀποκαλεῖται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας ἰαματικός. Τό θαῦμα πού ἐπιτέλεσε ὁ Τρύφων ἔγινε ἡ ἀφορμή νά πιστέψουν πολλοί εἰδωλολάτρες στόν ἕνα καί ἀληθινό Θεό καί νά ἐγκαταλείψουν τήν λατρεία τῶν ψεύτικων εἰδώλων. Μετά τόν θάνατο τοῦ αὐτοκράτορος Γορδιανοῦ, τήν ἐξουσία κατέλαβε ὁ Δέκιος (249-251 μ.Χ.), ἄνθρωπος σκληρός, ἀπάνθρωπος καί ἄπιστος, ὁ ὁποῖος προσπάθησε μέ κάθε τρόπο νά καταδιώξει καί νά ἐξοντώσει τούς χριστιανούς. Τίποτα ὅμως δέν θά μποροῦσε νά σταματήσει τόν Ἅγιο στήν διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό καί ἡ ἔντονη δραστηριότητά του ἐνόχλησε τούς εἰδωλολάτρες καί ἰδιαίτερα τόν ἔπαρχο τῆς Ἀνατολῆς Ἀκυλίνο, πού ἡ ἕδρα του ἦταν στήν Νίκαια, καί ὁ ὁποῖος διέταξε ἀμέσως τήν σύλληψη τοῦ Ἁγίου.
Ὁ Τρύφων παραδόθηκε μόνος του στόν ἔπαρχο καί ὁμολόγησε μέ παρρησία τήν πίστη του στόν ἀληθινό Θεό καί τήν διάθεσή του νά μαρτυρήσει γιά Ἐκεῖνον. Ἡ γενναία ὁμολογία πίστεως τόν ὁδήγησε σέ σκληρά βασανιστήρια. Τόν κρέμασαν πάνω σέ ξύλο καί τόν χτύπησαν μέ σπαθιά. Προσπάθησαν μέ δελεαστικές προτάσεις νά τόν ἀναγκάσουν νά ἀρνηθεῖ τήν πίστη του καί νά προσφέρει θυσία στά εἴδωλα. Ὁ ἀήττητος Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ ἔμεινε ὅμως σταθερός καί ἀκλόνητος καί συνέχισε καί μέσα ἀπό τά μαρτύρια νά κηρύττει σταυρωθέντα καί ἀναστάντα Χριστό ὡς τόν μόνο ἀληθινό Θεό. Βλέποντας οἱ εἰδωλολάτρες τήν ἐμμονή του στήν πίστη του στόν Ἰησοῦ Χριστό καί τήν ἄρνησή του νά ἀσπασθεῖ τήν λατρεία τῶν εἰδώλων, τόν ὑπέβαλαν σέ νέα βασανιστήρια. Τόν ἔσυραν δεμένο, τόν φυλάκισαν, τόν κάρφωσαν στά πόδια, τόν ἔδειραν μέ ραβδιά καί τόν κατέκαυσαν μέ λαμπάδες. Ὁ Ἅγιος ἐξακολούθησε νά μένει σταθερός καί ἀκλόνητος, ἀφοῦ ὁ Θεός δέν τόν ἐγκατέλειψε. Γι’ αὐτό καί ἔστειλε ἀπό τόν οὐρανό ἕνα λαμπερό φωτοστέφανο πού στάθηκε πάνω ἀπό τό κεφάλι τοῦ ἐνδόξου Μάρτυρος. Τό γεγονός αὐτό ἔκανε πολλούς εἰδωλολάτρες νά φοβηθοῦν καί νά ὁμολογήσουν πίστη στόν ἕνα καί ἀληθινό Θεό. Τότε ὁ ἔπαρχος Ἀκυλίνος ἔδωσε ἐντολή νά τόν ἀποκεφαλίσουν, ἀλλά πρίν προλάβουν νά προβούν σέ μία τέτοια ἐνέργεια καί ἀφοῦ πρῶτα ὁ Τρύφων προσευχήθηκε, παρέδωσε το πνεῦμα του. Τό γεγονός αὐτό ὑπολογίζεται ὅτι ἔλαβε χώρα στήν Νίκαια τό 250 μ.Χ. Εὐσεβεῖς χριστιανοί τῆς περιοχῆς τύλιξαν το ἱερό λείψανο τοῦ Ἁγίου μέσα σέ καθαρό σεντόνι καί ἐνῷ σκόπευαν νά τό ἐνταφιάσουν στή Νίκαια, ὁ ἅγιος παρουσιάστηκε σέ ὅραμα καί ζήτησε νά τόν μεταφέρουν καί νά τόν ἐνταφιάσουν στήν πατρίδα του, τήν Λάμψακο, ὅπως καί ἔγινε.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 26 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Ξενοφῶν
μετά τῆς συμβίου του Μαρίας καί τῶν τέκνων Ἀρκαδίου καί Ἰωάννου
Ὁ Ὅσιος Ξενοφῶν κατοικοῦσε στήν Κωνσταντινούπολη κατά τούς χρόνους τῶν αὐτοκρατόρων Ἰουστίνου Α΄ (518 - 527 μ.Χ.) καί Ἰουστινιανοῦ (527 - 565 μ.Χ.). Ἦταν πλούσιος συγκλητικός καί διακρινόταν γιά τήν βαθιά εὐσέβειά του πρός τόν Θεό. Εἶχε δύο παιδιά, τόν Ἀρκάδιο καί τόν Ἰωάννη. Μόλις αὐτά τελείωσαν τά ἐγκύκλια γράμματα, τά ἔστειλε στήν Βηρυτό τῆς Φοινίκης, γιά νά μελετήσουν καί νά σπουδάσουν τήν νομική ἐπιστήμη.
Καθ’ ὁδόν τό πλοῖο μέ τό ὁποῖο ταξίδευαν ἔπεσε σέ σφοδρή θαλασσοταραχή καί συνετρίβη ἀπό τά κύματα, ἐνῷ οἱ δύο ἀδελφοί, χωριστά ὁ καθένας, σώθηκαν μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ἡ θάλασσα ἔβγαλε τόν Ἰωάννη στήν ἀκτή κοντά στήν Τύρο, ἐκεῖνος εὐχαρίστησε τόν Θεό καί συνειδητοποιώντας τήν ματαιότητα τῶν ἐπίγειων, ἐκάρη Μοναχός σέ Μονή τῆς περιοχῆς.
Ὁ Ἀρκάδιος ἔφθασε κι ἐκεῖνος στήν ἀκτή κάπου πιό πέρα, ἀλλά ὅσο χαιρόταν πού σώθηκε, ἄλλο τόσο θρηνοῦσε τόν ἀδελφό του νομίζοντας ὅτι πνίγηκε στήν τρικυμία. Τήν ἴδια νύχτα ὅμως εἶδε σέ ἐνύπνιο τόν Ἰωάννη χαμογελαστό, νά τόν διαβεβαιώνει ὅτι εἶχε σωθεῖ καί νά τόν συμβουλεύει νά ἀσπασθεῖ καί ἐκεῖνος τόν μοναχικό βίο, τόν ὁποῖο εἶχαν διδαχθεῖ ἀπό τόν πατέρα τους νά τιμοῦν ὑπεράνω παντός ἄλλου. Μετέβη τότε στά Ἱεροσόλυμα γιά νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους καί συνάντησε ἐκεῖ ἕναν Γέροντα, ὁ ὁποῖος βλέποντάς τον θλιμμένο τοῦ εἶπε: «Μή θλίβεσαι, τέκνον, ὁ ἀδελφός σου εἶναι ζωντανός. Ἔγινε Μοναχός. Ἀλλά καί τούς γονεῖς σου θά τούς ξαναδεῖς καί θά γίνουν καί ἐκεῖνοι Μοναχοί».
Κατόπιν ὁ Γέροντας τόν ὁδήγησε στήν Λαύρα τοῦ Σουκᾶ, πού εἶχε ἱδρύσει ὁ Ἅγιος Χαρίτων [28 Σεπτ.], καί τόν ἐγκατέστησε στό κελλί πού εἶχε ἐγκαταβιώσει ὁ ἴδιος ἐπί πενήντα χρόνια, ἀφήνοντάς τον νά ζήσει μόνος μέ νηστεία καί προσευχή ἐπί ἕνα χρόνο. Δύο χρόνια ἀργότερα, μή ἔχοντας λάβει νέα ἀπό τούς γιούς του, ὁ Ξενοφῶν ἔστειλε ἕναν ὑπηρέτη στήν Βηρυττό. Καθώς δέν τούς βρῆκε ἐκεῖ, ὁ ὑπηρέτης ξεκίνησε νά πάει στήν Ἀθήνα∙ ἕνα βράδυ, σέ ἕνα πανδοχεῖο, ἀναγνώρισε στό πρόσωπο ἑνός Μοναχοῦ ἕναν ἀπό τούς ὑπηρέτες τῶν δύο ἀδελφῶν. Αὐτός τοῦ ἀφηγήθηκε τά τοῦ ναυαγίου, λέγοντάς του ὅτι ἔγινε Μοναχός σκεπτόμενος ὅτι οἱ κύριοί του εἶχαν πνιγεῖ.
Ὅταν ἡ Μαρία πληροφορήθηκε τήν εἴδηση, συγκράτησε τήν θλίψη της γιά νά δοξάσει τόν Θεό, ὁ ὁποῖος παρέχει καί στερεῖ τά ἀγαθά Του κατά τό θέλημά Του. Ὅταν βραδίασε, ὁ Ξενοφῶν ἐπέστρεψε στήν οἰκία καί μαθαίνοντας τήν ἐπιστροφή τοῦ ὑπηρέτη, σκέφθηκε ὅτι εἶχε φέρει κάποιο μήνυμα, καί ζήτησε νά δεῖ τό γράμμα τῶν γιῶν του. Ἡ Μαρία τότε ξέσπασε σέ θρήνους, καί τοῦ εἶπε ὅτι οἱ γιοί τους εἶχαν πνιγεῖ σέ ναυάγιο. Μέ τήν σειρά του ὁ Ξενοφῶν ἔδειξε τήν πίστη καί τήν γενναιοψυχία του. Εἶπε στήν σύζυγό του: «Ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλατο. Εἴη τό ὄνομα Κύριου εὐλογημένον εἰς τούς αἰῶνας» (Ἰωβ 1, 2). Φορώντας καί οἱ δύο τρίχινο χιτώνα, πέρασαν ὅλη τήν νύχτα, προσευχόμενοι καί τά χαράματα εἶδαν σέ ἐνύπνιο τούς δύο γιούς νά στέκονται μπροστά στόν Χριστό, φέροντας στό κεφάλι χρυσό στέφανο μέ πολύτιμους λίθους.
Ὁ Ξενοφῶν καί ἡ Μαρία ἔφυγαν κατόπιν γιά προσκύνημα στούς Ἁγίους Τόπους. Φθάνοντας στά Ἱεροσόλυμα, συνάντησαν τόν πνευματικό πάτερα τοῦ Ἀρκαδίου, ὁ ὁποῖος τούς πληροφόρησε ὅτι τά παιδιά τους ἦταν ἐν ζωῇ καί ὅτι θά τά ἔβλεπαν σύντομα, στήν ἐπιστροφή ἀπό τήν ἐπίσκεψή τους στίς Μονές τοῦ Ἰορδάνη. Στό μεταξύ, κατά θαυμαστή ἐνέργεια τῆς θείας Πρόνοιας, ὁ Ἰωάννης καί ὁ Ἀρκάδιος ἀντάμωσαν στόν Γολγοθά, καθώς ἐπισκέπτονταν, τόν Ἅγιο Γέροντα. Δύο ἡμέρες ἀργότερα οἱ γονεῖς τους, ἐρχόμενοι ἀπό τόν Ἰορδάνη, πῆγαν νά προσκυνήσουν τόν Πανάγιο Τάφο, καί προσέτρεξαν στόν Γέροντα θυμίζοντάς του τήν ὑπόσχεσή του. Παρατηρώντας τήν εὐπρέπεια, τήν διακριτικότητα καί τήν εὐγένεια τῶν δύο μαθητῶν τοῦ Γέροντα πού παραστέκονταν στό δεῖπνο, χωρίς νά ἀναγνωρίσουν τούς γιούς τους, καθώς εἶχαν ἀλλοιωθεῖ ἀπό τόν μόχθο τῆς ἄσκησης, ὁ Ξενοφῶν καί ἡ Μαρία ρώτησαν ἀπό ποῦ κατάγονταν αὐτοί οἱ δύο νέοι μέ τήν τόσο διακριτική παρουσία. Ὁ Ἀρκάδιος ἀπεκάλυψε τότε τήν καταγωγή του στούς γονεῖς του, οἱ ὁποῖοι ξέσπασαν σέ δάκρυα χαρᾶς, καί ἀποφάσισαν χωρίς χρονοτριβή, νά ἀφιερώσουν καί ἐκεῖνοι τήν ζωή τους στόν Θεό ἐνδυόμενοι τό ἀγγελικό Σχῆμα.
Οἱ δύο ἀδελφοί ἄφησαν τούς γονεῖς τους καί ἀκολούθησαν τόν Γέροντα στήν ἔρημο, ἐνῷ ὁ Ξενοφῶν ἀναχώρησε ἐπίσης στήν ἔρημο, ἀφοῦ προηγουμένως μοίρασε ὅλη τήν περιουσία του καί ἐγκατέστησε τήν σύζυγό του σέ γυναικεία Μονή. Ὅλοι τους ἔφθασαν σέ ὑψηλό βαθμό ἀρετῆς καί ἔλαβαν ἀπό τόν Θεό τό χάρισμα τῆς διόρασης καί τῆς θαυματουργίας.
Καθ’ ὁδόν τό πλοῖο μέ τό ὁποῖο ταξίδευαν ἔπεσε σέ σφοδρή θαλασσοταραχή καί συνετρίβη ἀπό τά κύματα, ἐνῷ οἱ δύο ἀδελφοί, χωριστά ὁ καθένας, σώθηκαν μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ἡ θάλασσα ἔβγαλε τόν Ἰωάννη στήν ἀκτή κοντά στήν Τύρο, ἐκεῖνος εὐχαρίστησε τόν Θεό καί συνειδητοποιώντας τήν ματαιότητα τῶν ἐπίγειων, ἐκάρη Μοναχός σέ Μονή τῆς περιοχῆς.
Ὁ Ἀρκάδιος ἔφθασε κι ἐκεῖνος στήν ἀκτή κάπου πιό πέρα, ἀλλά ὅσο χαιρόταν πού σώθηκε, ἄλλο τόσο θρηνοῦσε τόν ἀδελφό του νομίζοντας ὅτι πνίγηκε στήν τρικυμία. Τήν ἴδια νύχτα ὅμως εἶδε σέ ἐνύπνιο τόν Ἰωάννη χαμογελαστό, νά τόν διαβεβαιώνει ὅτι εἶχε σωθεῖ καί νά τόν συμβουλεύει νά ἀσπασθεῖ καί ἐκεῖνος τόν μοναχικό βίο, τόν ὁποῖο εἶχαν διδαχθεῖ ἀπό τόν πατέρα τους νά τιμοῦν ὑπεράνω παντός ἄλλου. Μετέβη τότε στά Ἱεροσόλυμα γιά νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους καί συνάντησε ἐκεῖ ἕναν Γέροντα, ὁ ὁποῖος βλέποντάς τον θλιμμένο τοῦ εἶπε: «Μή θλίβεσαι, τέκνον, ὁ ἀδελφός σου εἶναι ζωντανός. Ἔγινε Μοναχός. Ἀλλά καί τούς γονεῖς σου θά τούς ξαναδεῖς καί θά γίνουν καί ἐκεῖνοι Μοναχοί».
Κατόπιν ὁ Γέροντας τόν ὁδήγησε στήν Λαύρα τοῦ Σουκᾶ, πού εἶχε ἱδρύσει ὁ Ἅγιος Χαρίτων [28 Σεπτ.], καί τόν ἐγκατέστησε στό κελλί πού εἶχε ἐγκαταβιώσει ὁ ἴδιος ἐπί πενήντα χρόνια, ἀφήνοντάς τον νά ζήσει μόνος μέ νηστεία καί προσευχή ἐπί ἕνα χρόνο. Δύο χρόνια ἀργότερα, μή ἔχοντας λάβει νέα ἀπό τούς γιούς του, ὁ Ξενοφῶν ἔστειλε ἕναν ὑπηρέτη στήν Βηρυττό. Καθώς δέν τούς βρῆκε ἐκεῖ, ὁ ὑπηρέτης ξεκίνησε νά πάει στήν Ἀθήνα∙ ἕνα βράδυ, σέ ἕνα πανδοχεῖο, ἀναγνώρισε στό πρόσωπο ἑνός Μοναχοῦ ἕναν ἀπό τούς ὑπηρέτες τῶν δύο ἀδελφῶν. Αὐτός τοῦ ἀφηγήθηκε τά τοῦ ναυαγίου, λέγοντάς του ὅτι ἔγινε Μοναχός σκεπτόμενος ὅτι οἱ κύριοί του εἶχαν πνιγεῖ.
Ὅταν ἡ Μαρία πληροφορήθηκε τήν εἴδηση, συγκράτησε τήν θλίψη της γιά νά δοξάσει τόν Θεό, ὁ ὁποῖος παρέχει καί στερεῖ τά ἀγαθά Του κατά τό θέλημά Του. Ὅταν βραδίασε, ὁ Ξενοφῶν ἐπέστρεψε στήν οἰκία καί μαθαίνοντας τήν ἐπιστροφή τοῦ ὑπηρέτη, σκέφθηκε ὅτι εἶχε φέρει κάποιο μήνυμα, καί ζήτησε νά δεῖ τό γράμμα τῶν γιῶν του. Ἡ Μαρία τότε ξέσπασε σέ θρήνους, καί τοῦ εἶπε ὅτι οἱ γιοί τους εἶχαν πνιγεῖ σέ ναυάγιο. Μέ τήν σειρά του ὁ Ξενοφῶν ἔδειξε τήν πίστη καί τήν γενναιοψυχία του. Εἶπε στήν σύζυγό του: «Ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλατο. Εἴη τό ὄνομα Κύριου εὐλογημένον εἰς τούς αἰῶνας» (Ἰωβ 1, 2). Φορώντας καί οἱ δύο τρίχινο χιτώνα, πέρασαν ὅλη τήν νύχτα, προσευχόμενοι καί τά χαράματα εἶδαν σέ ἐνύπνιο τούς δύο γιούς νά στέκονται μπροστά στόν Χριστό, φέροντας στό κεφάλι χρυσό στέφανο μέ πολύτιμους λίθους.
Ὁ Ξενοφῶν καί ἡ Μαρία ἔφυγαν κατόπιν γιά προσκύνημα στούς Ἁγίους Τόπους. Φθάνοντας στά Ἱεροσόλυμα, συνάντησαν τόν πνευματικό πάτερα τοῦ Ἀρκαδίου, ὁ ὁποῖος τούς πληροφόρησε ὅτι τά παιδιά τους ἦταν ἐν ζωῇ καί ὅτι θά τά ἔβλεπαν σύντομα, στήν ἐπιστροφή ἀπό τήν ἐπίσκεψή τους στίς Μονές τοῦ Ἰορδάνη. Στό μεταξύ, κατά θαυμαστή ἐνέργεια τῆς θείας Πρόνοιας, ὁ Ἰωάννης καί ὁ Ἀρκάδιος ἀντάμωσαν στόν Γολγοθά, καθώς ἐπισκέπτονταν, τόν Ἅγιο Γέροντα. Δύο ἡμέρες ἀργότερα οἱ γονεῖς τους, ἐρχόμενοι ἀπό τόν Ἰορδάνη, πῆγαν νά προσκυνήσουν τόν Πανάγιο Τάφο, καί προσέτρεξαν στόν Γέροντα θυμίζοντάς του τήν ὑπόσχεσή του. Παρατηρώντας τήν εὐπρέπεια, τήν διακριτικότητα καί τήν εὐγένεια τῶν δύο μαθητῶν τοῦ Γέροντα πού παραστέκονταν στό δεῖπνο, χωρίς νά ἀναγνωρίσουν τούς γιούς τους, καθώς εἶχαν ἀλλοιωθεῖ ἀπό τόν μόχθο τῆς ἄσκησης, ὁ Ξενοφῶν καί ἡ Μαρία ρώτησαν ἀπό ποῦ κατάγονταν αὐτοί οἱ δύο νέοι μέ τήν τόσο διακριτική παρουσία. Ὁ Ἀρκάδιος ἀπεκάλυψε τότε τήν καταγωγή του στούς γονεῖς του, οἱ ὁποῖοι ξέσπασαν σέ δάκρυα χαρᾶς, καί ἀποφάσισαν χωρίς χρονοτριβή, νά ἀφιερώσουν καί ἐκεῖνοι τήν ζωή τους στόν Θεό ἐνδυόμενοι τό ἀγγελικό Σχῆμα.
Οἱ δύο ἀδελφοί ἄφησαν τούς γονεῖς τους καί ἀκολούθησαν τόν Γέροντα στήν ἔρημο, ἐνῷ ὁ Ξενοφῶν ἀναχώρησε ἐπίσης στήν ἔρημο, ἀφοῦ προηγουμένως μοίρασε ὅλη τήν περιουσία του καί ἐγκατέστησε τήν σύζυγό του σέ γυναικεία Μονή. Ὅλοι τους ἔφθασαν σέ ὑψηλό βαθμό ἀρετῆς καί ἔλαβαν ἀπό τόν Θεό τό χάρισμα τῆς διόρασης καί τῆς θαυματουργίας.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 25 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος γεννήθηκε τό 329 μ.Χ. στήν Ἀριανζό Καππαδοκίας, ἀπό τόν Γρηγόριο, Ἐπίσκοπο Ναζιανζοῦ (1/1) καί τήν Νόννα (5/8). Εἶχε δύο ἀδέρφια: τόν Καισάρειο (9/) καί τήν πασίγνωστη γιά τήν εὐσέβειά της Γοργονία (23/2).
Φοίτησε κοντά σέ περίφημους διδασκάλους τῆς ρητορικῆς στήν Παλαιστίνη καί στήν Ἀλεξάνδρεια καί στά Πανεπιστήμια τῆς Ἀθήνας.
Μετά τίς σπουδές στήν Ἀθήνα ὁ πατέρας του, τόν χειροτόνησε πρεσβύτερο. Ἀλλά ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἀναχωρεῖ γιά τόν Πόντο, κοντά στόν φίλο του Βασίλειο, γιά περισσότερη ἄσκηση στήν πνευματική ζωή.
Ἀργότερα κατά τήν Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδο εἶχε τήν διεύθυνση τῶν ἐργασιῶν σέ κρίσιμες συνεδριάσεις (Κων/πόλη 381). Κατάφερε νά ἀπαλλάξει τήν Κων/πόλη ἀπό τήν νόσο τῶν αἱρετικῶν ἀρειανῶν.
Ἄφησε πλούσιο συγγραφικό ἔργο. Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν τά φιλοσοφημένα 408 ποιήματά του 18.000 περίπου στίχων. Εἶναι ἀπό τά μεγαλύτερα πνεύματα τοῦ Χριστιανισμοῦ καί ἀπό τούς λαμπρότερους ἀθλητές τῆς ὀρθόδοξης πίστης.
Ἡ τίμια κάρα του φυλάσσεται στήν Ἱερά Μονή Βατοπεδίου, στό Ἅγιο Ὄρος, ἐνῷ τό ἱερό σκήνωμά του φυλάσσεται στόν ὁμώνυμο Ναό του στήν Νέα Καρβάλη.
Φοίτησε κοντά σέ περίφημους διδασκάλους τῆς ρητορικῆς στήν Παλαιστίνη καί στήν Ἀλεξάνδρεια καί στά Πανεπιστήμια τῆς Ἀθήνας.
Μετά τίς σπουδές στήν Ἀθήνα ὁ πατέρας του, τόν χειροτόνησε πρεσβύτερο. Ἀλλά ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἀναχωρεῖ γιά τόν Πόντο, κοντά στόν φίλο του Βασίλειο, γιά περισσότερη ἄσκηση στήν πνευματική ζωή.
Ἀργότερα κατά τήν Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδο εἶχε τήν διεύθυνση τῶν ἐργασιῶν σέ κρίσιμες συνεδριάσεις (Κων/πόλη 381). Κατάφερε νά ἀπαλλάξει τήν Κων/πόλη ἀπό τήν νόσο τῶν αἱρετικῶν ἀρειανῶν.
Ἄφησε πλούσιο συγγραφικό ἔργο. Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν τά φιλοσοφημένα 408 ποιήματά του 18.000 περίπου στίχων. Εἶναι ἀπό τά μεγαλύτερα πνεύματα τοῦ Χριστιανισμοῦ καί ἀπό τούς λαμπρότερους ἀθλητές τῆς ὀρθόδοξης πίστης.
Ἡ τίμια κάρα του φυλάσσεται στήν Ἱερά Μονή Βατοπεδίου, στό Ἅγιο Ὄρος, ἐνῷ τό ἱερό σκήνωμά του φυλάσσεται στόν ὁμώνυμο Ναό του στήν Νέα Καρβάλη.
ΠΕΡΙ ΦΙΛΟΠΤΩΧΙΑΣ
Ἄντρες ἀδελφοί μου φτωχοί σάν κι ἐμένα, (διότι ὅλοι μας χωρίς ἐξαίρεση εἴμαστε φτωχοί καί στερημένοι τῆς θείας χάρης, ἀκόμη κι ἄν φαίνεται μέ τίς δικές μας ἀσήμαντες συγκρίσεις ὅτι κάποιος εἶναι ἀνώτερος ἀπό τόν ἄλλον) δεχτεῖτε τόν λόγο μου γιά τήν ἀγάπη πρός τούς φτωχούς, ὄχι μέ ἀδιαφορία ἀλλά μέ προθυμία, γιά νά πλουτίσετε μέ τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Προσευχηθεῖτε ἀπό κοινοῦ καί γιά μένα, ὥστε νά σᾶς δωρίσω μέ ἀφθονία αὐτόν τόν λόγο καί νά θρέψω μέ αὐτόν τίς ψυχές σας, ἀλλά καί γιά νά μοιράσω στούς πεινασμένους αὐτό τό πνευματικό ψωμί. Προσευχηθεὶτε εἴτε νά κατέλθει ἐξ οὐρανῶν αὐτή ἡ πνευματική τροφή, γιά νά σᾶς χαρίσω ἄρτο ἀγγελικό, ὅπως ἔκανε καί ὁ παλαιός ἐκεῖνος Μωυσῆς, εἴτε νά σᾶς θρέψω καί νά σᾶς χορτάσω μέ τά λιγοστά μου ψωμιά στήν ἔρημο, ὅπως ἔκανε ὕστερα ὁ Ἰησοῦς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἀληθινός Ἄρτος καί ὁ αἴτιος τῆς ἀληθινῆς ζωῆς.
Δέν εἶναι πολύ εὔκολο νά βρεῖς τήν ἀρετή πού νικᾶ τίς ὑπόλοιπες, γιά νά τῆς δώσεις τό ἔπαθλό της καί τήν τιμητική της, ὅπως ἀκριβῶς δέν εἶναι εὔκολο σέ ἀνθοφόρο καί εὐωδιαστό λιβάδι νά βρεῖς ἀπό τά ἄνθη τό ὀμορφότερο καί πιό εὐωδιαστό, ἀφοῦ πότε τό ἕνα καί πότε τό ἄλλο ἑλκύει τήν ὄσφρηση καί τήν ὅρασή σου καί τήν πείθει νά τό κόψει πρῶτο.
Ὁδοί σωτηρίας
Καθένα ἀπό αὐτά εἶναι ἕνας δρόμος πρός τήν σωτηρία καί πρός κάποιον ἀπό τούς αἰώνιους καί μακάριους τόπους. Ἀκριβῶς ὅπως ὑπάρχουν διάφορες ἐπιλογές τρόπου ζωῆς, ἔτσι καί τόποι πολλοί ὑπάρχουν κοντά στόν Θεό, πού διαμοιράζονται καί χωρίζονται μέ τήν ἀξία τοῦ καθενός. Ὁ ἕνας ἄς ἀσκηθεῖ σ’ αὐτήν τήν ἀρετή, ἄλλος σέ μία διαφορετική ἀρετή, ἕνας ἄλλος σέ περισσότερες ἀρετές κι ἕνας ἀκόμα νά ἀσκηθεῖ σ’ ὅλες, ἄν αὐτό εἶναι δυνατό.
Μονάχα νά προχωράει κανείς καί νά λαχταρᾶ τό ὑψηλότερο καί νά ἀκολουθεῖ πεζῆ Αὐτόν πού τόν ὁδηγεῖ σωστά καί τόν κατευθύνει καί θά τόν φέρει ἀπό τόν στενό δρόμο καί τήν πύλη στό ἀπέραντο τῆς ἐκεῖ μακαριότητας. Ἄν πρέπει ὅμως ὁ Παῦλος, πού κι αὐτός ἀκολουθεῖ τόν Χριστό, νά θεωρεῖ την αγάπη ὡς πρώτη καί σημαντικότερη ἐντολή καί κορωνίδα τοῦ νόμου καί τῶν προφητῶν, τότε βρίσκω πώς τό καλύτερο μέρος της εἶναι ἡ φιλοπτωχία, ἡ εὐσπλαχνία καί ἡ συμπάθεια γιά τόν ἀδελφό. Γιατί σέ τίποτε ἄλλο δέν ἀναπαύεται ὁ Θεός περισσότερο ἀπό τήν εὐσπλαχνία, ἀφοῦ δέν ὑπάρχει κάτι ἄλλο πού νά μοιάζει τόσο στόν Θεό, τοῦ ὁποίου ἡ ἀλήθεια καί ἡ εὐσπλαχνία προπορεύονται καί στόν Ὁποῖο πρέπει νά προσκομίζουμε τό ἔλεος πρίν ἀπό τήν κρίση. Οὔτε μέ κάτι ἄλλο μποροῦμε νά ἀνταποδώσουμε τήν φιλανθρωπία στόν Θεό, ὁ ὁποῖος ἀνταποδίδει καί βάζει σέ ζυγαριά καί μέτρημα τό ἔλεος, παρά μέ τήν φιλανθρωπία τήν ἴδια.
Ἀνάγκη φιλευσπλαχνίας
Σέ κάθε φτωχό πρέπει νά ἀνοίγουμε τά σπλάχνα μας καί σέ ὅσους κακοπαθοῦν γιά ὁποιαδήποτε αἰτία. Αὐτό πρέπει νά γίνεται, σύμφωνα μέ τήν εὐαγγελική ἐντολή νά χαιρόμαστε μέ ὅσους χαίρονται καί νά κλαῖμε μέ ὅσους κλαῖνε· καί πρέπει νά προσφέρουμε μέ ἀγάπη στούς συνανθρώπους -ἐπειδή κι ἐμεῖς ἄνθρωποι εἴμαστε- τήν προσφορά τῆς ἀγαθότητας, ὅταν τήν χρειάζονται. Εἴτε λόγω χηρείας, ὀρφάνιας, ξενιτειᾶς, εἴτε λόγω σκληρότητας ὅσων ἔχουν δούλους ἤ θράσους αὐτῶν πού κυβερνοῦν, εἴτε λόγω ἀπανθρωπιᾶς τῶν φοροεισπρακτόρων, δολοφονιῶν τῶν λῃστῶν, ἀπληστίας τῶν κλεφτῶν ἤ δήμευσης τῆς περιουσίας ἤ λόγω ναυαγίου.
Διότι ὅλοι ἀξίζουν στόν ἴδιο βαθμό τήν συμπόνοια καί στρέφουν τό βλέμμα τους στά χέρια μας, ὅπως ἐμεῖς στρέφουμε τό βλέμμα μας στά χέρια τοῦ Θεοῦ γιά ὅσα χρειαζόμαστε.
Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος Περί φιλοπτωχίας,
Ἐπιλογή ἀποσπασμάτων – Ἀπόδοση στήν Νεοελληνική: Ἀπαρχή
Προσευχηθεῖτε ἀπό κοινοῦ καί γιά μένα, ὥστε νά σᾶς δωρίσω μέ ἀφθονία αὐτόν τόν λόγο καί νά θρέψω μέ αὐτόν τίς ψυχές σας, ἀλλά καί γιά νά μοιράσω στούς πεινασμένους αὐτό τό πνευματικό ψωμί. Προσευχηθεὶτε εἴτε νά κατέλθει ἐξ οὐρανῶν αὐτή ἡ πνευματική τροφή, γιά νά σᾶς χαρίσω ἄρτο ἀγγελικό, ὅπως ἔκανε καί ὁ παλαιός ἐκεῖνος Μωυσῆς, εἴτε νά σᾶς θρέψω καί νά σᾶς χορτάσω μέ τά λιγοστά μου ψωμιά στήν ἔρημο, ὅπως ἔκανε ὕστερα ὁ Ἰησοῦς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἀληθινός Ἄρτος καί ὁ αἴτιος τῆς ἀληθινῆς ζωῆς.
Δέν εἶναι πολύ εὔκολο νά βρεῖς τήν ἀρετή πού νικᾶ τίς ὑπόλοιπες, γιά νά τῆς δώσεις τό ἔπαθλό της καί τήν τιμητική της, ὅπως ἀκριβῶς δέν εἶναι εὔκολο σέ ἀνθοφόρο καί εὐωδιαστό λιβάδι νά βρεῖς ἀπό τά ἄνθη τό ὀμορφότερο καί πιό εὐωδιαστό, ἀφοῦ πότε τό ἕνα καί πότε τό ἄλλο ἑλκύει τήν ὄσφρηση καί τήν ὅρασή σου καί τήν πείθει νά τό κόψει πρῶτο.
Ὁδοί σωτηρίας
Καθένα ἀπό αὐτά εἶναι ἕνας δρόμος πρός τήν σωτηρία καί πρός κάποιον ἀπό τούς αἰώνιους καί μακάριους τόπους. Ἀκριβῶς ὅπως ὑπάρχουν διάφορες ἐπιλογές τρόπου ζωῆς, ἔτσι καί τόποι πολλοί ὑπάρχουν κοντά στόν Θεό, πού διαμοιράζονται καί χωρίζονται μέ τήν ἀξία τοῦ καθενός. Ὁ ἕνας ἄς ἀσκηθεῖ σ’ αὐτήν τήν ἀρετή, ἄλλος σέ μία διαφορετική ἀρετή, ἕνας ἄλλος σέ περισσότερες ἀρετές κι ἕνας ἀκόμα νά ἀσκηθεῖ σ’ ὅλες, ἄν αὐτό εἶναι δυνατό.
Μονάχα νά προχωράει κανείς καί νά λαχταρᾶ τό ὑψηλότερο καί νά ἀκολουθεῖ πεζῆ Αὐτόν πού τόν ὁδηγεῖ σωστά καί τόν κατευθύνει καί θά τόν φέρει ἀπό τόν στενό δρόμο καί τήν πύλη στό ἀπέραντο τῆς ἐκεῖ μακαριότητας. Ἄν πρέπει ὅμως ὁ Παῦλος, πού κι αὐτός ἀκολουθεῖ τόν Χριστό, νά θεωρεῖ την αγάπη ὡς πρώτη καί σημαντικότερη ἐντολή καί κορωνίδα τοῦ νόμου καί τῶν προφητῶν, τότε βρίσκω πώς τό καλύτερο μέρος της εἶναι ἡ φιλοπτωχία, ἡ εὐσπλαχνία καί ἡ συμπάθεια γιά τόν ἀδελφό. Γιατί σέ τίποτε ἄλλο δέν ἀναπαύεται ὁ Θεός περισσότερο ἀπό τήν εὐσπλαχνία, ἀφοῦ δέν ὑπάρχει κάτι ἄλλο πού νά μοιάζει τόσο στόν Θεό, τοῦ ὁποίου ἡ ἀλήθεια καί ἡ εὐσπλαχνία προπορεύονται καί στόν Ὁποῖο πρέπει νά προσκομίζουμε τό ἔλεος πρίν ἀπό τήν κρίση. Οὔτε μέ κάτι ἄλλο μποροῦμε νά ἀνταποδώσουμε τήν φιλανθρωπία στόν Θεό, ὁ ὁποῖος ἀνταποδίδει καί βάζει σέ ζυγαριά καί μέτρημα τό ἔλεος, παρά μέ τήν φιλανθρωπία τήν ἴδια.
Ἀνάγκη φιλευσπλαχνίας
Σέ κάθε φτωχό πρέπει νά ἀνοίγουμε τά σπλάχνα μας καί σέ ὅσους κακοπαθοῦν γιά ὁποιαδήποτε αἰτία. Αὐτό πρέπει νά γίνεται, σύμφωνα μέ τήν εὐαγγελική ἐντολή νά χαιρόμαστε μέ ὅσους χαίρονται καί νά κλαῖμε μέ ὅσους κλαῖνε· καί πρέπει νά προσφέρουμε μέ ἀγάπη στούς συνανθρώπους -ἐπειδή κι ἐμεῖς ἄνθρωποι εἴμαστε- τήν προσφορά τῆς ἀγαθότητας, ὅταν τήν χρειάζονται. Εἴτε λόγω χηρείας, ὀρφάνιας, ξενιτειᾶς, εἴτε λόγω σκληρότητας ὅσων ἔχουν δούλους ἤ θράσους αὐτῶν πού κυβερνοῦν, εἴτε λόγω ἀπανθρωπιᾶς τῶν φοροεισπρακτόρων, δολοφονιῶν τῶν λῃστῶν, ἀπληστίας τῶν κλεφτῶν ἤ δήμευσης τῆς περιουσίας ἤ λόγω ναυαγίου.
Διότι ὅλοι ἀξίζουν στόν ἴδιο βαθμό τήν συμπόνοια καί στρέφουν τό βλέμμα τους στά χέρια μας, ὅπως ἐμεῖς στρέφουμε τό βλέμμα μας στά χέρια τοῦ Θεοῦ γιά ὅσα χρειαζόμαστε.
Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος Περί φιλοπτωχίας,
Ἐπιλογή ἀποσπασμάτων – Ἀπόδοση στήν Νεοελληνική: Ἀπαρχή
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 22 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἀπόστολο Τιμόθεο.
Ὁ Ἀπόστολος Τιμόθεος καταγόταν ἀπό τήν Λύστρα, τῆς Λυκαονίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὁ πατέρας του ἦταν εἰδωλολάτρης καί ἡ μητέρα του Εὐνίκη Ἑβραία. Ὁ Τιμόθεος ἀνατράφηκε μέ εὐσέβεια καί ἀγάπη γιά τίς Ἱερές Γραφές ἀπό τήν μητέρα του Εὐνίκη καί τήν γιαγιά του Λωΐδα. Ὁ Παῦλος τόν βάπτισε καί τόν πῆρε μαζί του στίς περιοδεῖες του.
Περιόδευσε μαζί μέ τόν Παῦλο γιά νά κηρύξουν τόν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου στήν Φρυγία, Γαλατία, Μακεδονία, Θεσσαλονικη καί Βέροια.
Ὁ Ἀπ. Παῦλος τόν ὅρισε Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐφέσου. Τοῦ ἔστειλε δύο Ἐπιστολές, πού συμπεριλαμβάνονται στήν Καινή Διαθήκη. Στήν πρώτη τόν συμβουλεύει, πῶς θά ὀργανώσει τήν Ἐπισκοπή του. Τήν δεύτερη τήν ἔστειλε ἀπό τήν φυλακή τῆς Ρώμης καί καλεῖ τόν πιστό μαθητή του νά ἔλθει νά τόν βρεῖ καί νά παρευρεθεῖ στίς τελευταῖες του στιγμές.
Μία ἡμέρα, καθώς οἱ εἰδωλολάτρες τῆς πόλης ἑτοιμάζονταν νά τελέσουν μία ἀπό τίς ἄθλιες γιορτές τους, πού κατέληγαν σέ ὄργια καί φόνους, ὁ Τιμόθεος τούς ἔλεγξε. Ἐκεῖνοι σάν θηρία ἀνήμερα ρίχθηκαν πάνω του καί τόν θανάτωσαν.
Περιόδευσε μαζί μέ τόν Παῦλο γιά νά κηρύξουν τόν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου στήν Φρυγία, Γαλατία, Μακεδονία, Θεσσαλονικη καί Βέροια.
Ὁ Ἀπ. Παῦλος τόν ὅρισε Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐφέσου. Τοῦ ἔστειλε δύο Ἐπιστολές, πού συμπεριλαμβάνονται στήν Καινή Διαθήκη. Στήν πρώτη τόν συμβουλεύει, πῶς θά ὀργανώσει τήν Ἐπισκοπή του. Τήν δεύτερη τήν ἔστειλε ἀπό τήν φυλακή τῆς Ρώμης καί καλεῖ τόν πιστό μαθητή του νά ἔλθει νά τόν βρεῖ καί νά παρευρεθεῖ στίς τελευταῖες του στιγμές.
Μία ἡμέρα, καθώς οἱ εἰδωλολάτρες τῆς πόλης ἑτοιμάζονταν νά τελέσουν μία ἀπό τίς ἄθλιες γιορτές τους, πού κατέληγαν σέ ὄργια καί φόνους, ὁ Τιμόθεος τούς ἔλεγξε. Ἐκεῖνοι σάν θηρία ἀνήμερα ρίχθηκαν πάνω του καί τόν θανάτωσαν.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΓΡΑΙΚΟΣ
Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Γραικός ἔπαιξε σημαντικό ρόλο στήν διαμόρφωση τῆς ρωσικῆς χριστιανικῆς παράδοσης. Ἄφησε ἕνα ὀγκῶδες σύνολο πρωτότυπων γραπτῶν καί μεταφράσεων στήν ρωσική ἐκκλησιαστική σλαβονική γλῶσσα. Ἦταν ὁ πρῶτος πού ἔφερε τήν ἀνακάλυψη τοῦ Νέου Κόσμου στήν προσοχή τῶν Μοσχοβιτῶν ἀναγνωστῶν.
Ἀπό τό ἑορτολόγιο τοῦ 2026 τῆς Ι.Μ. Ἁγίου Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ Ἀρναίας
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 21 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Μάξιμο τόν Ὁμολογητή.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής γεννήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη τό 580 μ.Χ. ἀπό πλούσιους καί εὐγενεῖς γονεῖς. Πραγματοποίησε λαμπρές θεολογικές, φιλολογικές καί φιλοσοφικές σπουδές.
Ἐκάρη Μοναχός καί ἔκανε ἕνα σκληρό καί ἀνελέητο ἀγώνα κατά τῶν Μονοθελητῶν αἱρετικῶν. Στόν ἀγώνα του αὐτό συνάντησε πολλά ἐμπόδια, κυρίως ἀπό τόν αὐτοκράτορα Κώνστα, ὁ ὁποῖος ἦταν ὑπέρμαχος τῶν Μονοθελητῶν καί ἔφθασε στό σημεῖο νά συγκαλέσει ψευδο-σύνοδο, ἡ ὁποία καταδίκασε καί ἀναθεμάτισε τόν Ὅσιο καί τέλος τόν παρέδωσε στόν ἔπαρχο τῆς πόλης γιά νά τιμωρηθεῖ.
Μαστιγώθηκε σκληρά καί τέλος τοῦ ἔκοψαν τήν γλώσσα καί τό δεξί του χέρι. Τό ἀκρωτηριασμένο σῶμα του ἄντεξε μέ θαυματουργικό τρόπο τρία χρόνια καί ἦταν ἡ πιό εὔγλωττη μαρτυρία τῆς πίστεως καί τῆς ἀφοσιώσεώς του στόν Θεό. Μετά ἀπό ὀλιγοήμερη ἀσθένεια ἀφήνει τήν μακαρία του ψυχή στόν τόπο τῆς ἐξορίας (Λαζική τοῦ Πόντου, στό φρούριο Σχίμαρις) τό 662.
Ἀπό τόν τάφο του ἔβγαινε φῶς κάθε νύχτα καί φώτιζε τήν περιοχή, γεγονός πού πιστοποιοῦσε τήν ἁγιότητά του.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος χαρακτηρίζεται ὡς πολυμαθής καί πολυμερής συγγραφέας, μέ βαθιά θεολογική καί φιλοσοφική κατάρτιση. Τό ἔργο του διαχωρίζεται σέ ἕξι κατηγορίες: α) ἑρμηνευτικά τῶν γραφῶν, β) ἑρμηνευτικά τῶν πατέρων, γ) δογματικά-ἀντιρρητικά, δ) ἐπιστολές, ε) λειτουργιολογικά-πνευματικά, στ) μυστικά-ἀσκητικά. Ὑπερασπίστηκε τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τίς δύο θελήσεις τοῦ Χριστοῦ καί ἀναδείχθηκε σέ ἡ γετική μορφή στόν ἀγώνα κατά τοῦ μονοθελητισμοῦ.
Ἐκάρη Μοναχός καί ἔκανε ἕνα σκληρό καί ἀνελέητο ἀγώνα κατά τῶν Μονοθελητῶν αἱρετικῶν. Στόν ἀγώνα του αὐτό συνάντησε πολλά ἐμπόδια, κυρίως ἀπό τόν αὐτοκράτορα Κώνστα, ὁ ὁποῖος ἦταν ὑπέρμαχος τῶν Μονοθελητῶν καί ἔφθασε στό σημεῖο νά συγκαλέσει ψευδο-σύνοδο, ἡ ὁποία καταδίκασε καί ἀναθεμάτισε τόν Ὅσιο καί τέλος τόν παρέδωσε στόν ἔπαρχο τῆς πόλης γιά νά τιμωρηθεῖ.
Μαστιγώθηκε σκληρά καί τέλος τοῦ ἔκοψαν τήν γλώσσα καί τό δεξί του χέρι. Τό ἀκρωτηριασμένο σῶμα του ἄντεξε μέ θαυματουργικό τρόπο τρία χρόνια καί ἦταν ἡ πιό εὔγλωττη μαρτυρία τῆς πίστεως καί τῆς ἀφοσιώσεώς του στόν Θεό. Μετά ἀπό ὀλιγοήμερη ἀσθένεια ἀφήνει τήν μακαρία του ψυχή στόν τόπο τῆς ἐξορίας (Λαζική τοῦ Πόντου, στό φρούριο Σχίμαρις) τό 662.
Ἀπό τόν τάφο του ἔβγαινε φῶς κάθε νύχτα καί φώτιζε τήν περιοχή, γεγονός πού πιστοποιοῦσε τήν ἁγιότητά του.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος χαρακτηρίζεται ὡς πολυμαθής καί πολυμερής συγγραφέας, μέ βαθιά θεολογική καί φιλοσοφική κατάρτιση. Τό ἔργο του διαχωρίζεται σέ ἕξι κατηγορίες: α) ἑρμηνευτικά τῶν γραφῶν, β) ἑρμηνευτικά τῶν πατέρων, γ) δογματικά-ἀντιρρητικά, δ) ἐπιστολές, ε) λειτουργιολογικά-πνευματικά, στ) μυστικά-ἀσκητικά. Ὑπερασπίστηκε τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τίς δύο θελήσεις τοῦ Χριστοῦ καί ἀναδείχθηκε σέ ἡ γετική μορφή στόν ἀγώνα κατά τοῦ μονοθελητισμοῦ.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 21 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Ἁγνή.
Ἡ Ἁγία Ἁγνή γεννήθηκε στή Ρώμη, ἀπό εὐγενεῖς γονεῖς πού διακρίνονταν γιά τήν πίστη τους στόν Θεό καί τήν εὐσέβειά τους. Εἶχε μία ἀκόμη ἀδελφή, τήν Emerenziana, ἡ ὁποία μαρτύρησε γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καί ἐκείνη.
Τά χρόνια ἐκεῖνα βασιλιάς τῆς ξακουστῆς αὐτοκρατορίας ἦταν ὁ Διοκλητιανός. Οἱ διωγμοί ἐναντίον τῶν χριστιανῶν συνεχίζονταν μέ ἔνταση καί ἰδιαίτερη ἀγριότητα. Ἡ Ἁγνή ἀπό νήπιο ἐκκλησιαζόταν καί ἄκουγε μέ προσοχή τόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί μεγάλωνε μέ τήν προσδοκία τῆς συνάντησης μέ τόν Νυμφίο της Χριστό.
Καταγγέλθηκε ὅμως σέ κάποιον ἄρχοντα, ὁ ὁποῖος τήν διέταξε ν’ ἀρνηθεῖ τήν πίστη της καί γιά νά σπιλώσει τήν τιμή της καί νά τήν κάμψει, τήν ἔριξε σέ πορνεῖο. Ἡ Ἁγία Ἁγνή ὅμως, προσευχόμενη προκάλεσε σεισμό καί οἱ γυναῖκες τοῦ πορνείου τήν ἔβγαλαν ἔξω ἀπό αὐτό. Ὁ ἄρχοντας τότε τήν ἔριξε στήν φωτιά καί ἔτσι παρέδωσε τήν ψυχή της μέ μαρτυρικό τρόπο. Μόλις ἔσβησε ἡ φωτιά, κάποιοι Χριστιανοί πῆραν κρυφά τό τίμιο λείψανό της καί τό ἐνταφίασαν μέ τιμές, δοξάζοντας τόν Θεό.
Μαρτύρησε σέ ἡλικία 12 ἐτῶν.
Τά χρόνια ἐκεῖνα βασιλιάς τῆς ξακουστῆς αὐτοκρατορίας ἦταν ὁ Διοκλητιανός. Οἱ διωγμοί ἐναντίον τῶν χριστιανῶν συνεχίζονταν μέ ἔνταση καί ἰδιαίτερη ἀγριότητα. Ἡ Ἁγνή ἀπό νήπιο ἐκκλησιαζόταν καί ἄκουγε μέ προσοχή τόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί μεγάλωνε μέ τήν προσδοκία τῆς συνάντησης μέ τόν Νυμφίο της Χριστό.
Καταγγέλθηκε ὅμως σέ κάποιον ἄρχοντα, ὁ ὁποῖος τήν διέταξε ν’ ἀρνηθεῖ τήν πίστη της καί γιά νά σπιλώσει τήν τιμή της καί νά τήν κάμψει, τήν ἔριξε σέ πορνεῖο. Ἡ Ἁγία Ἁγνή ὅμως, προσευχόμενη προκάλεσε σεισμό καί οἱ γυναῖκες τοῦ πορνείου τήν ἔβγαλαν ἔξω ἀπό αὐτό. Ὁ ἄρχοντας τότε τήν ἔριξε στήν φωτιά καί ἔτσι παρέδωσε τήν ψυχή της μέ μαρτυρικό τρόπο. Μόλις ἔσβησε ἡ φωτιά, κάποιοι Χριστιανοί πῆραν κρυφά τό τίμιο λείψανό της καί τό ἐνταφίασαν μέ τιμές, δοξάζοντας τόν Θεό.
Μαρτύρησε σέ ἡλικία 12 ἐτῶν.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 20 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Εὐθύμιο τόν Μέγα (377- 473 μ.Χ.).
Ὁ Ὅσιος Εὐθύμιος ὁ Μέγας γεννήθηκε στήν Μελιτηνή τῆς Ἀρμενίας. Οἱ γονεῖς του, Παῦλος καί Διονυσία, δέν εἶχαν παιδιά καί ὅταν ἀπέκτησαν ἕνα παιδί, τό ὀνόμασαν Εὐθύμιο, γιατί ἔφερε τήν χαρά καί τήν εὐθυμία.
Σέ ἡλικία τριῶν ἐτῶν ἔχασε τόν πατέρα του. Ἡ μητέρα του τόν παρέδωσε στόν Ἐπίσκοπο τῆς Μελιτηνῆς Εὐτρώιο. Ἐκεῖνος τόν ἐκπαίδευσε, τόν κατατέταξε στόν ἱερό κλῆρο καί τόν ὅρισε ἔξαρχο τῶν Μοναστηριῶν.
Τό 406 μ.Χ. περίπου μετέβη στά Ἱεροσόλυμα καί κλείστηκε στό σπήλαιο τοῦ Ἁγίου Θεοκτίστου. Γύρω του συγκεντρώθηκαν πολλοί Μοναχοί, οἱ ὁποῖοι τόν ἐπέλεξαν Ἡγούμενό τους.
Ὁ Μέγας Εὐθύμιος μέ τήν ἁγιότητα τοῦ βίου του ἔκανε πολλούς αἱρετικούς, ὅπως Μανιχαῖοι, Νεστοριανοί καί Εὐτυχιανοί, πού ἀπέρριπταν τίς ἀποφάσεις τῆς Δ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου, νά γυρίσουν στήν Ὀρθοδοξία. Καί ὅταν ὁ Ὅσιος συνάντησε τήν βασίλισσα Εὐδοκία, ἡ ὁποία πίστευε στήν αἵρεση τῶν Μονοφυσιτῶν, τόσο πειστικά τῆς μίλησε, ὥστε αὐτή ἐπέστρεψε στήν Ὀρθοδοξία.
Ὁ Ὅσιος ἀναπαύτηκε εἰρηνικά σέ ἡλικία 97 ἐτῶν.
Σέ ἡλικία τριῶν ἐτῶν ἔχασε τόν πατέρα του. Ἡ μητέρα του τόν παρέδωσε στόν Ἐπίσκοπο τῆς Μελιτηνῆς Εὐτρώιο. Ἐκεῖνος τόν ἐκπαίδευσε, τόν κατατέταξε στόν ἱερό κλῆρο καί τόν ὅρισε ἔξαρχο τῶν Μοναστηριῶν.
Τό 406 μ.Χ. περίπου μετέβη στά Ἱεροσόλυμα καί κλείστηκε στό σπήλαιο τοῦ Ἁγίου Θεοκτίστου. Γύρω του συγκεντρώθηκαν πολλοί Μοναχοί, οἱ ὁποῖοι τόν ἐπέλεξαν Ἡγούμενό τους.
Ὁ Μέγας Εὐθύμιος μέ τήν ἁγιότητα τοῦ βίου του ἔκανε πολλούς αἱρετικούς, ὅπως Μανιχαῖοι, Νεστοριανοί καί Εὐτυχιανοί, πού ἀπέρριπταν τίς ἀποφάσεις τῆς Δ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου, νά γυρίσουν στήν Ὀρθοδοξία. Καί ὅταν ὁ Ὅσιος συνάντησε τήν βασίλισσα Εὐδοκία, ἡ ὁποία πίστευε στήν αἵρεση τῶν Μονοφυσιτῶν, τόσο πειστικά τῆς μίλησε, ὥστε αὐτή ἐπέστρεψε στήν Ὀρθοδοξία.
Ὁ Ὅσιος ἀναπαύτηκε εἰρηνικά σέ ἡλικία 97 ἐτῶν.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 19 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τούς Ὁσίους
Μακάριο τόν Αἰγύπτιο
καί Μακάριο τόν Ἀλεξανδρέα.
Ὁ Ὅσιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἔζησε στά χρόνια τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου (373 μ.Χ.) καί κοιμήθηκε 90 ἐτῶν. Στήν ἔρημο γνώρισε τόν Μέγα Ἀντώνιο τοῦ ὁποίου ἔγινε μαθητής καί πέρασε ὅλη τήν ζωή του μέσα στήν ἔρημο τῆς Νιτρίας, σ’ ἕνα στενό κελλί, μέ πολλή ἐγκράτεια καί προσευχή.
Ὁ Ὅσιος Μακάριος, ὁ Ἀλεξανδρέας, χρημάτισε ἱερέας τῶν λεγομένων κελλιῶν. Τίς ἀρετές του τίς θαύμασε καί αὐτός ὁ Μέγας Ἀντώνιος καί εἶπε: «Ἰδού, ἐπαναπαύθηκε ἐπί σέ τό Πνεῦμα τό Ἅγιο καί στό ἑξῆς θά εἶσαι κληρονόμος τῶν ἀγώνων μου».
Κάποια φορά ὁ Ὅσιος καθόταν στήν αὐλή καί ἔλεγε ὠφέλιμους λόγους σέ παρευρισκόμενους Χριστιανούς. Τότε μία ὕαινα, ἀφοῦ πῆρε μαζί της τό νεογνό της, τό ὁποῖο ἦταν τυφλό, πλησίασε τόν Ἅγιο καί τό ἔριξε μπροστά στά πόδια του. Ἐκεῖνος, ἀφοῦ ἔπτυσε στά μάτια τοῦ μικροῦ ζώου, τοῦ χάρισε τό φῶς. Θεραπευμένο πλέον, τό πῆρε ἡ ὕαινα καί ἔφυγε.
Τήν ἄλλη μέρα πρωί-πρωί ἡ ὕαινα γύρισε πάλι στόν Ἅγιο, φέρνοντάς του ἀπό εὐγνωμοσύνη μία μεγάλη προβιά γιά στρῶμα. Ἐκεῖνος ὅμως εἶπε στήν ὕαινα: «πράγματα προερχόμενα ἀπό ἀδικία ἐγώ δέν τά δέχομαι». Ἐκείνη τότε, ἔσκυψε τό κεφάλι καί ἔφυγε ἀπό τήν αὐλή.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ
ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 19 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Εὐφρασία τήν Μάρτυρα.
Πατρίδα τῆς Ἁγίας ἦταν ἡ Νικομήδεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καί ἔζησε στά χρόνια τοῦ βασιλιᾶ Μαξιμιανοῦ (290). Ἡ οἰκογένειά της διακρινόταν γιά τό ἐπίσημο τοῦ γένους της, ἡ ἴδια δέ ἡ Εὐφρασία ἔλαμπε ἀπό σωφροσύνη καί εὐσέβεια.
Καταγγέλθηκε ὅτι πίστευε στόν Χριστό καί ὁ ἔπαρχος τήν συνέλαβε καί τήν παρέδωσε σ’ ἕναν ἀγροῖκο βάρβαρο γιά νά τήν ἀτιμάσει. Ἡ Εὐφρασία ὅμως ἀπέφυγε τήν ἀτίμωση μέ τόν ἑξῆς τρόπο: Εἶπε σ’ ἐκεῖνον τόν βάρβαρο, ὅτι ἄν τήν ἄφηνε ἀπείραχτη, θά τοῦ γνώριζε κάποιο φάρμακο, πού θά τόν προφύλαγε στίς μάχες άπό κάθε πληγή, ἀκόμα καί τοῦ ξίφους. Καί πρόσθεσε∶ «ἄν θέλεις νά πεισθεῖς γιά τήν ἀλήθεια τῶν λόγων μου, κτύπα δυνατά μέ τό ξίφος σου τόν λαιμό μου καί θά δεῖς ὅτι δέν θά μέ βλάψει».
Ὁ βάρβαρος δοκίμασε. Τό κεφάλι τῆς Ἁγίας κόπηκε καί ἔπεσε κάτω αἱμόφυρτο. Ἀλλά ἡ τιμή της σώθηκε καί ἡ ἁγνή παρθένος πῆρε τό βασιλικό στεφάνι τοῦ μαρτυρίου.
Καταγγέλθηκε ὅτι πίστευε στόν Χριστό καί ὁ ἔπαρχος τήν συνέλαβε καί τήν παρέδωσε σ’ ἕναν ἀγροῖκο βάρβαρο γιά νά τήν ἀτιμάσει. Ἡ Εὐφρασία ὅμως ἀπέφυγε τήν ἀτίμωση μέ τόν ἑξῆς τρόπο: Εἶπε σ’ ἐκεῖνον τόν βάρβαρο, ὅτι ἄν τήν ἄφηνε ἀπείραχτη, θά τοῦ γνώριζε κάποιο φάρμακο, πού θά τόν προφύλαγε στίς μάχες άπό κάθε πληγή, ἀκόμα καί τοῦ ξίφους. Καί πρόσθεσε∶ «ἄν θέλεις νά πεισθεῖς γιά τήν ἀλήθεια τῶν λόγων μου, κτύπα δυνατά μέ τό ξίφος σου τόν λαιμό μου καί θά δεῖς ὅτι δέν θά μέ βλάψει».
Ὁ βάρβαρος δοκίμασε. Τό κεφάλι τῆς Ἁγίας κόπηκε καί ἔπεσε κάτω αἱμόφυρτο. Ἀλλά ἡ τιμή της σώθηκε καί ἡ ἁγνή παρθένος πῆρε τό βασιλικό στεφάνι τοῦ μαρτυρίου.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 18 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Μέγα Ἀθανάσιο
καί τόν Ἅγιο Κύριλλο Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας.
Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος γεννήθηκε τό 295 μ.Χ. ἀπό φτωχούς καί ἐνάρετους γονεῖς, γεγονός πού τοῦ στέρησε τήν δυνατότητα γιά ἀνώτερες σπουδές. Ὁ πανάγαθος Θεός τόν προίκισε μέ πλούσια πνευματικά προσόντα. Ἔλαβε τήν στοιχειώδη ἐκπαίδευση καί στήν συνέχεια μελέτησε μόνος του καί ἔφτασε σέ ὑψηλότατα ἐπίπεδα γνώσης καί σοφίας.
Ἀπό πολύ νέος ἔδειξε τήν κλίση του πρός τήν Ἐκκλησία. Σέ ἡλικία 25 ἐτῶν χειροτονήθηκε Διάκονος ἀπό τόν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Ἀλέξανδρο, τόν ὁποῖο ἀκολούθησε στήν Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδο τό 325 μ.Χ., στήν Νίκαια τῆς Βιθυνίας. Ἀναδεικνύεται πρωτεργάτης στήν καταδίκη τῆς αἱρετικῆς διδασκαλίας τοῦ Ἀρείου.
Τό 328 μ.Χ. καί σέ ἡλικία 33 ἐτῶν ἐκλέχτηκε πανηγυρικά Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας. Ἀπό τήν θέση αὐτή ἀντιμετώπισε ἕνα φοβερό πόλεμο ἐκ μέρους τῶν αἱρετικῶν ὀπαδῶν τοῦ Ἀρείου. Ὅμως ὁ Ἅγιος, χάρη στήν μεγάλη πνευματικότητά του καί τήν ζέουσα πίστη στόν Θεό, κατόρθωσε νά βγεῖ νικητής ἀπ’ ὅλες αὐτές τίς δοκιμασίες ἀκόμη καί ἀπό τίς πέντε ἐξορίες πού τοῦ ἐπιβλήθηκαν, καθώς ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ὁ Β΄ ἦταν ὀπαδός τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Κοιμήθηκε εἰρηνικά τό 373 μ.Χ.
Ἀπό πολύ νέος ἔδειξε τήν κλίση του πρός τήν Ἐκκλησία. Σέ ἡλικία 25 ἐτῶν χειροτονήθηκε Διάκονος ἀπό τόν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Ἀλέξανδρο, τόν ὁποῖο ἀκολούθησε στήν Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδο τό 325 μ.Χ., στήν Νίκαια τῆς Βιθυνίας. Ἀναδεικνύεται πρωτεργάτης στήν καταδίκη τῆς αἱρετικῆς διδασκαλίας τοῦ Ἀρείου.
Τό 328 μ.Χ. καί σέ ἡλικία 33 ἐτῶν ἐκλέχτηκε πανηγυρικά Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας. Ἀπό τήν θέση αὐτή ἀντιμετώπισε ἕνα φοβερό πόλεμο ἐκ μέρους τῶν αἱρετικῶν ὀπαδῶν τοῦ Ἀρείου. Ὅμως ὁ Ἅγιος, χάρη στήν μεγάλη πνευματικότητά του καί τήν ζέουσα πίστη στόν Θεό, κατόρθωσε νά βγεῖ νικητής ἀπ’ ὅλες αὐτές τίς δοκιμασίες ἀκόμη καί ἀπό τίς πέντε ἐξορίες πού τοῦ ἐπιβλήθηκαν, καθώς ὁ αὐτοκράτορας Κωνσταντῖνος ὁ Β΄ ἦταν ὀπαδός τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Κοιμήθηκε εἰρηνικά τό 373 μ.Χ.
Ὁ Ἅγιος Κύριλλος, ἑορτάζεται καί στίς 9 Ἰουνίου.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 18 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Θεοδούλη.
Ἡ Ἁγία Θεοδούλη καταγόταν ἀπό τήν Διοκαισάρεια τῆς Κιλικίας καί ἔζησε στά χρόνια τοῦ Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.).
Τήν συνέλαβε ὁ ἔπαρχος Πελάγιος καί μέ τήν βία προσπαθοῦσε νά τήν ὑποχρεώσει νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό. Ἐκείνη, στήν βία του, ἀντέτασσε, ὅτι εἶναι χριστιανή καί χριστιανή θά παραμείνει. Ὁ Πελάγιος τότε τήν ὑπέβαλε σέ μαρτύρια, ἀπό τά ὁποῖα ὅμως, ἡ γυναικεία φύση της, στάθηκε ἀνώτερη μέ τήν δύναμη τῆς θείας χάρης.
Καί τέτοια ὑπῆρξε ἡ ἐντύπωση τῆς σεμνότατης καί ἠρωϊκῆς διαγωγῆς της, ὥστε καί οἱ ἄνθρωποι τοῦ ἐπάρχου, πού ἦταν πρίν μεταξύ τῶν βασανιστῶν της, τοῦ δήλωσαν ὅτι παραδέχονται σάν Θεό τους τόν Ἰησοῦ Χριστό. Τήν ἔριξε μαζί μέ τόν Εὐάγριο καί τόν Μακάριο στό καμίνι. Δύο ἄλλοι, ὁ Ἑλλάδιος καί ὁ Βοηθός, ἀποκεφαλίστηκαν. Μέ αὐτό τόν τρόπο ὅλοι παρέδωσαν τήν τιμία ψυχή τους στόν Κύριο.
Τήν συνέλαβε ὁ ἔπαρχος Πελάγιος καί μέ τήν βία προσπαθοῦσε νά τήν ὑποχρεώσει νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό. Ἐκείνη, στήν βία του, ἀντέτασσε, ὅτι εἶναι χριστιανή καί χριστιανή θά παραμείνει. Ὁ Πελάγιος τότε τήν ὑπέβαλε σέ μαρτύρια, ἀπό τά ὁποῖα ὅμως, ἡ γυναικεία φύση της, στάθηκε ἀνώτερη μέ τήν δύναμη τῆς θείας χάρης.
Καί τέτοια ὑπῆρξε ἡ ἐντύπωση τῆς σεμνότατης καί ἠρωϊκῆς διαγωγῆς της, ὥστε καί οἱ ἄνθρωποι τοῦ ἐπάρχου, πού ἦταν πρίν μεταξύ τῶν βασανιστῶν της, τοῦ δήλωσαν ὅτι παραδέχονται σάν Θεό τους τόν Ἰησοῦ Χριστό. Τήν ἔριξε μαζί μέ τόν Εὐάγριο καί τόν Μακάριο στό καμίνι. Δύο ἄλλοι, ὁ Ἑλλάδιος καί ὁ Βοηθός, ἀποκεφαλίστηκαν. Μέ αὐτό τόν τρόπο ὅλοι παρέδωσαν τήν τιμία ψυχή τους στόν Κύριο.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 17 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Ἀντώνιο τόν Μέγα.
Ὁ Μέγας Ἀντώνιος γεννήθηκε στήν Ἄνω Αἴγυπτο ἀπό πλούσιους καί ἐνάρετους γονεῖς, τούς ὁποίους ἔχασε σέ νεαρή ἡλικία. Γρήγορα ἀποφάσισε νά ἐγκαταλείψει τά ἐγκόσμια καί ἀναχώρησε γιά τήν ἔρημο, ἀφοῦ πρῶτα ἀνέθεσε τήν μικρότερη ἀδελφή του σέ Παρθενώνα καί μοίρασε τήν μεγάλη πατρική περιουσία στούς φτωχούς.
Στήν ἔρημο ἔφθασε στά ἀνώτατα ὅρια τῆς ἄσκησης ὥστε ἡ ψυχή του μποροῦσε νά ἐξέρχεται τοῦ σώματός του, ἐνῶ βρισκόταν ἀκόμη ἐν ζωῇ. Ἔγινε τό πρότυπο τῶν ἀσκητῶν. Πολλοί ἐξ αὐτῶν ἔφθαναν στήν ἔρημο γιά νά τόν ἀκούσουν καί νά τόν συμβουλευθοῦν. Παρέδωσε τήν μακάρια ψυχή του στόν Κύριο σέ ἡλικία 105 ἐτῶν.
Ἄν καί, ὅπως λέγει ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, μία ἀπό τίς τελευταῖες ἐπιθυμίες τοῦ Ὁσίου Ἀντωνίου ἦταν νά μείνει κρυφός ὁ τόπος τῆς ταφῆς του, οἱ μοναχοί πού μόναζαν κοντά του ἔλεγαν ὅτι κατεῖχαν τό ἱερό λείψανό του, τό ὁποῖο ἐπί Ἰουστινιανοῦ, κατατέθηκε στήν Ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου στήν Ἀλεξάνδρεια καί ἀπό ἐκεῖ ἀργότερα μεταφέρθηκε στήν Κωνσταντινούπολη.
Στήν ἔρημο ἔφθασε στά ἀνώτατα ὅρια τῆς ἄσκησης ὥστε ἡ ψυχή του μποροῦσε νά ἐξέρχεται τοῦ σώματός του, ἐνῶ βρισκόταν ἀκόμη ἐν ζωῇ. Ἔγινε τό πρότυπο τῶν ἀσκητῶν. Πολλοί ἐξ αὐτῶν ἔφθαναν στήν ἔρημο γιά νά τόν ἀκούσουν καί νά τόν συμβουλευθοῦν. Παρέδωσε τήν μακάρια ψυχή του στόν Κύριο σέ ἡλικία 105 ἐτῶν.
Ἄν καί, ὅπως λέγει ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, μία ἀπό τίς τελευταῖες ἐπιθυμίες τοῦ Ὁσίου Ἀντωνίου ἦταν νά μείνει κρυφός ὁ τόπος τῆς ταφῆς του, οἱ μοναχοί πού μόναζαν κοντά του ἔλεγαν ὅτι κατεῖχαν τό ἱερό λείψανό του, τό ὁποῖο ἐπί Ἰουστινιανοῦ, κατατέθηκε στήν Ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου στήν Ἀλεξάνδρεια καί ἀπό ἐκεῖ ἀργότερα μεταφέρθηκε στήν Κωνσταντινούπολη.
Ο ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ
Εἶπε ὁ ἀββᾶς Ἀντώνιος: Θά ᾿ρθεῖ ἐποχή,
πού οἱ ἄνθρωποι θά φέρονται
ὅπως οἱ παράφρονες.
Καί ὅταν θά βλέπουν κάποιον
πού δέν θά συμπεριφέρεται ὡς παράφρων,
θά τά βάζουν μαζί του
καί θά τοῦ λένε:
«Ἐσύ εἶσαι τρελλός»,
ἐπειδή δέν θά εἶναι ὅμοιος μ᾿ αὐτούς.
πού οἱ ἄνθρωποι θά φέρονται
ὅπως οἱ παράφρονες.
Καί ὅταν θά βλέπουν κάποιον
πού δέν θά συμπεριφέρεται ὡς παράφρων,
θά τά βάζουν μαζί του
καί θά τοῦ λένε:
«Ἐσύ εἶσαι τρελλός»,
ἐπειδή δέν θά εἶναι ὅμοιος μ᾿ αὐτούς.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 16 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τήν Προσκύνηση
τῆς Τιμίας Ἁλυσίδας τοῦ Ἁγίου καί ἐνδόξου Ἀποστόλου Πέτρου.
Τήν ἡμέρα αὐτή τελοῦμε τήν Προσκύνηση τῆς τιμίας ἁλυσίδας τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Πέτρου, μέ τήν ὁποία τόν ἔδεσε καί τόν ἔριξε στήν φυλακή ὁ τετράρχης Ἡρώδης, σύμφωνα μέ τήν ἐξιστόρηση τοῦ Εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ στίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων (12ο κεφ. Πράξεων).
Ὁ Ἡρώδης συνέλαβε τόν Ἀπόστολο Πέτρο κατά τίς ἡμέρες τῆς ἑορτῆς τῶν ἀζύμων καί τόν ἔβαλε στήν φυλακή. Τήν νύκτα (πρίν τήν ἡμέρα κατά τήν ὁποία ὁ Ἡρώδης ἔμελλε νά τόν παρουσιάσει στόν λαό) ὁ Ἀπόστολος Πέτρος κοιμόταν μεταξύ δύο στρατιωτῶν καί φρουροί φύλαγαν μπροστά στό κελλί του. Ξαφνικά ἦλθε Ἄγγελος Κυρίου καί ἔλαμψε φῶς στό κελλί. Ἀφοῦ κτύπησε τήν πλευρά τοῦ Πέτρου, τόν ξύπνησε καί τοῦ εἶπε: «Σήκω γρήγορα». Καί ἔπεσαν οἱ ἁλυσίδες ἀπό τά χέρια του.
Εὐσεβεῖς Χριστιανοί φύλαξαν τήν ἁλυσίδα διαδοχικά ἀπό γενεά σέ γενεά, μέχρι πού τήν μετέφεραν στήν Κωνσταντινούπολη καί τήν ἐναπέθεσαν στόν Ναό τοῦ Ἁγίου Πέτρου, πού βρίσκεται μέσα στή μεγάλη Ἐκκλησία, ὅπου ἐτελεῖτο καί ἡ Σύναξη τοῦ Ἀποστόλου.
Ὁ Ἡρώδης συνέλαβε τόν Ἀπόστολο Πέτρο κατά τίς ἡμέρες τῆς ἑορτῆς τῶν ἀζύμων καί τόν ἔβαλε στήν φυλακή. Τήν νύκτα (πρίν τήν ἡμέρα κατά τήν ὁποία ὁ Ἡρώδης ἔμελλε νά τόν παρουσιάσει στόν λαό) ὁ Ἀπόστολος Πέτρος κοιμόταν μεταξύ δύο στρατιωτῶν καί φρουροί φύλαγαν μπροστά στό κελλί του. Ξαφνικά ἦλθε Ἄγγελος Κυρίου καί ἔλαμψε φῶς στό κελλί. Ἀφοῦ κτύπησε τήν πλευρά τοῦ Πέτρου, τόν ξύπνησε καί τοῦ εἶπε: «Σήκω γρήγορα». Καί ἔπεσαν οἱ ἁλυσίδες ἀπό τά χέρια του.
Εὐσεβεῖς Χριστιανοί φύλαξαν τήν ἁλυσίδα διαδοχικά ἀπό γενεά σέ γενεά, μέχρι πού τήν μετέφεραν στήν Κωνσταντινούπολη καί τήν ἐναπέθεσαν στόν Ναό τοῦ Ἁγίου Πέτρου, πού βρίσκεται μέσα στή μεγάλη Ἐκκλησία, ὅπου ἐτελεῖτο καί ἡ Σύναξη τοῦ Ἀποστόλου.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 15 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Ἰωάννη τόν Καλυβίτη.
Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Καλυβίτης ὁ διά Χριστόν πτωχός ἔζησε στά μέσα τοῦ 5ου μ.Χ. αἰώνα καί ἦταν γιός τοῦ Εὐτροπίου, συγκλητικοῦ στό ἀξίωμα, καί τῆς Θεοδώρας. Πολύ μικρός ἔγινε Μοναχός στήν Μονή τῶν Ἀκοιμήτων.
Ὅταν πληροφορήθηκε τήν μεγάλη πίκρα τῆς μητέρας του, ἐπειδή ὁ πατέρας του διῆγε κοσμική ζωή, ἀποφάσισε μέ τήν συγκατάθεση τοῦ Ἡγουμένου τῆς Μονῆς νά ἐπιστρέψει στούς γονεῖς του. Παρουσιάσθηκε στούς γονεῖς του ὡς ἕνας ἄγνωστος Μοναχός. Ἐκεῖνοι δέν τόν γνώρισαν, τόν συμπάθησαν καί τόν παρακάλεσαν νά ἔρχεται καθημερινά στό σπίτι. Δέχθηκε, μέ τήν συμφωνία νά τοῦ κατασκευάσουν μία καλύβα στό βάθος τοῦ περιβολιοῦ τῆς πατρικῆς του οἰκίας. Ἔτσι καί ἔγινε.
Μετά ἀπό τρία χρόνια, μέ τή θεία Χάρη, ὁ πατέρας του ἄρχισε νά ζεῖ Χριστιανική ζωή καί ἡ μητέρα του εἶχε ἐλευθερωθεῖ ἀπό τόν ζόφο τῆς ἐπιθυμίας. Τότε ὁ Κύριος τοῦ γνώρισε μέ μυστικό τρόπο, ὅτι ἦταν ἡ ὥρα νά τόν καλέσει πλησίον Του.
Ὁ Ὅσιος κάλεσε κοντά του τούς γονεῖς του, τούς ἔδειξε τό χρυσόδετο Εὐαγγέλιο, τό ὁποῖο εἶχαν φτιάξει πρός χάρη του, τούς φανέρωσε τόν ἑαυτό του καί τούς παρακάλεσε νά μείνουν ἀφιερωμένοι στόν Θεό καί νά μοιράσουν τά πλούτη τους στούς πτωχούς.
Τήν ἴδια ἡμέρα ὁ Θεός παρέλαβε τήν μακάρια ψυχή του.
Ὅταν πληροφορήθηκε τήν μεγάλη πίκρα τῆς μητέρας του, ἐπειδή ὁ πατέρας του διῆγε κοσμική ζωή, ἀποφάσισε μέ τήν συγκατάθεση τοῦ Ἡγουμένου τῆς Μονῆς νά ἐπιστρέψει στούς γονεῖς του. Παρουσιάσθηκε στούς γονεῖς του ὡς ἕνας ἄγνωστος Μοναχός. Ἐκεῖνοι δέν τόν γνώρισαν, τόν συμπάθησαν καί τόν παρακάλεσαν νά ἔρχεται καθημερινά στό σπίτι. Δέχθηκε, μέ τήν συμφωνία νά τοῦ κατασκευάσουν μία καλύβα στό βάθος τοῦ περιβολιοῦ τῆς πατρικῆς του οἰκίας. Ἔτσι καί ἔγινε.
Μετά ἀπό τρία χρόνια, μέ τή θεία Χάρη, ὁ πατέρας του ἄρχισε νά ζεῖ Χριστιανική ζωή καί ἡ μητέρα του εἶχε ἐλευθερωθεῖ ἀπό τόν ζόφο τῆς ἐπιθυμίας. Τότε ὁ Κύριος τοῦ γνώρισε μέ μυστικό τρόπο, ὅτι ἦταν ἡ ὥρα νά τόν καλέσει πλησίον Του.
Ὁ Ὅσιος κάλεσε κοντά του τούς γονεῖς του, τούς ἔδειξε τό χρυσόδετο Εὐαγγέλιο, τό ὁποῖο εἶχαν φτιάξει πρός χάρη του, τούς φανέρωσε τόν ἑαυτό του καί τούς παρακάλεσε νά μείνουν ἀφιερωμένοι στόν Θεό καί νά μοιράσουν τά πλούτη τους στούς πτωχούς.
Τήν ἴδια ἡμέρα ὁ Θεός παρέλαβε τήν μακάρια ψυχή του.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ
15 Ἰανουαρίου
μνήμη Ὁσίου Παύλου τοῦ Θηβαίου.
Ὁ Ὅσιος Παῦλος ἀνῆκε σέ πλούσια οἰκογένεια τῆς Κάτω Θηβαΐδας τῆς Αἰγύπτου. Ὅταν ὁ Δέκιος (249-251) κήρυξε τόν τρομερό διωγμό κατά τῶν χριστιανῶν, ὁ Παῦλος, μόλις 15 χρονῶν, χάνει τούς γονεῖς του. Μέ ἐσωτερική παρακίνηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος φεύγει καί ζητᾶ καταφυγή σωτηρίας στήν ἔρημο. Ἐκεῖ, μέσα στήν ἡσυχία τῆς φύσης, βρῆκε καιρό γιά συστηματική μελέτη καί προσευχή. Ὅταν πέρασε ὁ διωγμός τοῦ Δεκίου καί ἐπανῆλθε ἡ γαλήνη, ὁ Παῦλος ἐξακολούθησε νά μένει στήν ἔρημο καί, μάλιστα, ἀποφάσισε νά μείνει μόνιμα. Στό κελλί του ἔρχονταν πολλοί ἀναχωρητές νά τόν ἀκούσουν καί νά τόν συμβουλευθοῦν.
Ἡ φήμη του εἶχε φθάσει καί στήν ἀκοή τοῦ μεγάλου Ἀντωνίου, πού κίνησε καί τόν συνάντησε μέσα σέ ἀτμόσφαιρα ἀνέκφραστης χαρᾶς. Ὅταν μετά ἀπό λίγους μῆνες ἐπανῆλθε ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος, βρῆκε τόν Ὅσιο Παῦλο πεθαμένο, καί δύο λιοντάρια ἔστεκαν κοντά στόν τάφο του, τόν ὁποῖο εἶχαν σκάψει μέ τά νύχια τους.
Ὁ μεγάλος ἐρημίτης ἦταν τότε 113 ἐτῶν.
Ἡ φήμη του εἶχε φθάσει καί στήν ἀκοή τοῦ μεγάλου Ἀντωνίου, πού κίνησε καί τόν συνάντησε μέσα σέ ἀτμόσφαιρα ἀνέκφραστης χαρᾶς. Ὅταν μετά ἀπό λίγους μῆνες ἐπανῆλθε ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος, βρῆκε τόν Ὅσιο Παῦλο πεθαμένο, καί δύο λιοντάρια ἔστεκαν κοντά στόν τάφο του, τόν ὁποῖο εἶχαν σκάψει μέ τά νύχια τους.
Ὁ μεγάλος ἐρημίτης ἦταν τότε 113 ἐτῶν.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 14 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Ἰσαπόστολο Νίνα.
Ἡ Ἁγία Ἰσαπόστολος Νίνα γεννήθηκε στήν Καππαδοκία καί ἦταν συγγενής τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Ἡ μητέρα της, Σωσάννα, ἦταν ἀδελφή τοῦ Ἐπισκόπου Ἱεροσολύμων Ἰουβεναλίου. Ὁ πατέρας της, Ζαβουλών, εὐσεβής καί φημισμένος στρατιωτικός, φλεγόμενος ἀπό ἀγάπη πρός τόν Θεό, ἔγινε Μοναχός στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου, μέ τήν συγκατάθεση τῆς συζύγου του.
Ἡ μητέρα της τοποθετήθηκε Διακόνισσα στόν Ναό τῆς Ἀναστάσεως. Τήν Ἁγία τήν παρέδωσαν στήν εὐλαβέστατη Γερόντισσα Νιοφόρα, γιά νά τήν ἀναθρέψει.
Τό 315 ἡ Ἁγία Νίνα ἔφτασε στήν Γεωργία μέ σκοπό νά βρεῖ τόν χιτώνα τοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖ ἡ Θεοτόκος τῆς ἔδωσε ἐντολἠ νἀ κηρύξει τό Εὐαγγέλιο. Ἡ ἀποστολική της δράση καί τό χάρισμα τῆς θαυματουργίας ὁδήγησαν τούς βασιλεῖς τῆς Γεωργίας Μιριάν καί Νάνα στήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ καί ἔτσι διαδόθηκε ὁ χριστιανισμός στήν Γεωργία.
Ἡ Ἁγία βρῆκε τόν τόπο, ὅπου εἶχε ἐναποτεθεῖ ὁ χιτώνας τοῦ Χριστοῦ, στόν κῆπο τῶν ἀνακτόρων καί ἐκεῖ ἀνήγειρε τόν Ναό τοῦ Ἁγίου Στύλου.
Μετά τήν ὁσιακή κοίμησή της, τό τίμιο λείψανό της διατηρήθηκε ἄφθαρτο.
Ἡ μητέρα της τοποθετήθηκε Διακόνισσα στόν Ναό τῆς Ἀναστάσεως. Τήν Ἁγία τήν παρέδωσαν στήν εὐλαβέστατη Γερόντισσα Νιοφόρα, γιά νά τήν ἀναθρέψει.
Τό 315 ἡ Ἁγία Νίνα ἔφτασε στήν Γεωργία μέ σκοπό νά βρεῖ τόν χιτώνα τοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖ ἡ Θεοτόκος τῆς ἔδωσε ἐντολἠ νἀ κηρύξει τό Εὐαγγέλιο. Ἡ ἀποστολική της δράση καί τό χάρισμα τῆς θαυματουργίας ὁδήγησαν τούς βασιλεῖς τῆς Γεωργίας Μιριάν καί Νάνα στήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ καί ἔτσι διαδόθηκε ὁ χριστιανισμός στήν Γεωργία.
Ἡ Ἁγία βρῆκε τόν τόπο, ὅπου εἶχε ἐναποτεθεῖ ὁ χιτώνας τοῦ Χριστοῦ, στόν κῆπο τῶν ἀνακτόρων καί ἐκεῖ ἀνήγειρε τόν Ναό τοῦ Ἁγίου Στύλου.
Μετά τήν ὁσιακή κοίμησή της, τό τίμιο λείψανό της διατηρήθηκε ἄφθαρτο.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 13 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Μάξιμο τόν Καυσικαλυβίτη.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος, γεννήθηκε στήν πόλη Λάμψακο ἀπό εὐσεβεῖς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι τόν ἀνέθρεψαν μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Σέ ἡλικία δεκαπέντε ἐτῶν ἐκάρη Μοναχός σέ Μοναστήρι τοῦ ὄρους Γάνου καί μετά ἀπό σύντομη παραμονή στήν Κωνσταντινούπολη καί τήν Θεσσαλονίκη, κατέληξε στήν Μονή τῆς Λαύρας στό Ἅγιο Ὄρος.
Παρακαλοῦσε συνεχῶς τήν Παναγία νά τοῦ δώσει τήν «καρδιακή προσευχή». Ἡ Παναγία ἀκούγοντας τό αἴτημά του, τόν κάλεσε στήν κορυφή τοῦ Ἄθωνα. Ἐκεῖ, μέσα σέ ἄρρητη εὐωδία καί ἄπλετο φῶς πού τόν κατέκλυσε, ἐμφανίστηκε καί τοῦ ἔδωσε τό χάρισμα τῆς «καρδιακῆς προσευχῆς». Σύμφωνα μέ τήν διήγηση τοῦ Γέροντα Δανιήλ Κατουνακιώτη τοῦ ἔδωσε καί τό χάρισμα νά ἵπταται.
Παρακαλοῦσε συνεχῶς τήν Παναγία νά τοῦ δώσει τήν «καρδιακή προσευχή». Ἡ Παναγία ἀκούγοντας τό αἴτημά του, τόν κάλεσε στήν κορυφή τοῦ Ἄθωνα. Ἐκεῖ, μέσα σέ ἄρρητη εὐωδία καί ἄπλετο φῶς πού τόν κατέκλυσε, ἐμφανίστηκε καί τοῦ ἔδωσε τό χάρισμα τῆς «καρδιακῆς προσευχῆς». Σύμφωνα μέ τήν διήγηση τοῦ Γέροντα Δανιήλ Κατουνακιώτη τοῦ ἔδωσε καί τό χάρισμα νά ἵπταται.
Λόγω τῶν συχνῶν μετακινήσεων του ἔκαιγε τήν καλύβα του γιά νά ἀσκεῖται στήν πλήρη ἀκτημοσύνη. Γι’ αὐτό τόν λόγο ὀνομάσθηκε Καυσοκαλύβης. Κοιμήθηκε εἰρηνικά τό 1365 σέ ἡλικία 95 ἐτῶν.
Γι’ αὐτόν πού ἔτρωγε ὅσο πέντε ἄνθρωποι
καί ἄλλες θεραπεῖες τοῦ Ὁσίου
Ὅταν κάποτε ἄραξε ἕνα πλοῖο στό λιμάνι [σέ κάποιο λιμάνι τοῦ Ἁγίου Ὄρους], οἱ ἐπιβάτες ἔχοντας μάθει γιά τόν Ὅσιο πῆγαν νά τόν συναντήσουν, γιά νά τοῦ ζητήσουν νά ἔχουν καλό ταξίδι καί γιά νά ἀπαλλαγεῖ καί κυρίως νά γιατρευτεῖ κάποιος ἀπό αὐτούς πού ἦταν δαιμονισμένος.
Αὐτός πού εἶχε κυριευθεῖ ἀπό τό πονηρό πνεῦμα, ἐκτός ἀπό τό ὅτι ἦταν γενικά σέ ἄσχημη κατάσταση, δέν μποροῦσε νά χορτάσει τό φαγητό παρ’ ὅλο πού ἔτρωγε ὅσο ἔτρωγαν πέντε ἄντρες.
Ὁ Ἅγιος λοιπόν τόν λυπήθηκε γιά τήν μανία πού εἶχε, καί ἀφοῦ προσευχήθηκε τόν ἀποκατέστησε ὑγιῆ.
Ἔπειτα ἀφοῦ πῆρε ψωμί τόσο ὅσο εἶναι ἀρκετό γιά νά χορτάσει ἕνας ἐγκρατής ἄνδρας, τοῦ τό ἔδωσε λέγοντας· «Τόσο νά τρῶς, καί νά ἀρκεῖσαι σ’ αὐτό». Αὐτά τά λόγια ἐνήργησαν στόν πάσχοντα μέ τέτοιον τρόπο, ὥστε νά μήν μπορέσει ποτέ νά ξεπεράσει τήν ποσότητα τοῦ ψωμιοῦ πού τοῦ ἦταν ἀρκετή γιά νά χορτάσει, ἀκόμη καί ἄν τό ἤθελε.
Ὁ ἄνθρωπος λοιπόν ἀφοῦ ἔμεινε ἔκπληκτος μέ τήν χάρη πού ὑπῆρχε στόν ἅγιο, ἀρνήθηκε γυναίκα καί παιδιά καί ὅλα τά ἐγκόσμια, ἔγινε μοναχός καί ἔμεινε δίπλα του καί διδάσκονταν ἀπό αὐτόν ὅλα ὅσα ὁδηγοῦν στή σωτηρία.
Ὅμοια πολλούς καί γιάτρευε καί τούς ἔδιωχνε ὑγιεῖς καί ἐν εἰρήνῃ προσθέτοντας στήν θεραπεία τοῦ σώματος καί αὐτήν τῆς ψυχῆς, μέ ὅσα τούς συμβούλευε γιά τήν σωτηρία καί μέ τίς παραινέσεις γιά ἀποχή ἀπό κάθε ἁμαρτία, πλεονεξία καί μῖσος γιά τό διπλανό καθώς καί μέ ἐντολές νά ἐπιμένουν στίς προσευχές καί νά μεταλαμβάνουν πιό συχνά τοῦ θείου Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ.
Αὐτός πού εἶχε κυριευθεῖ ἀπό τό πονηρό πνεῦμα, ἐκτός ἀπό τό ὅτι ἦταν γενικά σέ ἄσχημη κατάσταση, δέν μποροῦσε νά χορτάσει τό φαγητό παρ’ ὅλο πού ἔτρωγε ὅσο ἔτρωγαν πέντε ἄντρες.
Ὁ Ἅγιος λοιπόν τόν λυπήθηκε γιά τήν μανία πού εἶχε, καί ἀφοῦ προσευχήθηκε τόν ἀποκατέστησε ὑγιῆ.
Ἔπειτα ἀφοῦ πῆρε ψωμί τόσο ὅσο εἶναι ἀρκετό γιά νά χορτάσει ἕνας ἐγκρατής ἄνδρας, τοῦ τό ἔδωσε λέγοντας· «Τόσο νά τρῶς, καί νά ἀρκεῖσαι σ’ αὐτό». Αὐτά τά λόγια ἐνήργησαν στόν πάσχοντα μέ τέτοιον τρόπο, ὥστε νά μήν μπορέσει ποτέ νά ξεπεράσει τήν ποσότητα τοῦ ψωμιοῦ πού τοῦ ἦταν ἀρκετή γιά νά χορτάσει, ἀκόμη καί ἄν τό ἤθελε.
Ὁ ἄνθρωπος λοιπόν ἀφοῦ ἔμεινε ἔκπληκτος μέ τήν χάρη πού ὑπῆρχε στόν ἅγιο, ἀρνήθηκε γυναίκα καί παιδιά καί ὅλα τά ἐγκόσμια, ἔγινε μοναχός καί ἔμεινε δίπλα του καί διδάσκονταν ἀπό αὐτόν ὅλα ὅσα ὁδηγοῦν στή σωτηρία.
Ὅμοια πολλούς καί γιάτρευε καί τούς ἔδιωχνε ὑγιεῖς καί ἐν εἰρήνῃ προσθέτοντας στήν θεραπεία τοῦ σώματος καί αὐτήν τῆς ψυχῆς, μέ ὅσα τούς συμβούλευε γιά τήν σωτηρία καί μέ τίς παραινέσεις γιά ἀποχή ἀπό κάθε ἁμαρτία, πλεονεξία καί μῖσος γιά τό διπλανό καθώς καί μέ ἐντολές νά ἐπιμένουν στίς προσευχές καί νά μεταλαμβάνουν πιό συχνά τοῦ θείου Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 12 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Τατιανή τήν Διακόνισσα.
Ἡ Ἁγία Μάρτυς Τατιανή καταγόταν ἀπό τήν Ρώμη καί ἔζησε κατά τήν ἐποχή τοῦ αὐτοκράτορα Ἀλεξάνδρου τοῦ Σεβήρου. Ὁ πατέρας της εἶχε διατελέσει ὕπατος.
Ἡ Ἁγία εἶχε τό ἐκκλησιαστικό ἀξίωμα τῆς Διακόνισσας καί στήν ὑμνολογία παρίσταται ὡς μαθήτρια τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου.
Ἐπί Σεβήρου ἡ Ἁγία συνελήφθη καί ἐπειδή κήρυττε τήν πίστη της στόν Χριστό, τήν ὁδήγησαν στόν βασιλέα καί μαζί μέ αὐτόν εἰσῆλθε σέ ἕνα εἰδωλολατρικό ναό. Ἐκεῖ ἡ Ἁγία, μέ θερμή προσευχή στόν Χριστό, συντάραξε τά ξόανα (τά ξύλινα ἀγάλματα) τῶν θεοτήτων τῆς εἰδωλολατρίας καί τά γκρέμισε. Γιά τόν λόγο αὐτό τήν ὑπέβαλαν σέ βασανιστήρια. Τήν κτύπησαν καί τῆς ξέσκισαν τά βλέφαρα μέ σιδερένια νύχια. Ἔπειτα τήν κρέμασαν καί τῆς ξύρισαν τό κεφάλι. Ἀκολούθως τήν ἔριξαν πάνω σέ φωτιά, ἀλλά δέν ἔπαθε τίποτα. Κατόπιν τήν ἔριξαν σέ πεινασμένα ἄγρια θηρία, ἀλλά αὐτά δέν τόλμησαν νά τήν βλάψουν.
Τέλος οἱ εἰδωλολάτρες, ἔκοψαν τήν τιμία κεφαλή της καί κατ’ αὐτόν τόν τρόπο ἡ Ἁγία εἰσῆλθε μέ τόν στέφανο τῆς δόξας στήν χαρά τοῦ Κυρίου της.
Ἡ Ἁγία εἶχε τό ἐκκλησιαστικό ἀξίωμα τῆς Διακόνισσας καί στήν ὑμνολογία παρίσταται ὡς μαθήτρια τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου.
Ἐπί Σεβήρου ἡ Ἁγία συνελήφθη καί ἐπειδή κήρυττε τήν πίστη της στόν Χριστό, τήν ὁδήγησαν στόν βασιλέα καί μαζί μέ αὐτόν εἰσῆλθε σέ ἕνα εἰδωλολατρικό ναό. Ἐκεῖ ἡ Ἁγία, μέ θερμή προσευχή στόν Χριστό, συντάραξε τά ξόανα (τά ξύλινα ἀγάλματα) τῶν θεοτήτων τῆς εἰδωλολατρίας καί τά γκρέμισε. Γιά τόν λόγο αὐτό τήν ὑπέβαλαν σέ βασανιστήρια. Τήν κτύπησαν καί τῆς ξέσκισαν τά βλέφαρα μέ σιδερένια νύχια. Ἔπειτα τήν κρέμασαν καί τῆς ξύρισαν τό κεφάλι. Ἀκολούθως τήν ἔριξαν πάνω σέ φωτιά, ἀλλά δέν ἔπαθε τίποτα. Κατόπιν τήν ἔριξαν σέ πεινασμένα ἄγρια θηρία, ἀλλά αὐτά δέν τόλμησαν νά τήν βλάψουν.
Τέλος οἱ εἰδωλολάτρες, ἔκοψαν τήν τιμία κεφαλή της καί κατ’ αὐτόν τόν τρόπο ἡ Ἁγία εἰσῆλθε μέ τόν στέφανο τῆς δόξας στήν χαρά τοῦ Κυρίου της.
Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ
Ἤδη ἀπό τούς πρώτους αἰῶνες τῆς Ἐκκλησίας ὑπάρχει ὁ θεσμός τῶν Διακονισσῶν. Οἱ διακόνισσες ἦταν γυναῖκες ἀφιερωμένες στήν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησίας. Ἀσκοῦσαν συγκεκριμένο διακόνημα (χωρίς ποτέ νά θεωροῦνται «ἱερεῖς»).
Στόν Ἱερό Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως ἀναφέρονται 40 διακόνισσες Ἡ πιο γνωστή εἶναι ἡ Ἁγία Ὀλυμπιάδα (25 Ἰουλίου), ἡ ὁποία ὑπῆρξε στενή συνεργάτιδα καί πνευματική θυγατέρα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Στάθηκε δίπλα του μέχρι τήν κοίμησή του.
Στόν Θεοδοσιανό κώδικα ἀναφέρεται ὅτι οἱ Διακόνισσες ἔπρεπε σέ μερικές περιπτώσεις νά ἔχουν περάσει τήν ἡλικία τῶν ἑξήντα ἐτῶν. Σέ μερικές, ὅμως, περιπτώσεις γίνονταν καί κάποιες ἐξαιρέσεις στήν χειροτονία Διακονισσῶν, ὡς πρός τήν ἡλικία. Συγκεκριμένα τέτοια ἐξαίρεση ἔγινε ὅσον ἀφορᾶ στήν Ὀλυμπιάδα, τήν ὁποία ἄν καί πολύ νέα, «χήραν γενομένην …, διάκονον ἐχειροτόνησε Νεκτάριος»
Ἡ Πενθέκτη ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος προσπαθοῦσε νά ἐνθαρρύνει τίς εὐσεβεῖς γυναῖκες νά χειροτονοῦνται Διακόνισσες.
Ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου τονίζει χαρακτηριστικά ὡς πρός τά καθήκοντα τῶν Διακονισσῶν τήν ἀπαραίτητη συμμετοχή τους στίς βαπτίσεις τῶν γυναικῶν: «Καί βέβαια ὑπάρχει τάγμα Διακονισσῶν μέσα στήν Ἐκκλησία, ἀλλά ὄχι γιά νά ἀσκεῖ ἱερατικό ἔργο οὔτε γιά νά ἐπιτρέπεται νά ἐπιχειρεῖ κάτι τέτοιο· ὑπάρχει γιά λόγους σεμνότητας τοῦ γυναικείου φύλου, εἴτε τήν ὥρα τοῦ λουτροῦ εἴτε κατά τήν ἐπίσκεψη σέ ἀσθένεια ἤ πόνο, καί ὅταν χρειαστεῖ νά γυμνωθεῖ τό σῶμα γυναίκας, ὥστε νά μή τό δοῦν ἄνδρες πού ἐπιτελοῦν ἱερά ἔργα, ἀλλά νά τό δεῖ Διακόνισσα».
Τό ἔργο τῶν Διακονισσῶν ἦταν τό ἑξῆς∶
Μαρτυρίες γιά τόν θεσμό τῶν Διακονισσῶν Από Κανόνες καί Πατέρες
Μαρτυρίες γιά Διακόνισσες ἔχουμε ἀπό τίς ἑξῆς πηγές∶
1. Ἀποστολικές Διαταγές (Δ΄ αἰ.)
2. Ἡ Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος (Χαλκηδόνα, Κανών 15)
α΄) ἀναφέρει ρητά τίς Διακόνισσες καί
β΄) θέτει ὅριο ἡλικίας (40 ἐτῶν)
3. Πατέρες πού μιλοῦν γιά Διακόνισσες:
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀναφέρεται στήν Ἁγία Ὀλυμπιάδα
Ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου τονίζει τά καθήκοντα τῶν Διακονισσῶν
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης ἀπευθύνει «Ἐπιστολή πρός τήν Ἀμμωνία Διακόνισσα» (19η Ἐπιστολή PG: 46, 1053B–1056A)
Στόν Ἱερό Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως ἀναφέρονται 40 διακόνισσες Ἡ πιο γνωστή εἶναι ἡ Ἁγία Ὀλυμπιάδα (25 Ἰουλίου), ἡ ὁποία ὑπῆρξε στενή συνεργάτιδα καί πνευματική θυγατέρα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Στάθηκε δίπλα του μέχρι τήν κοίμησή του.
Στόν Θεοδοσιανό κώδικα ἀναφέρεται ὅτι οἱ Διακόνισσες ἔπρεπε σέ μερικές περιπτώσεις νά ἔχουν περάσει τήν ἡλικία τῶν ἑξήντα ἐτῶν. Σέ μερικές, ὅμως, περιπτώσεις γίνονταν καί κάποιες ἐξαιρέσεις στήν χειροτονία Διακονισσῶν, ὡς πρός τήν ἡλικία. Συγκεκριμένα τέτοια ἐξαίρεση ἔγινε ὅσον ἀφορᾶ στήν Ὀλυμπιάδα, τήν ὁποία ἄν καί πολύ νέα, «χήραν γενομένην …, διάκονον ἐχειροτόνησε Νεκτάριος»
Ἡ Πενθέκτη ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος προσπαθοῦσε νά ἐνθαρρύνει τίς εὐσεβεῖς γυναῖκες νά χειροτονοῦνται Διακόνισσες.
Ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου τονίζει χαρακτηριστικά ὡς πρός τά καθήκοντα τῶν Διακονισσῶν τήν ἀπαραίτητη συμμετοχή τους στίς βαπτίσεις τῶν γυναικῶν: «Καί βέβαια ὑπάρχει τάγμα Διακονισσῶν μέσα στήν Ἐκκλησία, ἀλλά ὄχι γιά νά ἀσκεῖ ἱερατικό ἔργο οὔτε γιά νά ἐπιτρέπεται νά ἐπιχειρεῖ κάτι τέτοιο· ὑπάρχει γιά λόγους σεμνότητας τοῦ γυναικείου φύλου, εἴτε τήν ὥρα τοῦ λουτροῦ εἴτε κατά τήν ἐπίσκεψη σέ ἀσθένεια ἤ πόνο, καί ὅταν χρειαστεῖ νά γυμνωθεῖ τό σῶμα γυναίκας, ὥστε νά μή τό δοῦν ἄνδρες πού ἐπιτελοῦν ἱερά ἔργα, ἀλλά νά τό δεῖ Διακόνισσα».
Τό ἔργο τῶν Διακονισσῶν ἦταν τό ἑξῆς∶
- Βοηθοῦσαν στήν βάπτιση τῶν γυναικῶν (γιά λόγους σεμνότητας).
- Φρόντιζαν γιά τίς χῆρες, τά ὀρφανά καί τούς ἀρρώστους.
- Στήριζαν τό φιλανθρωπικό ἔργο τῶν κοινοτήτων.
- Κατηχοῦσαν γυναῖκες.
- Διακονοῦσαν σέ θέματα εὐπρέπειας καί ποιμαντικῆς ἀνάγκης. 6. Ἀποτελοῦσαν ζωντανά παραδείγματα ἁγνότητας, ἀφοσίωσης καί ἀγάπης.
Μαρτυρίες γιά τόν θεσμό τῶν Διακονισσῶν Από Κανόνες καί Πατέρες
Μαρτυρίες γιά Διακόνισσες ἔχουμε ἀπό τίς ἑξῆς πηγές∶
1. Ἀποστολικές Διαταγές (Δ΄ αἰ.)
2. Ἡ Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος (Χαλκηδόνα, Κανών 15)
α΄) ἀναφέρει ρητά τίς Διακόνισσες καί
β΄) θέτει ὅριο ἡλικίας (40 ἐτῶν)
3. Πατέρες πού μιλοῦν γιά Διακόνισσες:
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀναφέρεται στήν Ἁγία Ὀλυμπιάδα
Ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου τονίζει τά καθήκοντα τῶν Διακονισσῶν
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης ἀπευθύνει «Ἐπιστολή πρός τήν Ἀμμωνία Διακόνισσα» (19η Ἐπιστολή PG: 46, 1053B–1056A)
ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ
Ἀδελφοί μου χριστιανοί,
Στή σημερινή Κυριακή συμπίπτει ἡ Ἐορτή καί ἡ Μνήμη τοῦ Ἁγίου καί Ὁσίου Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου, στόν ὁποῖο θά ἀφιερώσουμε τό Κήρυγμα, γιά νά βγάλουμε τά συμπεράσματά μας γιά τήν δική μας ζωή.
Ἰδού μιά ἀλήθεια καί πραγματικότητα, τήν ὁποία πολύ συχνά λησμονοῦμε. Ἡ γῆ, στήν ὁποία πατοῦμε καί περπατοῦμε, δέν εἶναι ἡ αἰώνια πατρίδα μας. Δέν βρίσκεται σέ αὐτή ἡ μόνιμη θέση μας. Ἄλλος κόσμος, οὐράνιος, μᾶς καλεῖ καί μᾶς ἀναμένει. Τήν τονίζει δέ χαρακτηριστικά καί ἔμπρακτα τό παράδειγμα τοῦ ἑορταζομένου σήμερα Ἁγίου Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου.
«Οὐ γάρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν», τονίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος.
Στή σημερινή Κυριακή συμπίπτει ἡ Ἐορτή καί ἡ Μνήμη τοῦ Ἁγίου καί Ὁσίου Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου, στόν ὁποῖο θά ἀφιερώσουμε τό Κήρυγμα, γιά νά βγάλουμε τά συμπεράσματά μας γιά τήν δική μας ζωή.
Ἰδού μιά ἀλήθεια καί πραγματικότητα, τήν ὁποία πολύ συχνά λησμονοῦμε. Ἡ γῆ, στήν ὁποία πατοῦμε καί περπατοῦμε, δέν εἶναι ἡ αἰώνια πατρίδα μας. Δέν βρίσκεται σέ αὐτή ἡ μόνιμη θέση μας. Ἄλλος κόσμος, οὐράνιος, μᾶς καλεῖ καί μᾶς ἀναμένει. Τήν τονίζει δέ χαρακτηριστικά καί ἔμπρακτα τό παράδειγμα τοῦ ἑορταζομένου σήμερα Ἁγίου Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου.
«Οὐ γάρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν», τονίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος.
Καί μέ τό φρόνημα αὐτό χάραξε τήν πορεία του ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος. Προέρχεται ἀπό τήν Καππαδοκία. Ἀσπάζεται δέ τήν μοναχική ζωή περί τά μέσα τοῦ 5ου αἰ. Δέν ζῆ ὡς μοναχός στό ἐρημητήριό του. Ἀκτινοβολεῖ τό λαμπρό φῶς τῆς ἁγιότητός του. Καί ἡ φήμη του προσελκύει πολλούς κοντά του. Ὀργανώνεται δέ μέ τήν προσωπική του φροντίδα καί καθοδήγηση καί πνοή ἕνας κοινοβιακός θεσμός, ἕνα ἄρτιο μοναστηριακό συγκρότημα κοντά στά Ἱεροσόλυμα. Πολλά ἐργαστήρια δημιουργοῦνται, γιά νά ἐργάζωνται ὅλοι οἱ ἀδελφοί. Καί εὐαγῆ ἰδρύματα συγκροτοῦνται (νοσοκομεῖο, πτωχοκομεῖο, γηροκομεῖο) στά ὁποῖα κατά ἑκατοντάδες προσέρχονταν οἱ πτωχοί καί οἱ πάσχοντες, γιά νά εὕρουν περίθαλψη ἀπό τούς μοναχούς. Ἀποτέλεσε ἔτσι μία πρωτότυπη κοινωνία ἀνθρώπων, μία ἱερή πολιτεία, στήν ὁποία, ὅπως γράφει ὁ Ἱστορικός, «ἄνθρωποι οὐρανοπολίται ἅγιον καί ἀληθῆ ἔζων βίον, οὐ μόνον περί ἑαυτῶν, ἀλλά καί ὑπέρ τοῦ πλησίον μεριμνῶντες, καί ὑπέρ τῆς Ἐκκλησίας ἀγωνιζόμενοι».
Ἄνθρωποι οὐρανοπολίται χαρακτηρίσθηκαν αὐτοί πού περιέβαλλαν τόν Κοινοβιάρχη Θεοδόσιο στό θαυμάσιο ἐκεῖνο κοινοβιακό του συγκρότημα. Ἄνθρωποι πού κατανοοῦσαν καί ἀκολουθοῦσαν τήν διακήρυξη τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι «οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Ἄς τούς παρακολουθήσουμε γιά λίγο στίς βασικές καί θεμελιώδεις γραμμές τῆς ζωῆς τους.
Ζοῦσαν βίο ἅγιο. Ἰδού τό πρῶτο γνώρισμά τους. Γιατί ἄλλωστε ἐγκατέλειψαν τό κοινωνικό περιβάλλον καί προσέφυγαν στήν πρότυπη αὐτή κοινοβιακή πολιτεία τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου; Τούς τράβηξε ἀσφαλῶς ἡ ἁγιότητα τοῦ Ἁγίου, καί ἡ φήμη του ἀπετέλεσε τό πρῶτο κίνητρο, γιά νά ἔλθουν καί νά τόν γνωρίσουν ἀπό κοντά. Πολλοί ὅμως ἀπό ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τόν γνώρισαν πρώτη φορά, δέν ἤθελαν πλέον νά μένουν στό κοσμικό περιβάλλον, ὁπού ὑπῆρχε τόση ἔλλειψη γαλήνης, ἀλλά καί τόσο μολυσμένη ἠθικά ἀτμόσφαιρα. Ἀναζητοῦσαν κυρίως ἕνα κόσμο ἀνώτερο καί ἅγιο. Πρός ὅλους δέ τούς «θέλοντας εὐσεβῶς ζῆν» παραγγέλλει ὁ Θεός «ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καί ἀφορίσθητε καί ἀκάθαρτου μή ἅπτεσθε» (Β' Κορ. ς' 17). Παραγγέλλει δηλαδη νά ξεχωρίσουν τήν θέση τους ἀπό τούς «τά φαῦλα πράσσοντας». Ἡ προτροπή αὐτή δέν σημαίνει τοπικό διαχωρισμό τῶν ἀνθρώπων. Δέν συνιστᾶ ὁ Θεός νά ἐγκαταλείψουμε τήν κοινωνία καί νά φύγουμε στίς ἐρήμους. Θέλει ὅμως νά ξεχωρίσουμε ὁπωσδήποτε τόν τρόπο ζωῆς μας, ὥστε νά διαφέρει οὐσιαστικά ἀπό ὅ,τι «καί οἱ ἁμαρτωλοί ὁμοίως ποιοῦσιν» (Λουκ. ς' 33). Γιά νά παρουσιάσουμε ὅμως ζωή ἀπαλλαγμένη ἀπό κάθε τί τό ἁμαρτωλό, ζωή ἐνάρετη καί ἁγία, μᾶς χρειάζονται ἰδανικά ἀνώτερα. Νά κατανοήσουμε πρό πάντων ὅτι «ἡμῶν τό πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει».
Ἡ προσκόλληση στά γήινα κάνει τόν ἄνθρωπο νά ξεχνᾶ τόν Θεό καί τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν, καί νά διάγει βίο ὑλιστικό καί πολλές φορές ἄνομο. Ὅταν ὅμως μᾶς διαπνέει πίστη καί ζῆλος καί ἐνθουσιασμός γιά τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν, τότε ἡ ζωή μας φωτίζεται καί ἐμπνέεται ἄνωθεν, καί κατευθύνεται πρός ὅ,τι ἀνώτερο καί ἁγιώτερο. Γιά τόν σκοπό αὐτό ἐλέχθησαν οἱ προτροπές τοῦ Ἀποστόλου Παύλου «τά ἄνω ζητεῖτε, τά ἄνω φρονεῖτε, μή τά ἐπί γῆς» (Κολ. γ΄ 1-2). Εἶναι πολύ σπουδαῖο ἀντίρροπο στήν ἔμφυτη σέ ὅλους μας κλίση καί ροπή πρός τά κάτω, πρός τό κακό καί τήν ἁμαρτία, ἡ στροφή αὐτή καί ἡ ἐνατένιση πρός τόν οὐρανό. Γιά νά μή λησμονοῦμε, ὅτι ἐκεῖ εἶναι «ὁ πατήρ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς» καί ἡ αἰώνια πατρίδα μας, ἀλλά καί γιά νά μεταφέρεται ἔτσι καί στήν ἐπίγεια ζωή μας ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς οὐράνιας ἁγιότητας καί ὅλα γενικά τά οὐράνια χαρίσματα καί γνωρίσματα.
Ὀ Ἅγιος Θεοδόσιος καί αὐτοί πού ἦταν μαζί του εἶχαν ἀξιόλογα κοινωνικά γνωρίσματα. Ἄς προσέξουμε αὐτό ἰδιαιτέρως. Διότι ἡ σκέψη καί τό φρόνημα, ὅτι εἴμαστε οὐρανοπολίτες, δέν ἀποβλέπει μόνον στήν ἐξασφάλιση τῆς εὐτυχίας καί τῆς μακαριότητος στήν «ζωή τοῦ μέλλοντος αἰῶνος», ἀλλά ἔχει καί μεγάλη κοινωνική χρησιμότητα. Ἐκείνη ἡ κοινωνική καί φιλανθρωπική δράση τοῦ κοινοβίου τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου, μέ τά τόσα εὐαγῆ ἱδρύματα καί τήν στοργική ἐξυπηρέτηση τῶν πτωχῶν καί τῶν πασχόντων, τί ἄλλο ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ οὐρανοπολίτες αὐτοί ἄνθρωποι μετεφύτευσαν στήν γῆ ἕνα κομμάτι τοῦ οὐρανοῦ καί καλλιεργοῦσαν τήν ἀγάπη καί ὅλες τίς χριστιανικές ἀρετές, ὅλα τά «μυρίπνοα ἄνθη τοῦ παραδείσου», γιά τό καλό τῆς κοινωνίας.
Ἔχει γενικότερη σημασία τό πράγμα. Νομίζουν πολλοί, ὅτι ἡ στροφή τοῦ χριστιανοῦ πρός τόν οὐρανό καί τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν ἀποβαίνει δῆθεν σέ βάρος τῆς ὀφειλομένης φροντίδος καί δραστηριότητος τοῦ ἀνθρώπου γιά τίς τρέχουσες ἀνάγκες τῆς ζωῆς καί γιά τίς οἰκογενειακές καί κοινωνικές ὑποχρεώσεις. Ἀλλά αὐτό δέν εἶναι ἀλήθεια. Χαρακτηριστικά μάλιστα, μετά τήν διακήρυξη τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι «οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν», προστίθεται ἡ ἑξῆς σπουδαία ἀπό κοινωνικῆς ἀπόψεως προτροπή «τῆς δέ εὐποιΐας καί κοινωνίας μή ἐπιλανθάνεσθε τοιαύταις γάρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός» (Ἑβρ. 17' 16). Συνιστᾶται δηλαδή στούς χριστιανούς, τό ἐνδιαφέρον τους γιά τόν οὐρανό νά τό συνδυάζουν μέ ἔργα ἀγάπης καί εὐποιΐας. Καί εἶναι πολλές οἱ παρόμοιες προτροπές καί, συστάσεις τοῦ θείου Ἀποστόλου, «ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ. Ταῦτα ἐστί τά καλά καί ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις» (Τίτ. γ' 8). Ἀλλά τί λέω; Μήπως Αὐτός ὁ Κύριος τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν δέν τήν συνδέει ὁπωσδήποτε μέ τά ἔργα τῆς Κοινωνικῆς ἀγάπης; «ἐπείνασα καί ἐδώκατέ μοι φαγεῖν». Καί μήπως, - γιά νά μή περιορισθοῦμε στόν Ἅγιο Θεοδόσιο-, οἱ μεγάλοι Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ἅγιος Βασίλειος, ὁ Ἅγιος Χρυστόστομος καί ἄλλοι δέν ἀνέπτυξαν εὐρύτατη κοινωνική δράση, σέ συνδυασμό πάντοτε πρός τόν ζῆλο τους γιά τήν «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ»;
Γιά τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐργαζόταν τό κοινόβιο τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου. Μή ξεχνᾶμε ὅμως, ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ λέγεται μέν «Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν», δέν εἶναι ὅμως ἄσχετη πρός τήν γῆ καί τήν ἐπίγεια ζωή τῶν ἀνθρώπων. Οἱ χριστιανοί στήν γῆ γίνονται «συνεργοί Θεοῦ» καί συμπράττουν μαζί Του γιά τήν ἐπέκταση τῆς Βασιλείας Του «ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς». Γιά τόν σκοπό αὐτό μάλιστα ἰδρύθηκε ἐπί τῆς γῆς ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία συγκροτεῖ, κατά κάποιον τρόπο, τήν ἐπίγειο ἀνταύγεια τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν. Καί ὁ χριστιανός, ἄν θέλει νά εἶναι ἀληθινός οὐρανοπολίτης, ὀφείλει πρώτιστα νά εἶναι ζωντανό καί συνειδητό μέλος τῆς Ἐκκλησίας. Μέσα στήν Ἐκκλησία θά καταρτίζεται καί θά ἁγιάζεται, τρεφόμενος διά τῶν θείων Μυστηρίων καί ἀγωνιζόμενος κατά τοῦ κακοῦ καί τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά καί συμμετέχοντας ὡς ἐνεργό μέλος στήν ἐκκλησιαστική ζωή καί δράση, ὅπως ἔκαναν καί οἱ περί τόν Ἅγιο Θεοδόσιο «ὑπέρ τῆς Ἐκκλησίας ἀγωνιζόμενοι», κατά τούς κρίσιμους ἐκείνους χρόνους τῆς Ἐκκλησίας.
Μέσα λοιπόν στήν Ἐκκλησία καί μέσα στήν κοινωνία, σάν ζωντανά καί ἐνεργά μέλη αὐτῶν, ἄς ἀποδείξουμε μέ τήν ἐνάρετη καί ἁγία ζωή μας, ὅτι εἴμαστε ἄξιοι καί ἀληθινοί πολίτες τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν «οὐ γάρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Ἀμήν
Μακαριστός Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ Νικόδημος
Ἄνθρωποι οὐρανοπολίται χαρακτηρίσθηκαν αὐτοί πού περιέβαλλαν τόν Κοινοβιάρχη Θεοδόσιο στό θαυμάσιο ἐκεῖνο κοινοβιακό του συγκρότημα. Ἄνθρωποι πού κατανοοῦσαν καί ἀκολουθοῦσαν τήν διακήρυξη τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι «οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Ἄς τούς παρακολουθήσουμε γιά λίγο στίς βασικές καί θεμελιώδεις γραμμές τῆς ζωῆς τους.
Ζοῦσαν βίο ἅγιο. Ἰδού τό πρῶτο γνώρισμά τους. Γιατί ἄλλωστε ἐγκατέλειψαν τό κοινωνικό περιβάλλον καί προσέφυγαν στήν πρότυπη αὐτή κοινοβιακή πολιτεία τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου; Τούς τράβηξε ἀσφαλῶς ἡ ἁγιότητα τοῦ Ἁγίου, καί ἡ φήμη του ἀπετέλεσε τό πρῶτο κίνητρο, γιά νά ἔλθουν καί νά τόν γνωρίσουν ἀπό κοντά. Πολλοί ὅμως ἀπό ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τόν γνώρισαν πρώτη φορά, δέν ἤθελαν πλέον νά μένουν στό κοσμικό περιβάλλον, ὁπού ὑπῆρχε τόση ἔλλειψη γαλήνης, ἀλλά καί τόσο μολυσμένη ἠθικά ἀτμόσφαιρα. Ἀναζητοῦσαν κυρίως ἕνα κόσμο ἀνώτερο καί ἅγιο. Πρός ὅλους δέ τούς «θέλοντας εὐσεβῶς ζῆν» παραγγέλλει ὁ Θεός «ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καί ἀφορίσθητε καί ἀκάθαρτου μή ἅπτεσθε» (Β' Κορ. ς' 17). Παραγγέλλει δηλαδη νά ξεχωρίσουν τήν θέση τους ἀπό τούς «τά φαῦλα πράσσοντας». Ἡ προτροπή αὐτή δέν σημαίνει τοπικό διαχωρισμό τῶν ἀνθρώπων. Δέν συνιστᾶ ὁ Θεός νά ἐγκαταλείψουμε τήν κοινωνία καί νά φύγουμε στίς ἐρήμους. Θέλει ὅμως νά ξεχωρίσουμε ὁπωσδήποτε τόν τρόπο ζωῆς μας, ὥστε νά διαφέρει οὐσιαστικά ἀπό ὅ,τι «καί οἱ ἁμαρτωλοί ὁμοίως ποιοῦσιν» (Λουκ. ς' 33). Γιά νά παρουσιάσουμε ὅμως ζωή ἀπαλλαγμένη ἀπό κάθε τί τό ἁμαρτωλό, ζωή ἐνάρετη καί ἁγία, μᾶς χρειάζονται ἰδανικά ἀνώτερα. Νά κατανοήσουμε πρό πάντων ὅτι «ἡμῶν τό πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει».
Ἡ προσκόλληση στά γήινα κάνει τόν ἄνθρωπο νά ξεχνᾶ τόν Θεό καί τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν, καί νά διάγει βίο ὑλιστικό καί πολλές φορές ἄνομο. Ὅταν ὅμως μᾶς διαπνέει πίστη καί ζῆλος καί ἐνθουσιασμός γιά τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν, τότε ἡ ζωή μας φωτίζεται καί ἐμπνέεται ἄνωθεν, καί κατευθύνεται πρός ὅ,τι ἀνώτερο καί ἁγιώτερο. Γιά τόν σκοπό αὐτό ἐλέχθησαν οἱ προτροπές τοῦ Ἀποστόλου Παύλου «τά ἄνω ζητεῖτε, τά ἄνω φρονεῖτε, μή τά ἐπί γῆς» (Κολ. γ΄ 1-2). Εἶναι πολύ σπουδαῖο ἀντίρροπο στήν ἔμφυτη σέ ὅλους μας κλίση καί ροπή πρός τά κάτω, πρός τό κακό καί τήν ἁμαρτία, ἡ στροφή αὐτή καί ἡ ἐνατένιση πρός τόν οὐρανό. Γιά νά μή λησμονοῦμε, ὅτι ἐκεῖ εἶναι «ὁ πατήρ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς» καί ἡ αἰώνια πατρίδα μας, ἀλλά καί γιά νά μεταφέρεται ἔτσι καί στήν ἐπίγεια ζωή μας ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς οὐράνιας ἁγιότητας καί ὅλα γενικά τά οὐράνια χαρίσματα καί γνωρίσματα.
Ὀ Ἅγιος Θεοδόσιος καί αὐτοί πού ἦταν μαζί του εἶχαν ἀξιόλογα κοινωνικά γνωρίσματα. Ἄς προσέξουμε αὐτό ἰδιαιτέρως. Διότι ἡ σκέψη καί τό φρόνημα, ὅτι εἴμαστε οὐρανοπολίτες, δέν ἀποβλέπει μόνον στήν ἐξασφάλιση τῆς εὐτυχίας καί τῆς μακαριότητος στήν «ζωή τοῦ μέλλοντος αἰῶνος», ἀλλά ἔχει καί μεγάλη κοινωνική χρησιμότητα. Ἐκείνη ἡ κοινωνική καί φιλανθρωπική δράση τοῦ κοινοβίου τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου, μέ τά τόσα εὐαγῆ ἱδρύματα καί τήν στοργική ἐξυπηρέτηση τῶν πτωχῶν καί τῶν πασχόντων, τί ἄλλο ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ οὐρανοπολίτες αὐτοί ἄνθρωποι μετεφύτευσαν στήν γῆ ἕνα κομμάτι τοῦ οὐρανοῦ καί καλλιεργοῦσαν τήν ἀγάπη καί ὅλες τίς χριστιανικές ἀρετές, ὅλα τά «μυρίπνοα ἄνθη τοῦ παραδείσου», γιά τό καλό τῆς κοινωνίας.
Ἔχει γενικότερη σημασία τό πράγμα. Νομίζουν πολλοί, ὅτι ἡ στροφή τοῦ χριστιανοῦ πρός τόν οὐρανό καί τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν ἀποβαίνει δῆθεν σέ βάρος τῆς ὀφειλομένης φροντίδος καί δραστηριότητος τοῦ ἀνθρώπου γιά τίς τρέχουσες ἀνάγκες τῆς ζωῆς καί γιά τίς οἰκογενειακές καί κοινωνικές ὑποχρεώσεις. Ἀλλά αὐτό δέν εἶναι ἀλήθεια. Χαρακτηριστικά μάλιστα, μετά τήν διακήρυξη τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι «οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν», προστίθεται ἡ ἑξῆς σπουδαία ἀπό κοινωνικῆς ἀπόψεως προτροπή «τῆς δέ εὐποιΐας καί κοινωνίας μή ἐπιλανθάνεσθε τοιαύταις γάρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός» (Ἑβρ. 17' 16). Συνιστᾶται δηλαδή στούς χριστιανούς, τό ἐνδιαφέρον τους γιά τόν οὐρανό νά τό συνδυάζουν μέ ἔργα ἀγάπης καί εὐποιΐας. Καί εἶναι πολλές οἱ παρόμοιες προτροπές καί, συστάσεις τοῦ θείου Ἀποστόλου, «ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ. Ταῦτα ἐστί τά καλά καί ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις» (Τίτ. γ' 8). Ἀλλά τί λέω; Μήπως Αὐτός ὁ Κύριος τήν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν δέν τήν συνδέει ὁπωσδήποτε μέ τά ἔργα τῆς Κοινωνικῆς ἀγάπης; «ἐπείνασα καί ἐδώκατέ μοι φαγεῖν». Καί μήπως, - γιά νά μή περιορισθοῦμε στόν Ἅγιο Θεοδόσιο-, οἱ μεγάλοι Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ἅγιος Βασίλειος, ὁ Ἅγιος Χρυστόστομος καί ἄλλοι δέν ἀνέπτυξαν εὐρύτατη κοινωνική δράση, σέ συνδυασμό πάντοτε πρός τόν ζῆλο τους γιά τήν «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ»;
Γιά τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐργαζόταν τό κοινόβιο τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου. Μή ξεχνᾶμε ὅμως, ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ λέγεται μέν «Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν», δέν εἶναι ὅμως ἄσχετη πρός τήν γῆ καί τήν ἐπίγεια ζωή τῶν ἀνθρώπων. Οἱ χριστιανοί στήν γῆ γίνονται «συνεργοί Θεοῦ» καί συμπράττουν μαζί Του γιά τήν ἐπέκταση τῆς Βασιλείας Του «ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς». Γιά τόν σκοπό αὐτό μάλιστα ἰδρύθηκε ἐπί τῆς γῆς ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία συγκροτεῖ, κατά κάποιον τρόπο, τήν ἐπίγειο ἀνταύγεια τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν. Καί ὁ χριστιανός, ἄν θέλει νά εἶναι ἀληθινός οὐρανοπολίτης, ὀφείλει πρώτιστα νά εἶναι ζωντανό καί συνειδητό μέλος τῆς Ἐκκλησίας. Μέσα στήν Ἐκκλησία θά καταρτίζεται καί θά ἁγιάζεται, τρεφόμενος διά τῶν θείων Μυστηρίων καί ἀγωνιζόμενος κατά τοῦ κακοῦ καί τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά καί συμμετέχοντας ὡς ἐνεργό μέλος στήν ἐκκλησιαστική ζωή καί δράση, ὅπως ἔκαναν καί οἱ περί τόν Ἅγιο Θεοδόσιο «ὑπέρ τῆς Ἐκκλησίας ἀγωνιζόμενοι», κατά τούς κρίσιμους ἐκείνους χρόνους τῆς Ἐκκλησίας.
Μέσα λοιπόν στήν Ἐκκλησία καί μέσα στήν κοινωνία, σάν ζωντανά καί ἐνεργά μέλη αὐτῶν, ἄς ἀποδείξουμε μέ τήν ἐνάρετη καί ἁγία ζωή μας, ὅτι εἴμαστε ἄξιοι καί ἀληθινοί πολίτες τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν «οὐ γάρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Ἀμήν
Μακαριστός Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ Νικόδημος
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 10 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Γρηγόριο Ἐπίσκοπο Νύσσης.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος γεννήθηκε στή Νεοκαισάρεια τοῦ Πόντου τό 332 μ.Χ. Ἦταν ἀδελφός τοῦ Μ. Βασιλείου. Πῆρε τήν ἴδια μόρφωση μέ τόν μεγάλο του ἀδελφό. Ξεχώριζε γιά τήν εὐφυΐα του καί τήν ἐπιμέλειά του.
Ἔλαβε μέρος στή Σύνοδο τῆς Ἀντιόχειας, ἡ ὁποία συνῆλθε ἰδίως γιά τήν αἵρεση τοῦ Ἀπολλιναρίου. Ὁ Ἀπολλινάριος, ἑρμηνεύοντας κατά γράμμα χωρίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς (κατά Ἰωάννη 1,14), ὑποστήριζε ὅτι ὁ Θεός Λόγος ἔγινε σάρκα, ὄχι σάρκα καί ψυχή. Ἀρνήθηκε τόν ἀνθρώπινο νοῦ, τήν ἀνθρώπινη ψυχή καί θέληση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δίδασκε, δηλαδή, στήν οὐσία, ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός δέν εἶναι τέλειος Θεός οὔτε τέλειος ἄνθρωπος. Ὁ Ἅγιος ἀνασκεύασε τίς κακόδοξες θεωρίες τοῦ Ἀπολλιναρίου.
Στήν Β' Οἰκουμενική Σύνοδο, τό 381 μ.Χ. στήν Κωνσταντινούπολη κατατρόπωσε τούς πνευματομάχους τοῦ Μακεδονίου. Στίς συζητήσεις ἐκεῖνες, ὁ Γρηγόριος ὁ Νύσσης τόσο πολύ εἶχε διακριθεῖ, ὥστε ὀνομάστηκε «Πατήρ Πατέρων καί Νυσσαέων Φωστήρ». Ὁ Μέγας Θεοδόσιος τόν ὀνόμασε στύλο τῆς Ὀρθοδοξίας.
Κοιμήθηκε εἰρηνικά. Ἄφησε ἀξιόλογα θεολογικά ἔργα.
Ἔλαβε μέρος στή Σύνοδο τῆς Ἀντιόχειας, ἡ ὁποία συνῆλθε ἰδίως γιά τήν αἵρεση τοῦ Ἀπολλιναρίου. Ὁ Ἀπολλινάριος, ἑρμηνεύοντας κατά γράμμα χωρίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς (κατά Ἰωάννη 1,14), ὑποστήριζε ὅτι ὁ Θεός Λόγος ἔγινε σάρκα, ὄχι σάρκα καί ψυχή. Ἀρνήθηκε τόν ἀνθρώπινο νοῦ, τήν ἀνθρώπινη ψυχή καί θέληση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δίδασκε, δηλαδή, στήν οὐσία, ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός δέν εἶναι τέλειος Θεός οὔτε τέλειος ἄνθρωπος. Ὁ Ἅγιος ἀνασκεύασε τίς κακόδοξες θεωρίες τοῦ Ἀπολλιναρίου.
Στήν Β' Οἰκουμενική Σύνοδο, τό 381 μ.Χ. στήν Κωνσταντινούπολη κατατρόπωσε τούς πνευματομάχους τοῦ Μακεδονίου. Στίς συζητήσεις ἐκεῖνες, ὁ Γρηγόριος ὁ Νύσσης τόσο πολύ εἶχε διακριθεῖ, ὥστε ὀνομάστηκε «Πατήρ Πατέρων καί Νυσσαέων Φωστήρ». Ὁ Μέγας Θεοδόσιος τόν ὀνόμασε στύλο τῆς Ὀρθοδοξίας.
Κοιμήθηκε εἰρηνικά. Ἄφησε ἀξιόλογα θεολογικά ἔργα.
Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης
Λόγος Α΄ στούς Μακαρισμούς.
«Μακάριοι εἶναι οἱ πτωχοί κατά τό πνεῦμα, γιατί σ’ αὐτούς ἀνήκει ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν».
Ἄς ὑποθέσουμε ὅτι κάποιος πού ἀγαπάει τόν χρυσό, τυχαίνει νά βρεῖ μέσα στά βιβλία πληροφορίες γιά τήν ὕπαρξη θησαυροῦ σέ κάποιο μέρος. Τό μέρος ὅμως ἐκεῖνο, πού κρύβει τόν θησαυρό, ἀπαιτεῖ πολύ κόπο καί ἱδρώτα, ἀπό ἐκείνους πού θά θελήσουν νά ἀποκτήσουν τό χωράφι. Ἄραγε θά δειλιάσει μπροστά στούς κόπους καί θά ἀδιαφορήσει γιά τό κέρδος καί θά θεωρήσει πιό γλυκό ἀπό τόν πλοῦτο τό νά μήν κουραστεῖ καθόλου, προσπαθώντας νά τόν ἀποκτήσει; Δέν γίνονται ὅμως αὐτά, δέν γίνονται. Ἀντίθετα μάλιστα, θά παρακαλέσει γι’ αὐτό ὅλους τούς φίλους. Κι ἀπ’ ὅπου μπορεῖ, θά ζητήσει βοήθεια γι’ αὐτό, συγκεντρώνοντας πολλά χέρια καί θά ἰδιοποιηθεῖ τόν κρυμμένο θησαυρό.
Αὐτός εἶναι ἀδελφοί, ἐκεῖνος ὁ θησαυρός γιά τόν ὁποῖο μιλάει τό γράμμα, ἀλλά εἶναι κρυμμένος ὁ πλοῦτος κάτω ἀπό τήν ἀσάφεια. Κι ἐμεῖς πού ἐπιθυμοῦμε ν’ ἀποκτήσουμε τό καθαρό χρυσάφι, ἄς χρησιμοποιήσουμε τήν δύναμη τῶν προσευχῶν, ὥστε νά ἔλθει ὁ θησαυρός γιά χάρη μας στήν ἐπιφάνεια κι ἄς τόν μοιραστοῦμε ὅλοι ἐξίσου κι ὁ καθένας μας θά τόν κατέχει ὁλόκληρο.
Γιατί ἡ μοιρασιά τῆς ἀρετῆς εἶναι τέτοια, ὥστε καί νά μοιράζεται σέ ὅλους ἐκείνους πού τήν διεκδικοῦν, κι ὅλη νά ἀνήκει στόν καθένα, χωρίς νά μειώνεται ἀνάμεσα σέ ἐκείνους πού παίρνουν μέρος σ’ αὐτήν.
Ἐνῶ στήν μοιρασιά τοῦ ὑλικοῦ πλούτου ὅποιος ἀποσπάσει τό περισσότερο, ἀδικεῖ ἐκείνους πού παίρνουν ἴσο μερίδιο. Γιατί, ὅποιος αὐξήσει τό δικό του μερίδιο, μειώνει ὁπωσδήποτε τό μερίδιο τοῦ ἄλλου πού μετέχει στήν μοιρασιά.
Ἀλλά μέ τόν πνευματικό πλοῦτο συμβαίνει ὅ,τι καί μέ τόν ἥλιο, πού καί μοιράζεται σ’ ὅλους ἐκείνους πού τόν βλέπουν, κι ὅλος ἀνήκει στόν καθένα. Ἐπειδή, λοιπόν, καθώς ἐλπίζουμε, τό κέρδος γιά τόν καθένα θά εἶναι ἀνάλογο τοῦ κόπου, ἄς βοηθήσουμε ἐξίσου ὅλοι μέ τίς προσευχές, γιά νά πετύχουμε αὐτό πού ζητᾶμε.
Ἡ μακαριζόμενη πτωχεία
Τί σημαίνει, λοιπόν, ἡ πτωχεία τοῦ πνεύματος, μέ τήν ὁποία ἐξασφαλίζεται ἡ κατάκτηση τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν;
Ἀπό τήν Ἁγία Γραφή ἔχουμε μάθει δύο εἴδη πλούτου. Ὁ ἕνας εἶναι ἀξιοθαύμαστος καί ὁ ἄλλος ἀξιοκατάκριτος. Καί ὁ πλοῦτος τῶν ἀρετῶν εἶναι θαυμαστός, ἐνῶ ὁ ὑλικός καί γήινος κατακρίνεται. Γιατί ὁ μέν ἕνας γίνεται κτῆμα τῆς ψυχῆς, ὁ δέ ἄλλος εἶναι ἐπιτήδειος γιά νά ἐξαπατᾶ τίς αἰσθήσεις.
Γι’ αὐτό ὁ Κύριος ἀπαγορεύει νά θησαυρίζουμε αὐτόν, ἐπειδή βρίσκεται ἐκτεθειμένος στά σκουλήκια γιά τροφή καί τόν ἐπιβουλεύονται οἱ κλέφτες (Μάτθ. 6, 19). Ἐπιβάλλει δέ νά δείχνουμε προθυμία γιά τόν πλοῦτο τῶν ἀνώτερων ἀγαθῶν, πού ἡ δύναμη τῆς φθορᾶς δέν τόν ἀγγίζει. Κι ὅταν λέει σκουλήκια καί κλέφτες, ὑπονοεῖ ἐκεῖνον πού καταστρέφει τούς θησαυρούς τῆς ψυχῆς.
Συνεπῶς, ἄν ἡ φτώχεια ξεχωρίζεται ἀπό τόν πλοῦτο, ἀσφαλῶς μποροῦμε κατ’ ἀναλογία νά μάθουμε πώς ὑπάρχουν καί δύο εἰδῶν φτώχεια. Ἡ μία ἀπορρίπτεται, ἡ ἄλλη μακαρίζεται. Ἐκεῖνος π.χ. πού εἶναι φτωχός ὡς πρός τήν σωφροσύνη, ἤ στερεῖται τό πολύτιμο ἀπόκτημα τῆς δικαιοσύνης, ἤ τῆς σοφίας, ἤ τῆς σύνεσης, ἤ κάποιον ἄλλον ἀπό τούς πολύτιμους θησαυρούς, αὐτός ἀποδεικνύεται πεινασμένος, χωρίς κτήματα καί φτωχός, ἄθλιος γιά τήν φτώχεια καί ἀξιολύπητος γιά τήν ἔλλειψη πολύτιμων κτημάτων.
Ἐνῶ ὁ ἄλλος πού θεληματικά στερεῖται ὅλα, ὅσα ὑπονοοῦνται γύρω ἀπό τήν κακία, καί δέν ἔχει ἀποθηκεύσει στίς ἀποθῆκες του κανέναν ἀπό τούς θησαυρούς τοῦ διαβόλου, ἀλλά ἔχει ζῆλο πνευματικό καί μ’ αὐτόν θησαυρίζει γιά τόν ἑαυτό του τήν φτώχεια ἀπό τά κακά, αὐτός μπορεῖ νά παρουσιασθεῖ ἀπό τόν Κύριο ὅτι βρίσκεται μέσα στήν μακαρία φτώχεια, τῆς ὁποίας καρπός εἶναι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν…
Γι’ αὐτό ὁ Κύριος ἀπό τό σημεῖο αὐτό ἀρχίζοντας τούς μακαρισμούς ξεριζώνει ἀπό τόν χαρακτήρα μας τήν ὑπερηφάνεια ὡς ἄλλο πρωταρχικό κακό, μέ τό νά μᾶς συμβουλεύει νά μιμούμαστε Ἐκεῖνον, πού θεληματικά ἐπτώχευσε καί ὁ Ὁποῖος εἶναι ὁ ἀληθινά μακάριος.
(Λόγοι στούς Μακαρισμούς
Ἀπόσπασμα
Μετάφραση Παγκράτιος Μπρούσαλης)
Ἄς ὑποθέσουμε ὅτι κάποιος πού ἀγαπάει τόν χρυσό, τυχαίνει νά βρεῖ μέσα στά βιβλία πληροφορίες γιά τήν ὕπαρξη θησαυροῦ σέ κάποιο μέρος. Τό μέρος ὅμως ἐκεῖνο, πού κρύβει τόν θησαυρό, ἀπαιτεῖ πολύ κόπο καί ἱδρώτα, ἀπό ἐκείνους πού θά θελήσουν νά ἀποκτήσουν τό χωράφι. Ἄραγε θά δειλιάσει μπροστά στούς κόπους καί θά ἀδιαφορήσει γιά τό κέρδος καί θά θεωρήσει πιό γλυκό ἀπό τόν πλοῦτο τό νά μήν κουραστεῖ καθόλου, προσπαθώντας νά τόν ἀποκτήσει; Δέν γίνονται ὅμως αὐτά, δέν γίνονται. Ἀντίθετα μάλιστα, θά παρακαλέσει γι’ αὐτό ὅλους τούς φίλους. Κι ἀπ’ ὅπου μπορεῖ, θά ζητήσει βοήθεια γι’ αὐτό, συγκεντρώνοντας πολλά χέρια καί θά ἰδιοποιηθεῖ τόν κρυμμένο θησαυρό.
Αὐτός εἶναι ἀδελφοί, ἐκεῖνος ὁ θησαυρός γιά τόν ὁποῖο μιλάει τό γράμμα, ἀλλά εἶναι κρυμμένος ὁ πλοῦτος κάτω ἀπό τήν ἀσάφεια. Κι ἐμεῖς πού ἐπιθυμοῦμε ν’ ἀποκτήσουμε τό καθαρό χρυσάφι, ἄς χρησιμοποιήσουμε τήν δύναμη τῶν προσευχῶν, ὥστε νά ἔλθει ὁ θησαυρός γιά χάρη μας στήν ἐπιφάνεια κι ἄς τόν μοιραστοῦμε ὅλοι ἐξίσου κι ὁ καθένας μας θά τόν κατέχει ὁλόκληρο.
Γιατί ἡ μοιρασιά τῆς ἀρετῆς εἶναι τέτοια, ὥστε καί νά μοιράζεται σέ ὅλους ἐκείνους πού τήν διεκδικοῦν, κι ὅλη νά ἀνήκει στόν καθένα, χωρίς νά μειώνεται ἀνάμεσα σέ ἐκείνους πού παίρνουν μέρος σ’ αὐτήν.
Ἐνῶ στήν μοιρασιά τοῦ ὑλικοῦ πλούτου ὅποιος ἀποσπάσει τό περισσότερο, ἀδικεῖ ἐκείνους πού παίρνουν ἴσο μερίδιο. Γιατί, ὅποιος αὐξήσει τό δικό του μερίδιο, μειώνει ὁπωσδήποτε τό μερίδιο τοῦ ἄλλου πού μετέχει στήν μοιρασιά.
Ἀλλά μέ τόν πνευματικό πλοῦτο συμβαίνει ὅ,τι καί μέ τόν ἥλιο, πού καί μοιράζεται σ’ ὅλους ἐκείνους πού τόν βλέπουν, κι ὅλος ἀνήκει στόν καθένα. Ἐπειδή, λοιπόν, καθώς ἐλπίζουμε, τό κέρδος γιά τόν καθένα θά εἶναι ἀνάλογο τοῦ κόπου, ἄς βοηθήσουμε ἐξίσου ὅλοι μέ τίς προσευχές, γιά νά πετύχουμε αὐτό πού ζητᾶμε.
Ἡ μακαριζόμενη πτωχεία
Τί σημαίνει, λοιπόν, ἡ πτωχεία τοῦ πνεύματος, μέ τήν ὁποία ἐξασφαλίζεται ἡ κατάκτηση τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν;
Ἀπό τήν Ἁγία Γραφή ἔχουμε μάθει δύο εἴδη πλούτου. Ὁ ἕνας εἶναι ἀξιοθαύμαστος καί ὁ ἄλλος ἀξιοκατάκριτος. Καί ὁ πλοῦτος τῶν ἀρετῶν εἶναι θαυμαστός, ἐνῶ ὁ ὑλικός καί γήινος κατακρίνεται. Γιατί ὁ μέν ἕνας γίνεται κτῆμα τῆς ψυχῆς, ὁ δέ ἄλλος εἶναι ἐπιτήδειος γιά νά ἐξαπατᾶ τίς αἰσθήσεις.
Γι’ αὐτό ὁ Κύριος ἀπαγορεύει νά θησαυρίζουμε αὐτόν, ἐπειδή βρίσκεται ἐκτεθειμένος στά σκουλήκια γιά τροφή καί τόν ἐπιβουλεύονται οἱ κλέφτες (Μάτθ. 6, 19). Ἐπιβάλλει δέ νά δείχνουμε προθυμία γιά τόν πλοῦτο τῶν ἀνώτερων ἀγαθῶν, πού ἡ δύναμη τῆς φθορᾶς δέν τόν ἀγγίζει. Κι ὅταν λέει σκουλήκια καί κλέφτες, ὑπονοεῖ ἐκεῖνον πού καταστρέφει τούς θησαυρούς τῆς ψυχῆς.
Συνεπῶς, ἄν ἡ φτώχεια ξεχωρίζεται ἀπό τόν πλοῦτο, ἀσφαλῶς μποροῦμε κατ’ ἀναλογία νά μάθουμε πώς ὑπάρχουν καί δύο εἰδῶν φτώχεια. Ἡ μία ἀπορρίπτεται, ἡ ἄλλη μακαρίζεται. Ἐκεῖνος π.χ. πού εἶναι φτωχός ὡς πρός τήν σωφροσύνη, ἤ στερεῖται τό πολύτιμο ἀπόκτημα τῆς δικαιοσύνης, ἤ τῆς σοφίας, ἤ τῆς σύνεσης, ἤ κάποιον ἄλλον ἀπό τούς πολύτιμους θησαυρούς, αὐτός ἀποδεικνύεται πεινασμένος, χωρίς κτήματα καί φτωχός, ἄθλιος γιά τήν φτώχεια καί ἀξιολύπητος γιά τήν ἔλλειψη πολύτιμων κτημάτων.
Ἐνῶ ὁ ἄλλος πού θεληματικά στερεῖται ὅλα, ὅσα ὑπονοοῦνται γύρω ἀπό τήν κακία, καί δέν ἔχει ἀποθηκεύσει στίς ἀποθῆκες του κανέναν ἀπό τούς θησαυρούς τοῦ διαβόλου, ἀλλά ἔχει ζῆλο πνευματικό καί μ’ αὐτόν θησαυρίζει γιά τόν ἑαυτό του τήν φτώχεια ἀπό τά κακά, αὐτός μπορεῖ νά παρουσιασθεῖ ἀπό τόν Κύριο ὅτι βρίσκεται μέσα στήν μακαρία φτώχεια, τῆς ὁποίας καρπός εἶναι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν…
Γι’ αὐτό ὁ Κύριος ἀπό τό σημεῖο αὐτό ἀρχίζοντας τούς μακαρισμούς ξεριζώνει ἀπό τόν χαρακτήρα μας τήν ὑπερηφάνεια ὡς ἄλλο πρωταρχικό κακό, μέ τό νά μᾶς συμβουλεύει νά μιμούμαστε Ἐκεῖνον, πού θεληματικά ἐπτώχευσε καί ὁ Ὁποῖος εἶναι ὁ ἀληθινά μακάριος.
(Λόγοι στούς Μακαρισμούς
Ἀπόσπασμα
Μετάφραση Παγκράτιος Μπρούσαλης)
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Σήμερα 8 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Ὅσιο Ἀγάθωνα
Ὁ Ὅσιος Ἀγάθων ἀνήκει στούς λόγιους καί πολύπειρους ἀσκητές τῆς ἐρήμου τῆς Αἰγύπτου πού ἔζησαν τόν 4ο αἰ. Σοφά ἀποφθέγματά του βρίσκονται στό Γεροντικό.
Ἐργαζόταν μέ ἐπιμέλεια τό προσωπικό του ἐργόχειρο πλέκοντας καλάθια πού πουλοῦσε στήν Ἀλεξάνδρεια, καί μάλιστα σέ εὐτελέστατη τιμή. Ποτέ δέν μετροῦσε τά χρήματα πού τοῦ ἔδιναν.
Στό Γεροντικό ἀναφέρεται χαρακτηριστικά ὅτι κάποιος ἀπό τούς Πατέρες τῆς ἐρήμου φώναξε μία μέρα τόν νεαρό ἀκόμη Μοναχό Ἀγάθωνα «Ἀββᾶ». Ἕνας ἄλλος πού τόν ἄκουσε τόν ρώτησε:
- Ἀπό τώρα τόν ἔκανες «Ἀββᾶ»;
- Δέν τόν ἔκανα ἐγώ, ἀποκρίθηκε ἐκεῖνος, μά ὁ τρόπος τῆς ζωῆς του.
Ἐργαζόταν μέ ἐπιμέλεια τό προσωπικό του ἐργόχειρο πλέκοντας καλάθια πού πουλοῦσε στήν Ἀλεξάνδρεια, καί μάλιστα σέ εὐτελέστατη τιμή. Ποτέ δέν μετροῦσε τά χρήματα πού τοῦ ἔδιναν.
Στό Γεροντικό ἀναφέρεται χαρακτηριστικά ὅτι κάποιος ἀπό τούς Πατέρες τῆς ἐρήμου φώναξε μία μέρα τόν νεαρό ἀκόμη Μοναχό Ἀγάθωνα «Ἀββᾶ». Ἕνας ἄλλος πού τόν ἄκουσε τόν ρώτησε:
- Ἀπό τώρα τόν ἔκανες «Ἀββᾶ»;
- Δέν τόν ἔκανα ἐγώ, ἀποκρίθηκε ἐκεῖνος, μά ὁ τρόπος τῆς ζωῆς του.
Ὁ Ὅσιος ἦταν πηγή ἀνεξάντλητης φιλανθρωπίας.
Τόσο ἀνεξίκακη καρδιά εἶχε, ὥστε ἔλεγε: «Ποτέ δέν κοιμήθηκα ἔχοντας κάτι εναντίον κανενός, οὔτε ἄφησα κανένα νά κοιμηθεῖ ἔχοντας κάτι ἐναντίον μου, ὅσο ἐξαρτιόταν ἀπό μένα».
Ἐπίσης τόσο ἀπέραντη ἀγάπη εἶχε, ὥστε ἔλεγε: «Ἐάν μοῦ ἦταν δυνατόν νά βρῶ ἕνα λεπρό καί νά τοῦ δώσω τό σῶμα μου καί νά πάρω τό δικό του, θά ἤμουνα εὐτυχισμένος. Γιατί αὐτή εἶναι ἡ τέλεια ἀγάπη».
Ἐπίσης τόσο ἀπέραντη ἀγάπη εἶχε, ὥστε ἔλεγε: «Ἐάν μοῦ ἦταν δυνατόν νά βρῶ ἕνα λεπρό καί νά τοῦ δώσω τό σῶμα μου καί νά πάρω τό δικό του, θά ἤμουνα εὐτυχισμένος. Γιατί αὐτή εἶναι ἡ τέλεια ἀγάπη».
Κάποτε ὁ Ἀββᾶς Ἀγάθων ἦρθε σέ μία πόλη νά πουλήσει τά ἐργόχειρά του. Στήν εἴσοδο τῆς πόλης συνάντησε ἕναν λεπρό, ὁ ὁποῖος τόν ρώτησε ποῦ πηγαίνει.
- Στήν πόλη γιά νά πουλήσω τά σκεύη, ἀπαντᾶ ὁ Ἀββᾶς
Τοῦ λέει ὁ Λεπρός: "ὅπου πωλεῖς τά ἐργόχειρά σου, θά εἶμαι μαζί σου".
Ἔτσι καί ἔγινε. Τόν σήκωσε καί τόν μετέφερε. Ὅταν πούλησε τό πρῶτο σκεῦος, τόν ρώτησε ὁ λεπρός πόσα χρήματα πῆρε. Ὁ Ἀββᾶς εἶπε τήν τιμή. Τότε ὁ λεπρός τοῦ ζήτησε νά τοῦ ἀγοράσει ἕνα γλύκισμα, πρᾶγμα τό ὁποῖο καί ἔκανε ὁ Ἀββᾶς. Στό ἑπόμενο σκεῦος πού πούλησε ὁ Ἀββᾶς, ὁ λεπρός ζήτησε μία πίτα. Ἀφοῦ πούλησε ὅλα τά σκεύη μέ τόν ἴδιο τρόπο ὁ Ἀββᾶς Ἀγάθων, θέλησε νά ἐπιστρέψει. Τοῦ λέει ὁ λεπρός:
- Θά φύγεις;
- Ναί, ἀπαντᾶ ὁ Ἀββᾶς Ἀγάθων.
- Νά μέ πᾶς καί νά μέ ἀφήσεις ἐκεῖ πού μέ βρῆκες, λέει ὁ λεπρός
Ὁ Ἄββας τόν σήκωσε καί τόν ἔφερε στόν τόπο του.
Μόλις ἔφτασαν, εἶπε ὁ λεπρός:
- "Εἶσαι εὐλογημένος Ἀγάθων ἀπό τόν Θεό καί στόν οὐρανό καί στήν γῆ" καί ἔγινε ἄφαντος. Ἦταν Ἄγγελος Κύριου πού εἶχε ἔλθει νά δοκιμάσει τόν Ἀββᾶ Ἀγάθωνα.
- Στήν πόλη γιά νά πουλήσω τά σκεύη, ἀπαντᾶ ὁ Ἀββᾶς
Τοῦ λέει ὁ Λεπρός: "ὅπου πωλεῖς τά ἐργόχειρά σου, θά εἶμαι μαζί σου".
Ἔτσι καί ἔγινε. Τόν σήκωσε καί τόν μετέφερε. Ὅταν πούλησε τό πρῶτο σκεῦος, τόν ρώτησε ὁ λεπρός πόσα χρήματα πῆρε. Ὁ Ἀββᾶς εἶπε τήν τιμή. Τότε ὁ λεπρός τοῦ ζήτησε νά τοῦ ἀγοράσει ἕνα γλύκισμα, πρᾶγμα τό ὁποῖο καί ἔκανε ὁ Ἀββᾶς. Στό ἑπόμενο σκεῦος πού πούλησε ὁ Ἀββᾶς, ὁ λεπρός ζήτησε μία πίτα. Ἀφοῦ πούλησε ὅλα τά σκεύη μέ τόν ἴδιο τρόπο ὁ Ἀββᾶς Ἀγάθων, θέλησε νά ἐπιστρέψει. Τοῦ λέει ὁ λεπρός:
- Θά φύγεις;
- Ναί, ἀπαντᾶ ὁ Ἀββᾶς Ἀγάθων.
- Νά μέ πᾶς καί νά μέ ἀφήσεις ἐκεῖ πού μέ βρῆκες, λέει ὁ λεπρός
Ὁ Ἄββας τόν σήκωσε καί τόν ἔφερε στόν τόπο του.
Μόλις ἔφτασαν, εἶπε ὁ λεπρός:
- "Εἶσαι εὐλογημένος Ἀγάθων ἀπό τόν Θεό καί στόν οὐρανό καί στήν γῆ" καί ἔγινε ἄφαντος. Ἦταν Ἄγγελος Κύριου πού εἶχε ἔλθει νά δοκιμάσει τόν Ἀββᾶ Ἀγάθωνα.
Ἡ διάκριση τοῦ Ὁσίου
Ἀκούγοντας κάποιοι, ότι έχει μεγάλη διάκριση, θέλησαν να τον δοκιμάσουν ἄν ὀργίζεται. Εἶπαν λοιπόν σ’ αὐτόν «Σύ εἶσαι ὁ Ἀγάθων; ἀκοῦμε ὅτι εἶσαι πόρνος καί ὑπερήφανος». Καί ὁ Ὅσιος εἶπε: «Ναί, ἔτσι εἶναι ἀληθινά». Εἶπαν πάλι∙ «Σύ εἶσαι ὁ Ἀγάθων, ὁ φλύαρος καί κατάλαλος;». Ὁ Ὅσιος ἀποκρίθηκε: «Ναί, ἐγώ εἶμαι». Αὐτοί εἶπαν πάλι∙ «Σύ εἶσαι ὁ Ἀγάθων ὁ αἱρετικός;» Ὁ Ὅσιος ἀποκρίθηκε: «Δέν εἶμαι αἱρετικός». Μετά ἀπό αὐτή τήν ἀπάντηση ἐκεῖνοι τόν παρεκάλεσαν λέγοντας· «Γιατί τίς μέν ἄλλες ὕβρεις τίς δέχτηκες, αὐτή ὅμως δέν τήν ἄντεξες;». Καί ἀπάντησε ὁ Γέρων∙ «Ἐκεῖνες μέν τίς δέχτηκα, διότι εἶναι ὄφελος στήν ψυχή μου, τό δέ "αἱρετικός" εἶναι χωρισμός ἀπό τόν Θεοῦ καί γι’ αὐτό δέν τό δέχτηκα». Αὐτοί δέ ἀκούγοντας θαύμασαν τήν διάκρισή του καί ἔφυγαν ὠφελημένοι.
Τό τέλος τοῦ Ὁσίου
Ὕστερα ἀπό μακρούς θεοφιλεῖς ἀγῶνες ἔφθασε κάποτε καί τό τέλος τοῦ Ὁσίου. Καί ἐνῷ ἦταν στολισμένος μέ τά εὐωδιαστά ἄνθη τῶν ἀρετῶν, στήν καρδιά του βασίλευε ἡ μακαρία ταπεινοφροσύνη. Καί τό ἀπέδειξε λίγο πρίν ἀναχωρήσει γιά νά συνα-ντήσει τόν Νυμφίο τῆς ψυχῆς του.
Τρία μερόνυχτα πρίν ἐκδημήσει, κοιτοῦσε μέ τά μάτια ἀκίνητα καί ἀνοιχτά κάπου ψηλά, ἔκπληκτος.
– Ποῦ εἶσαι, ἀββᾶ Ἀγάθων; τόν ρώτησαν οἱ μαθητές του, γιά νά τόν προκαλέσουν νά πεῖ κάτι.
– Εἶμαι μπροστά στό Κριτήριο τοῦ Θεοῦ! ἀπάντησε ὁ Ὅσιος.
– Καί σύ φοβᾶσαι; τοῦ εἶπαν.
Καί μέ πολλή ταπείνωση ἀπάντησε ὁ Ὅσιος Γέροντας:
– Σέ ὅλη μου τήν ζωή μέχρι καί αὐτή τήν στιγμή προσπάθησα, ὅσο μποροῦσα, νά ἐφαρμόσω τό θέλημα τοῦ Κυρίου, ἀλλά ἄνθρωπος εἶμαι, δέν γνωρίζω ἄν τελικά ὅλα ὅσα ἔπραξα ἦταν εὐάρεστα στόν Θεό. Δέν ἐμπιστεύομαι τόν ἑαυτό μου στά καλά μου ἔργα καί στήν δική μου κρίση. Ἄλλη εἶναι ἡ κρίση τῶν ἀνθρώπων καί ἄλλη ἡ κρίση τοῦ Θεοῦ.
Ἤθελαν καί ἄλλα ὠφέλιμα γιά τήν ψυχή τους νά ρωτήσουν τόν Ὅσιό τους πατέρα οἱ μαθητές του, ἀλλά δέν τούς τό ἐπέτρεψε λέγοντάς τους:
– Κάντε μου τήν χάρη, μή μοῦ μιλᾶτε τώρα, γιατί εἶμαι ἀπασχολημένος.
Ἡ μορφή του ἔλαμψε!
Καί σέ λίγο γεμάτος χαρά, ὅπως χαιρετᾶ κάποιος τούς φίλους καί ἀγαπητούς του, ὁ Ὅσιος ἄφησε τήν τελευταία του πνοή στό ἔλεος τοῦ πολυεύσπλαχνου Κυρίου καί κοιμήθηκε τόν ὕπνο τοῦ θανάτου εὐτυχισμένος.
Οἱ μαθητές του τόν εἶδαν νά φεύγει ἀπό τόν μάταιο κόσμο γιά τήν αἰώνιο ζωή, μέ τήν χαρά πού νοιώθει κανείς σάν ξεκινᾶ νά συνάντησει τό πιό ἀγαπημένο του πρόσωπο.
Τρία μερόνυχτα πρίν ἐκδημήσει, κοιτοῦσε μέ τά μάτια ἀκίνητα καί ἀνοιχτά κάπου ψηλά, ἔκπληκτος.
– Ποῦ εἶσαι, ἀββᾶ Ἀγάθων; τόν ρώτησαν οἱ μαθητές του, γιά νά τόν προκαλέσουν νά πεῖ κάτι.
– Εἶμαι μπροστά στό Κριτήριο τοῦ Θεοῦ! ἀπάντησε ὁ Ὅσιος.
– Καί σύ φοβᾶσαι; τοῦ εἶπαν.
Καί μέ πολλή ταπείνωση ἀπάντησε ὁ Ὅσιος Γέροντας:
– Σέ ὅλη μου τήν ζωή μέχρι καί αὐτή τήν στιγμή προσπάθησα, ὅσο μποροῦσα, νά ἐφαρμόσω τό θέλημα τοῦ Κυρίου, ἀλλά ἄνθρωπος εἶμαι, δέν γνωρίζω ἄν τελικά ὅλα ὅσα ἔπραξα ἦταν εὐάρεστα στόν Θεό. Δέν ἐμπιστεύομαι τόν ἑαυτό μου στά καλά μου ἔργα καί στήν δική μου κρίση. Ἄλλη εἶναι ἡ κρίση τῶν ἀνθρώπων καί ἄλλη ἡ κρίση τοῦ Θεοῦ.
Ἤθελαν καί ἄλλα ὠφέλιμα γιά τήν ψυχή τους νά ρωτήσουν τόν Ὅσιό τους πατέρα οἱ μαθητές του, ἀλλά δέν τούς τό ἐπέτρεψε λέγοντάς τους:
– Κάντε μου τήν χάρη, μή μοῦ μιλᾶτε τώρα, γιατί εἶμαι ἀπασχολημένος.
Ἡ μορφή του ἔλαμψε!
Καί σέ λίγο γεμάτος χαρά, ὅπως χαιρετᾶ κάποιος τούς φίλους καί ἀγαπητούς του, ὁ Ὅσιος ἄφησε τήν τελευταία του πνοή στό ἔλεος τοῦ πολυεύσπλαχνου Κυρίου καί κοιμήθηκε τόν ὕπνο τοῦ θανάτου εὐτυχισμένος.
Οἱ μαθητές του τόν εἶδαν νά φεύγει ἀπό τόν μάταιο κόσμο γιά τήν αἰώνιο ζωή, μέ τήν χαρά πού νοιώθει κανείς σάν ξεκινᾶ νά συνάντησει τό πιό ἀγαπημένο του πρόσωπο.
ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
ΣΥΝΑΞΙΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
Στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία συνηθίζεται, ἡ ἡμέρα πού ἀκολουθεῖ μετά ἀπό μεγάλες Δεσποτικές ἤ Θεομητορικές ἑορτές νά ἀφιερώνεται στά πρόσωπα πού ἀναδείχθηκαν μέ πρωταγωνιστικό ρόλο στά ἑορταζόμενα σωτήρια γεγονότα καί νά πραγματοποιεῖται πρός τιμή τους Σύναξη, δηλαδή συγκέντρωση τῶν πιστῶν μέ σχετική Ἀκολουθία.
Ἀπό πολύ παλιά ἔχει καθοριστεῖ νά ἑορτάζουμε τήν ἑπομένη ἡμέρα τῶν Θεοφανίων τήν Σύναξη τοῦ Προφήτου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου.
Τό ὄνομα Ἰωάννης προέρχεται ἀπό τό ἑβραϊκό «Yohanan» καί σημαίνει «ὁ Θεός εἶναι γενναιόδωρος» ἤ «δῶρο Θεοῦ».
Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἦταν γιός τοῦ ἱερέα Ζαχαρία καί τῆς Ἐλισάβετ. Μέχρι τά τριάντα του χρόνια, ζοῦσε ζωή ἀσκητική στήν ἔρημο τῆς Ἰουδαίας, ἀφιερωμένη ὁλοκληρωτικά στήν προσευχή καί τήν μελέτη. Τό ροῦχο του ἦταν ἀπό τρίχες καμήλας, στήν μέση του εἶχε δερμάτινη ζώνη καί τήν τροφή του ἀποτελοῦσαν ἀκρίδες (∶άκρες ἄγριων φυτῶν) καί ἄγριο μέλι.
Μέ μεγάλη χάρη κήρυττε τά πλήθη μέ τήν χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοεῖτε· ἤγγικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν», προετοιμάζοντας, ἔτσι, τόν δρόμο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἡ ἑορτή αὐτή τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, γιά τόν ὁποῖο ὁ Κύριος εἶπε ὅτι κανείς ἄνθρωπος δέν στάθηκε μεγαλύτερός του, καθιερώθηκε τόν 5ο μ.Χ. αἰώνα.
Ἀπό πολύ παλιά ἔχει καθοριστεῖ νά ἑορτάζουμε τήν ἑπομένη ἡμέρα τῶν Θεοφανίων τήν Σύναξη τοῦ Προφήτου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου.
Τό ὄνομα Ἰωάννης προέρχεται ἀπό τό ἑβραϊκό «Yohanan» καί σημαίνει «ὁ Θεός εἶναι γενναιόδωρος» ἤ «δῶρο Θεοῦ».
Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἦταν γιός τοῦ ἱερέα Ζαχαρία καί τῆς Ἐλισάβετ. Μέχρι τά τριάντα του χρόνια, ζοῦσε ζωή ἀσκητική στήν ἔρημο τῆς Ἰουδαίας, ἀφιερωμένη ὁλοκληρωτικά στήν προσευχή καί τήν μελέτη. Τό ροῦχο του ἦταν ἀπό τρίχες καμήλας, στήν μέση του εἶχε δερμάτινη ζώνη καί τήν τροφή του ἀποτελοῦσαν ἀκρίδες (∶άκρες ἄγριων φυτῶν) καί ἄγριο μέλι.
Μέ μεγάλη χάρη κήρυττε τά πλήθη μέ τήν χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοεῖτε· ἤγγικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν», προετοιμάζοντας, ἔτσι, τόν δρόμο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἡ ἑορτή αὐτή τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, γιά τόν ὁποῖο ὁ Κύριος εἶπε ὅτι κανείς ἄνθρωπος δέν στάθηκε μεγαλύτερός του, καθιερώθηκε τόν 5ο μ.Χ. αἰώνα.
Ἐπίσης, σήμερα ἑορτάζουμε καί τό γεγονός τῆς μεταφορᾶς στήν Κωνσταντινούπολη τῆς τιμίας Χειρός τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου (τῆς ἁψαμένης τήν ἀκήρατον κορυφήν τοῦ Κυρίου), πού ἔγινε κατά τόν ἀκόλουθο τρόπο: Ὅταν ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς πῆγε στήν πόλη Σεβαστή, ὅπου τάφηκε ὁ Πρόδρομος, παρέλαβε ἀπό τόν τάφο του τό δεξί του χέρι, τό μετέφερε στήν Ἀντιόχεια, ὅπου χάριτι Θεοῦ ἐπιτελοῦσε πολλά θαύματα. Ἀπό τήν Ἀντιόχεια, τό Ἱερό χέρι, μετακομίστηκε στήν Κωνσταντινούπολη τό 957, ἀπό τόν Διάκονο Ἰώβ. Ἐκεῖ ὁ φιλόχριστος αὐτοκράτορας, ἀφοῦ τήν ἀσπάστηκε μέ πολύ σεβασμό, τήν τοποθέτησε στά βασιλικά ἀνάκτορα. Ἡ σύναξη τῶν πιστῶν, σέ ἀνάμνηση τοῦ γεγονότος τῆς μετακομιδῆς τῆς τιμίας Χεῖρας τοῦ Προδρόμου στήν Κωνσταντινούπολη, ἐτελεῖτο στήν περιοχή τοῦ Φορακίου (ἤ Σφωρακίου).
Σήμερα σώζεται στήν Μονή Διονυσίου Ἁγίου Ὄρους.
|
|
Τὰ Ἅγια Θεοφάνεια
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ
Ἀφοῦ ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐνδύθηκε τὸν παλαιὸ Ἀδάμ, δηλαδὴ ἔγινε ἄνθρωπος καὶ ἀφοῦ ἐκτέλεσε ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα ἀπὸ τὸν ἰουδαϊκὸ Νόμο, πῆγε στον Ἰωάννη, για να βαπτισθεί. Ὄχι γιατὶ ὁ Ἴδιος τὸ εἶχε ἀνάγκη, ἀλλὰ για να ξεπλύνει τὴν ἀνθρωπίνη φύσῃ ἀπὸ τὴν ντροπὴ τῆς ἁμαρτίας τοῦ Ἀδὰμ καὶ να ἐνδύσει τὴν γυμνότητά της μὲ τὴν πρώτη στολή που ἀστραποβολᾶ τὴν Θεϊκὴ λάμψη.
Ὁ Ἰωάννης ἐκήρυττε τὸ βάπτισμα τῆς μετανοίας καὶ ἔτρεχε πρὸς αὐτὸν ὁλόκληρη ἡ Ἰουδαία. Ὁ Κύριος κηρύττει τὸ βάπτισμα τῆς υἱοθεσίας καὶ ποιὸς ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ἐλπίσει σὲ Αὐτὸν δεν θὰ ὑπακούσει; Τὸ βάπτισμα ἐκεῖνο (τοῦ Ἰωάννου) ἦταν ἡ εἰσαγωγή, τὸ βάπτισμα αὐτὸ (τοῦ Κυρίου) εἶναι τὸ τελειωτικό. Ἐκεῖνο ἦταν ἡ ἀποχωρήση ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, αὐτὸ εἶναι ἡ οἰκειώσῃ μὲ τὸν Θεό. Μὲ τὴν βάπτισή Του ἀπὸ τὸν Ἰωάννη, ὁ Χριστὸς ἔδωσε ἕνα τέλος καὶ στὸ τυπικὸ αὐτὸ βάπτισμα, ὅπως τρώγοντας για τελευταία φορὰ τὸ Ἰουδαϊκὸ Πάσχα τὸ κατάργησε καὶ ἐγκαινίασε τὸ Πάσχα τῆς Καινῆς Διαθήκης.
Κατὰ τὴν βάπτιση τοῦ Κυρίου φάνηκε ὁ Υἱὸς Θεός, ἀλλὰ ἀποκαλύφθηκε καὶ ἡ Ἁγία Τριάδα, ὅπως χαρακτηριστικὰ ψάλλει καὶ ὁ ὑμνῳδὸς στο ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς: «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου Σου, Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». Ὁ Υἱὸς βαπτιζόταν, τοῦ Πατρὸς ἡ φωνὴ ἀκουγόταν καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατερχόταν «ἐν εἴδει περιστερᾶς». Ἔτσι ὁ Χριστὸς ἔγινε πρωτότοκος ὅλων ἐκείνων ποὺ ἀναγεννιούνται πνευματικὰ καὶ ὀνομάζει ἀδελφοὺς ὅσους συμμετέχουν στην ὅμοια μὲ Αὐτὸν γέννηση διὰ ὕδατος καὶ Πνεύματος.
Μόλις ὁ Χριστὸς βαπτίσθηκε, ἁγίασε ὅλη τὴν φύσῃ τῶν ὑδάτων καὶ ἔθαψε μέσα στα ρεῖθρα τοῦ Ἰορδάνη, κάθε ἁμαρτία τῶν ἀνθρώπων. Ἔτσι λοιπὸν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἀνακαίνισε καὶ ἀνέπλασε τὸν παλαιωθέντα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἄνθρωπο καὶ τοῦ χάρισε τὴν οὐράνια Βασιλεία. Αὐτὴ ἡ ἑνότητα οὐρανοῦ καὶ γῆς, φανερώθηκε κατὰ τὴν βάπτιση τοῦ Χριστοῦ μὲ τὸ ἄνοιγμα τῶν οὐρανῶν.
Ὁ κατερχόμενος στὸν Ἰορδάνη Θεάνθρωπος συντρίβει τὶς κεφαλὲς τῶν ἀοράτων δρακόντων καὶ ἐλευθερώνει τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὴν ἐξουσία τους. Μὲ τὴν βάπτισή Του στον Ἰορδάνη, ὁ Χριστὸς μᾶς ἐξάγει ἀπὸ τὴν σκιὰ τοῦ νόμου καὶ μᾶς εἰσάγει στὴν καινὴ Χάρη.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὁμιλεῖ για τὴν ἐπιφάνεια τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ. Ἀλλοῦ τονίζει ὅτι διὰ Χριστοῦ «ἐπεφάνη ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις». Στὴν ἐπιφάνεια τῶν ψευδῶν θεῶν ἡ Ἐκκλησία ἀντέταξε τὴν ἐπιφάνεια τοῦ Ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ Βασιλέως Χριστοῦ, τὴν ἀληθινὴ Θεοφάνεια. «Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς». Μὲ αὐτὴ τὴν προφητεία τοῦ Ἡσαΐου, ὁ Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος ἀρχίζει νὰ ὁμιλεῖ γιὰ τὴν ἔναρξη τῆς δημοσίας δράσεως τοῦ Κυρίου, τῆς ἐπιφανείας Του μεταξὺ τοῦ λαοῦ.
Ὁ Ἰωάννης ἐκήρυττε τὸ βάπτισμα τῆς μετανοίας καὶ ἔτρεχε πρὸς αὐτὸν ὁλόκληρη ἡ Ἰουδαία. Ὁ Κύριος κηρύττει τὸ βάπτισμα τῆς υἱοθεσίας καὶ ποιὸς ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ἐλπίσει σὲ Αὐτὸν δεν θὰ ὑπακούσει; Τὸ βάπτισμα ἐκεῖνο (τοῦ Ἰωάννου) ἦταν ἡ εἰσαγωγή, τὸ βάπτισμα αὐτὸ (τοῦ Κυρίου) εἶναι τὸ τελειωτικό. Ἐκεῖνο ἦταν ἡ ἀποχωρήση ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, αὐτὸ εἶναι ἡ οἰκειώσῃ μὲ τὸν Θεό. Μὲ τὴν βάπτισή Του ἀπὸ τὸν Ἰωάννη, ὁ Χριστὸς ἔδωσε ἕνα τέλος καὶ στὸ τυπικὸ αὐτὸ βάπτισμα, ὅπως τρώγοντας για τελευταία φορὰ τὸ Ἰουδαϊκὸ Πάσχα τὸ κατάργησε καὶ ἐγκαινίασε τὸ Πάσχα τῆς Καινῆς Διαθήκης.
Κατὰ τὴν βάπτιση τοῦ Κυρίου φάνηκε ὁ Υἱὸς Θεός, ἀλλὰ ἀποκαλύφθηκε καὶ ἡ Ἁγία Τριάδα, ὅπως χαρακτηριστικὰ ψάλλει καὶ ὁ ὑμνῳδὸς στο ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς: «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου Σου, Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». Ὁ Υἱὸς βαπτιζόταν, τοῦ Πατρὸς ἡ φωνὴ ἀκουγόταν καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα κατερχόταν «ἐν εἴδει περιστερᾶς». Ἔτσι ὁ Χριστὸς ἔγινε πρωτότοκος ὅλων ἐκείνων ποὺ ἀναγεννιούνται πνευματικὰ καὶ ὀνομάζει ἀδελφοὺς ὅσους συμμετέχουν στην ὅμοια μὲ Αὐτὸν γέννηση διὰ ὕδατος καὶ Πνεύματος.
Μόλις ὁ Χριστὸς βαπτίσθηκε, ἁγίασε ὅλη τὴν φύσῃ τῶν ὑδάτων καὶ ἔθαψε μέσα στα ρεῖθρα τοῦ Ἰορδάνη, κάθε ἁμαρτία τῶν ἀνθρώπων. Ἔτσι λοιπὸν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἀνακαίνισε καὶ ἀνέπλασε τὸν παλαιωθέντα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἄνθρωπο καὶ τοῦ χάρισε τὴν οὐράνια Βασιλεία. Αὐτὴ ἡ ἑνότητα οὐρανοῦ καὶ γῆς, φανερώθηκε κατὰ τὴν βάπτιση τοῦ Χριστοῦ μὲ τὸ ἄνοιγμα τῶν οὐρανῶν.
Ὁ κατερχόμενος στὸν Ἰορδάνη Θεάνθρωπος συντρίβει τὶς κεφαλὲς τῶν ἀοράτων δρακόντων καὶ ἐλευθερώνει τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὴν ἐξουσία τους. Μὲ τὴν βάπτισή Του στον Ἰορδάνη, ὁ Χριστὸς μᾶς ἐξάγει ἀπὸ τὴν σκιὰ τοῦ νόμου καὶ μᾶς εἰσάγει στὴν καινὴ Χάρη.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὁμιλεῖ για τὴν ἐπιφάνεια τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ. Ἀλλοῦ τονίζει ὅτι διὰ Χριστοῦ «ἐπεφάνη ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις». Στὴν ἐπιφάνεια τῶν ψευδῶν θεῶν ἡ Ἐκκλησία ἀντέταξε τὴν ἐπιφάνεια τοῦ Ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ Βασιλέως Χριστοῦ, τὴν ἀληθινὴ Θεοφάνεια. «Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς». Μὲ αὐτὴ τὴν προφητεία τοῦ Ἡσαΐου, ὁ Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος ἀρχίζει νὰ ὁμιλεῖ γιὰ τὴν ἔναρξη τῆς δημοσίας δράσεως τοῦ Κυρίου, τῆς ἐπιφανείας Του μεταξὺ τοῦ λαοῦ.
ΓΝΩΡΙΜΙΑ
ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 5 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ὁσία Συγκλητική.
Ἡ Ὁσία Συγκλητική γεννήθηκε περί τό 270 μ.Χ στή Μακεδονία. Οἱ γονεῖς της, ἦταν πλούσιοι καί εὐσεβεῖς Χριστιανοί. Ἐγκαταστάθηκαν στήν Ἀλεξάνδρεια, γιατί ἐκεῖ ὑπῆρχαν περισσότεροι Χριστιανοί. Ἐκείνη τήν περίοδο Ἀρχιεπίσκοπος Ἀλεξάνδρειας, ἦταν ὁ Μέγας Ἀθανάσιος (18/1), γιά τόν ὁποῖο εἶχαν ἀκούσει πολύ καλά λόγια. Κατάφεραν νά τήν μορφώσουν ὅσο καλύτερα μποροῦσαν, δίδοντάς της συγχρόνως καί Χριστιανική ἀνατροφή. Τήν Ἁγία ἐνδιέφερε μόνο ὁ Οὐράνιος Νυμφίος Χριστός καί Αὐτόν ἤθελε νά ὑπηρετήσει. Ζοῦσε ἀσκητική ζωή, μέ συνεχῆ προσευχή καί νηστεία.
Ὅταν πέθαναν οἱ γονεῖς της, χάρισε τήν περιουσία της στούς πτωχούς καί τά ὀρφανά τῆς Ἀλεξάνδρειας καί ἔφυγε ἀπό τήν πόλη. Ἐγκαταστάθηκε σέ ἔρημη τοποθεσία ἱδρύοντας Μοναστήρι. Πλῆθος γυναικῶν τήν ἀκολούθησαν, πού ἐπέλεξαν νά μονάσουν μαζί της.
Ἡ Ἁγία, ὅπως καί ὁ δίκαιος Ἰώβ, δοκιμάσθηκε σκληρά ἀπό φοβερές σωματικές ἀσθένειες, πληγές καί κακώσεις πού τῆς κατέφαγαν ὅλο τό σῶμα. Καί ὅλα τά δεινοπαθήματα τά ὑπέμεινε μέ ὑποδειγματική καρτερία καί ὑπομονή. Κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη σέ μεγάλη ἡλικία.
Ὅταν πέθαναν οἱ γονεῖς της, χάρισε τήν περιουσία της στούς πτωχούς καί τά ὀρφανά τῆς Ἀλεξάνδρειας καί ἔφυγε ἀπό τήν πόλη. Ἐγκαταστάθηκε σέ ἔρημη τοποθεσία ἱδρύοντας Μοναστήρι. Πλῆθος γυναικῶν τήν ἀκολούθησαν, πού ἐπέλεξαν νά μονάσουν μαζί της.
Ἡ Ἁγία, ὅπως καί ὁ δίκαιος Ἰώβ, δοκιμάσθηκε σκληρά ἀπό φοβερές σωματικές ἀσθένειες, πληγές καί κακώσεις πού τῆς κατέφαγαν ὅλο τό σῶμα. Καί ὅλα τά δεινοπαθήματα τά ὑπέμεινε μέ ὑποδειγματική καρτερία καί ὑπομονή. Κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη σέ μεγάλη ἡλικία.
Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος στόν βίο τῆς Ἁγίας Συγκλητικῆς γράφει∙
Ὅταν ζητοῦσαν συμβουλές ἀπό τήν Ἁγία, ἐκείνη μετά ἀπό πολλά δάκρυα, ἀπαντοῦσε∶
Παιδιά μου, ὅλοι καί ὅλες γνωρίζουμε τόν τρόπο τῆς σωτηρίας, ἀλλά χάνουμε τήν σωτηρία ἐξαιτίας τῆς δικῆς μας ἀμέλειας. Γιατί πρίν ἀπό ὅλα χρειάζεται νά διαφυλάσσουμε αὐτά πού μᾶς γνώρισε ἡ χάρη τοῦ Κυρίου. Καί εἶναι αὐτά· «Νά ἀγαπήσεις τόν Κύριο τόν Θεό σου μέ ὅλη σου τήν ψυχή», «καί τόν πλησίον σου σάν τόν ἑαυτό σου».
Πρέπει λοιπόν, ὅπως εἶπα προηγουμένως, ἀπό τά χαμηλότερα νά ἀναβαίνουμε στά ψηλότερα. Καί αὐτό ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διδάσκει λέγων, ὅτι «ἀφοῦ λησμονήσουμε τό παρελθόν, πρέπει νά φροντίσουμε νά ἀξιοποιήσουμε τό μέλλον».
Χρειάζεται λοιπόν παντότε νά εἴμαστε σέ ἐγρήγορση. Γιατί μᾶς πολεμάει καί μέ τά ἐξωτερικά πράγματα, μᾶς δαμάζει ὅμως καί μέ τούς ἐσωτερικούς λογισμούς. Καί μάλιστα περισσότερο μέ τούς ἐσωτερικούς· καί νύχτα καί ἡμέρα ἀοράτως μᾶς ἐπιτίθεται.
Πρέπει λοιπόν νά ὁπλιζόμαστε ἐναντίον τους μέ πολλούς τρόπους, γιατί καί ἀπό ἔξω μπαίνουν μέσα. Καί ἡ ψυχή, σάν πλοῖο, ἄλλες φορές καταποντίζεται ἀπό τίς ἐξωτερικές τρικυμίες, ἄλλες φορές βυθίζεται ἀπό τά νερά πού μπαίνουν μέσα. Καί ἐμεῖς λοιπόν ἄλλες φορές χανόμαστε ἐξ αἰτίας τῶν ἐξωτερικῶν ἁμαρτιῶν, πού κάνουμε, καί ἄλλες φορές ἀφανιζόμαστε ἐ ξ αἰτίας τῶν ἐσωτερικῶν λογισμῶν. Γιά αὐτό πρέπει νά ἐπιβλέπουμε καί τίς ἐξωτερικές ἐπιθέσεις τῶν πονηρῶν πνευμάτων, καί νά διώχνουμε καί τίς ἐσωτερικές ἀκαθαρσίες τῶν λογισμῶν, πάντα δέ νά εἵμαστε σέ ἐγρήγορση απέναντι τῶν λογισμῶν, γιατί συνεχῶς κάνουν ἐπίθεση.
Πρέπει λοιπόν ἡ διάνοιά μας νά κοπιάζει περισσότερο ἐναντίον τῶν λογισμῶν. Γιατί ὁ ἐχθρός, ἐπειδή θέλει νά γκρεμίσει τήν ψυχή, σάν νά πρόκειται για σπίτι, ἤ ἀπό τά θεμέλια τήν γκρεμίζει ἤ ἀρχίζει ἀπό τήν στέγη καί τήν καταστρέφει ὁλόκληρη ἤ μπαίνει ἀπό τά παράθυρα καί πρῶτα δένει τόν οἱκοδεσπότη καί ἔτσι ὑποδουλώνει τά πάντα. Θεμέλιο εἶναι τά καλά ἔργα, στέγη ἡ πίστη, παράθυρα δέ οἱ αἰσθήσεις. Μέ ὅλα αὐτά τά μέσα κάνει τόν πόλεμο ὁ ἐχθρός. Γι’ αὐτό ἐκεῖνος πού θέλει νά σωθεῖ, πρέπει νά ἔχει πολλά μάτια. Ἐδῶ στήν γῆ δέν εἴμαστε ἀμέριμνοι· ἡ Γραφή λέει· «Αὐτός πού στέκεται ὅρθιος ἄς προσέχει νά μήν πέσει».
Τρεῖς φορές γεννιόμαστε κατά τήν διάρκεια τῆς ζωῆς μας. Μία φορά ἀπό τήν μητέρα μας· καί ἀπό τήν γῆ ἐρχόμαστε στήν γῆ. Στίς ἄλλες δύο φορές μετατιθέμεθα ἀπό τήν γῆ στόν οὐρανό.
Ἀπό αὐτές τίς δύο ἡ μία εἶναι ἀπό τήν Χάρη, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπό τό θεῖο Βάπτισμα, τήν ὁποία ἀληθῶς ὀνομάζουμε παλιγγενεσία, καί ἡ ἄλλη ἐπιτυγχάνεται μέ τήν μετάνοια καί μέ τίς ἀγαθές μας πράξεις, στήν ὁποία τώρα καί ἐμεῖς σταθήκαμε.
Ἐπειδή λοιπόν ἔχουμε λάβει ἀρκετή ἐμπειρία τῆς παρούσας ζωῆς, εἶναι πλέον καιρός νά ἐπιθυμήσουμε καί αὐτά τά ὁποῖα βρίσκονται στόν οὐρανό.
Τίς ἐπίγειες τροφές τίς δοκιμάσαμε, ἄς ὀρεχθοῦμε τώρα καί τίς θεῖες· τό γήινο φῶς τό ἀπολαύσαμε, ἄς ποθήσουμε τώρα τόν ἥλιο τῆς δικαιοσύνης· ἄς ἐπιθυμήσουμε νά δοῦμε τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ ὡς πατρίδα μας καί μητέρα.
Τόν ὑπόλοιπο χρόνο τῆς ζωῆς μας ἄς τόν ζήσουμε μέ τήν ἐλπίδα τῆς οὐράνιας βασιλείας, ἔτσι ὥστε νά ἀπολαύσουμε τά αἰώνια ἀγαθά.
Ὅπως ἀκριβῶς τά βρέφη, τά ὁποῖα βρίσκονται μέσα στήν μήτρα τῆς μητέρας τους ὁλοκληρώνονται μέ ἁπλούστερη τροφή καί ζωή καί ἀφοῦ τελειοποιηθοῦν προάγονται στήν τελειότερη ζωή, ἔτσι ἀκριβῶς καί οἱ δίκαιοι ἀφοῦ πρόκοψαν ἀπό τή διαγωγή τους στόν κόσμο, μεταπηδοῦσι στήν ἄνω πολιτεία, σύμφωνα μέ τό γεγραμμένον, ἀπό δυνάμεις εἰς δύναμιν.
Ἀντίθετα οἱ ἁμαρτωλοί παραδίδονται ἀπό τό σκοτάδι στό σκοτάδι. Διότι καί ὅταν βρίσκονταν στήν γῆ, ζοῦσαν τήν ζωή τους σάν νά βρίσκονταν στό σκοτάδι, ἀπορροφημένοι στίς γήινες μέριμνες. Καί ἀφοῦ ἀποβιώσουν ὁδηγοῦνται σέ πιό σκοτεινούς καί ταρταρώδεις τόπους.
Παιδιά μου, ὅλοι καί ὅλες γνωρίζουμε τόν τρόπο τῆς σωτηρίας, ἀλλά χάνουμε τήν σωτηρία ἐξαιτίας τῆς δικῆς μας ἀμέλειας. Γιατί πρίν ἀπό ὅλα χρειάζεται νά διαφυλάσσουμε αὐτά πού μᾶς γνώρισε ἡ χάρη τοῦ Κυρίου. Καί εἶναι αὐτά· «Νά ἀγαπήσεις τόν Κύριο τόν Θεό σου μέ ὅλη σου τήν ψυχή», «καί τόν πλησίον σου σάν τόν ἑαυτό σου».
Πρέπει λοιπόν, ὅπως εἶπα προηγουμένως, ἀπό τά χαμηλότερα νά ἀναβαίνουμε στά ψηλότερα. Καί αὐτό ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διδάσκει λέγων, ὅτι «ἀφοῦ λησμονήσουμε τό παρελθόν, πρέπει νά φροντίσουμε νά ἀξιοποιήσουμε τό μέλλον».
Χρειάζεται λοιπόν παντότε νά εἴμαστε σέ ἐγρήγορση. Γιατί μᾶς πολεμάει καί μέ τά ἐξωτερικά πράγματα, μᾶς δαμάζει ὅμως καί μέ τούς ἐσωτερικούς λογισμούς. Καί μάλιστα περισσότερο μέ τούς ἐσωτερικούς· καί νύχτα καί ἡμέρα ἀοράτως μᾶς ἐπιτίθεται.
Πρέπει λοιπόν νά ὁπλιζόμαστε ἐναντίον τους μέ πολλούς τρόπους, γιατί καί ἀπό ἔξω μπαίνουν μέσα. Καί ἡ ψυχή, σάν πλοῖο, ἄλλες φορές καταποντίζεται ἀπό τίς ἐξωτερικές τρικυμίες, ἄλλες φορές βυθίζεται ἀπό τά νερά πού μπαίνουν μέσα. Καί ἐμεῖς λοιπόν ἄλλες φορές χανόμαστε ἐξ αἰτίας τῶν ἐξωτερικῶν ἁμαρτιῶν, πού κάνουμε, καί ἄλλες φορές ἀφανιζόμαστε ἐ ξ αἰτίας τῶν ἐσωτερικῶν λογισμῶν. Γιά αὐτό πρέπει νά ἐπιβλέπουμε καί τίς ἐξωτερικές ἐπιθέσεις τῶν πονηρῶν πνευμάτων, καί νά διώχνουμε καί τίς ἐσωτερικές ἀκαθαρσίες τῶν λογισμῶν, πάντα δέ νά εἵμαστε σέ ἐγρήγορση απέναντι τῶν λογισμῶν, γιατί συνεχῶς κάνουν ἐπίθεση.
Πρέπει λοιπόν ἡ διάνοιά μας νά κοπιάζει περισσότερο ἐναντίον τῶν λογισμῶν. Γιατί ὁ ἐχθρός, ἐπειδή θέλει νά γκρεμίσει τήν ψυχή, σάν νά πρόκειται για σπίτι, ἤ ἀπό τά θεμέλια τήν γκρεμίζει ἤ ἀρχίζει ἀπό τήν στέγη καί τήν καταστρέφει ὁλόκληρη ἤ μπαίνει ἀπό τά παράθυρα καί πρῶτα δένει τόν οἱκοδεσπότη καί ἔτσι ὑποδουλώνει τά πάντα. Θεμέλιο εἶναι τά καλά ἔργα, στέγη ἡ πίστη, παράθυρα δέ οἱ αἰσθήσεις. Μέ ὅλα αὐτά τά μέσα κάνει τόν πόλεμο ὁ ἐχθρός. Γι’ αὐτό ἐκεῖνος πού θέλει νά σωθεῖ, πρέπει νά ἔχει πολλά μάτια. Ἐδῶ στήν γῆ δέν εἴμαστε ἀμέριμνοι· ἡ Γραφή λέει· «Αὐτός πού στέκεται ὅρθιος ἄς προσέχει νά μήν πέσει».
Τρεῖς φορές γεννιόμαστε κατά τήν διάρκεια τῆς ζωῆς μας. Μία φορά ἀπό τήν μητέρα μας· καί ἀπό τήν γῆ ἐρχόμαστε στήν γῆ. Στίς ἄλλες δύο φορές μετατιθέμεθα ἀπό τήν γῆ στόν οὐρανό.
Ἀπό αὐτές τίς δύο ἡ μία εἶναι ἀπό τήν Χάρη, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπό τό θεῖο Βάπτισμα, τήν ὁποία ἀληθῶς ὀνομάζουμε παλιγγενεσία, καί ἡ ἄλλη ἐπιτυγχάνεται μέ τήν μετάνοια καί μέ τίς ἀγαθές μας πράξεις, στήν ὁποία τώρα καί ἐμεῖς σταθήκαμε.
Ἐπειδή λοιπόν ἔχουμε λάβει ἀρκετή ἐμπειρία τῆς παρούσας ζωῆς, εἶναι πλέον καιρός νά ἐπιθυμήσουμε καί αὐτά τά ὁποῖα βρίσκονται στόν οὐρανό.
Τίς ἐπίγειες τροφές τίς δοκιμάσαμε, ἄς ὀρεχθοῦμε τώρα καί τίς θεῖες· τό γήινο φῶς τό ἀπολαύσαμε, ἄς ποθήσουμε τώρα τόν ἥλιο τῆς δικαιοσύνης· ἄς ἐπιθυμήσουμε νά δοῦμε τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ ὡς πατρίδα μας καί μητέρα.
Τόν ὑπόλοιπο χρόνο τῆς ζωῆς μας ἄς τόν ζήσουμε μέ τήν ἐλπίδα τῆς οὐράνιας βασιλείας, ἔτσι ὥστε νά ἀπολαύσουμε τά αἰώνια ἀγαθά.
Ὅπως ἀκριβῶς τά βρέφη, τά ὁποῖα βρίσκονται μέσα στήν μήτρα τῆς μητέρας τους ὁλοκληρώνονται μέ ἁπλούστερη τροφή καί ζωή καί ἀφοῦ τελειοποιηθοῦν προάγονται στήν τελειότερη ζωή, ἔτσι ἀκριβῶς καί οἱ δίκαιοι ἀφοῦ πρόκοψαν ἀπό τή διαγωγή τους στόν κόσμο, μεταπηδοῦσι στήν ἄνω πολιτεία, σύμφωνα μέ τό γεγραμμένον, ἀπό δυνάμεις εἰς δύναμιν.
Ἀντίθετα οἱ ἁμαρτωλοί παραδίδονται ἀπό τό σκοτάδι στό σκοτάδι. Διότι καί ὅταν βρίσκονταν στήν γῆ, ζοῦσαν τήν ζωή τους σάν νά βρίσκονταν στό σκοτάδι, ἀπορροφημένοι στίς γήινες μέριμνες. Καί ἀφοῦ ἀποβιώσουν ὁδηγοῦνται σέ πιό σκοτεινούς καί ταρταρώδεις τόπους.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ
Ἀπόστολος: Β' Τιμ. δ' 5-8
Εὐαγγέλιο: Μαρκ. α' 1-8
Εὐαγγέλιο: Μαρκ. α' 1-8
Ἀδελφοί μου χριστιανοί,
Ἡ σημερινή Κυριακή εἶναι ἡ Κυριακή πρό τῆς μεγάλης Ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων καί ἡ Ἐκκλησία μας διαβάζει δύο ἐπίκαιρα Ἁγιογραφικά Ἀναγνώσματα.
Στό Εὐαγγέλιο, τό ὁποῖο εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου τονίζεται ἡ παρουσία καί τό ἱερό ἔργο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, ὡς Προφήτου, ὡς Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ, τόν ὁποῖο προφήτευσαν οἱ Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, καί στόν ὁποῖο ἔδωσε ὁ Θεός τήν ἐντολή νά βαπτίζει στόν Ἰορδάνη ποταμό τό «Βάπτισμα τῆς Μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν». Τό Κήρυγμά του συνοψίζεται στήν ἐπιγραμματική φράση: «Μετανοεῖτε, ἤγγικε ἡ Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν».
Σέ αὐτό τό βάπτισμα προσῆλθε καί ὁ Ἰησοῦς Χριστός, καίτοι ἀναμάρτητος, γιά νά ἐκπλήρωσει καί αὐτή τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ.
Καί παρουσιάζει σήμερα τό Εὐαγγέλιο τόν Τίμιο Πρόδρομο Ἰωάννη μέ ἄκρα συνέπεια στήν ζωή του μέ τό ὅ,τι ἐκήρυττε. «Ἦν δέ ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου καί ζώνην δερμάτινην περί τήν ὀσφύν αὐτοῦ, καί ἐσθίων ἀκρίδας καί μέλι ἄγριον». «Καί ἐξεπορεύετο πρός αὐτόν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καί οἱ Ἱεροσολυμῖται, καί ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ’ αὐτοῦ, ἐξομολογούμενοι τάς ἁμαρτίας αὐτῶν».
Στόν Ἀπόστολο μᾶς παρουσιάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας τό Κύκνειο ᾆσμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Τόν ἀγῶνα τόν καλόν ἠγώνισμαι, τόν δρόμον τετέλεκα, τήν πίστιν τετήρηκα∙ λοιπόν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὅν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρα, ὁ δίκαιος Κριτής, οὐ μόνον δέ ἐμοί, ἀλλά καί πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τήν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ» (Β' Τιμ. δ' γ-8).
Καί μᾶς ὑπενθυμίζει τήν προτροπή του στόν Μαθητή του Τιμόθεο: «Σύ δέ νῆφε ἐν πᾶσι, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τήν διακονίαν σου πληροφόρησον. Ἐγώ γάρ ἤδη σπένδομαι καί ὁ καιρός τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε». (Β' Τίμ. δ' 5-6).
Ὅλα αὐτά, ἀδελφοί, γιά τήν δίκη μας διδασκαλία καί τόν παραδειγματισμό στήν ζωή, γιά νά ὁδηγηθοῦμε στήν σωτηρία. Διότι ἀκριβῶς «πᾶσα Γραφή θεόπνευστος καί ὠφέλιμος πρός διδασκαλίαν, πρός ἐλέγχον, πρός ἐπανόρθωσιν, πρός παιδείαν τήν ἐν δικαιοσύνῃ, ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, πρός πᾶν ἔργον ἀγαθόν ἐξηρτημένος» (Β' Τιμ. γ΄ 16-17).
Πιστεύουμε καί ὁμολογοῦμε στό Σύμβολο τῆς Πίστεως τόν «Ἰησοῦν Χριστόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ καί Θεόν ἀληθινόν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα», ἀλλά «καί παθόντα καί σταυρωθέντα δι’ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν».
«Διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν». Αὐτές οἱ λέξεις ἔχουν τήν πιό βαθειά, τήν πιό χαρούμενη καί σωστική γιά ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους σημασία.
Ἀλλά ὅμως ἔχουμε συνειδητοποιήσει, γνωρίζουμε ὅσο πρέπει, μᾶς ἀπασχολεῖ τό ζήτημα τῆς σωτηρίας μας; Σκεπτόμεθα ποιός μᾶς ἔσωσε, ἀπό τί μᾶς ἔσωσε καί τί σημασία ἔχει γιά τόν καθένα μας ἡ σωτηρία;
Συνήθως ὀνομάζουμε σωτῆρα μας κάποιον πού μᾶς ἔσωσε ἀπό βέβαιο κίνδυνο καί κυρίως ἀπό βέβαιο θάνατο. Ἀλλά τόν Ἰησοῦ Χριστόν πού ὁμολογοῦμε ὅτι «διά τήν ἡμετέραν, δηλαδή τήν δίκη μας, σωτηρία» σταυρώθηκε, γιατί τόν ὀνομάζουμε Σωτῆρα; Ἔχουμε νοιώσει κατά βάθος τό πῶς καί ἀπό ποιά καταστροφή μᾶς ἔσωσε;
Στήν ἄγνοια ἤ στήν ἀτελῆ γνώση μας γιά τό μεγάλο αὐτό ζήτημα, ἐκτός τῶν ἄλλων λόγων, ὀφείλεται ἡ ἀδιαφορία μέ τήν ὁποία ἀντιμετωπίζουμε τό ζήτημα τῆς σωτηρίας, σάν νά μήν ἔχει σχέση μέ τόν ἑαυτό μας. Ἀκόμη καί ὅταν παρακαλοῦμε τόν Θεόν λέγοντας «σῶσε μας Κύριε», ἴσως τίς περισσότερες φορές νά ζητοῦμε νά μᾶς σώση ἀπό τήν ἀρρώστια ἤ ἀπό κάποιον ἄλλο κίνδυνο. Τό ζήτημα τῆς πραγματικῆς σωτηρίας τό ξεχνᾶμε, δέν μᾶς ἀπασχολεῖ.
Μᾶς ἀπασχολοῦν τόσα ἄλλα ζητήματα καί προβλήματα, τά δικά μας καί ξένα, τά ὁποῖα πολλές φορές, ἐμεῖς οἱ ἴδιοι δημιουργοῦμε. Ρωτᾶμε συνήθως τούς ἄλλους γιά τήν ὑγεία, τήν ἐργασία, γιά τήν ἐσοδεία τῶν κτημάτων, γιά τά πολιτικά, τά κομματικά, τό χρηματιστήριο, τόν μισθό, τίς συντάξεις, τήν μόδα, τίς κρίσεις καί ἐπικρίσεις τῶν ἄλλων, τά νέα καί ὅ,τι ἄλλο. Τό μόνο πού δέν ρωτᾶμε, τό μόνο πού φαίνεται ὅτι δέν μᾶς ἀπασχολεῖ, δέν μᾶς ἐνδιαφέρει, ἤ ὅτι τό ἔχουμε λύσει σάν πρόβλημα καί ἡσυχάζουμε, εἶναι τό ζήτημα τῆς σωτηρίας μας.
Ἡ ἀδιαφορία μας γιά τήν σωτηρία μας φαίνεται καί ἀπό τήν ὅλη συμπεριφορά μας, ἀπό τήν παραμέληση τῶν θρησκευτικῶν μας καθηκόντων. Ἀφήνουμε νά ψυχραίνεται ἡ πίστη μας, παραμελοῦμε τόν τακτικό ἐκκλησιασμό μας, τήν θεία Κοινωνία, τήν ἐξομολόγηση, τήν νηστεία, τήν προσευχή, τήν μελέτη θρησκευτικῶν βιβλίων, ὥστε νά ἀναθερμαίνεται ἡ πίστις μας, λησμονοῦμε τήν ἀγάπη, τήν εἰρήνη, τήν ὁμόνοια, τήν δικαιοσύνη στίς σχέσεις μας, πέφτουμε σέ πάθη καί ἁμαρτήματα «καί πᾶν φαῦλον πρᾶγμα», ὅπως γράφει ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος.
Αὐτά δέν ὁδηγοῦν στήν σωτηρία μας, γιά τήν ὁποία τά πάντα ἔκαμε ὁ Σωτῆρας μας Χριστός μέ τόσον ἀξιοθαύμαστο, ἀλλά καί τόσον ὀδυνηρό τρόπο, πού δέχτηκε τόση συγκαταβαση, νά ἀφήση τούς οὐρανούς, νά ἔλθη στήν γῆ, νά γίνη ἄνθρωπος φτωχός, καταδιωκόμενος, συκοφαντούμενος, καταδικασμένος ἀπό τούς ἀνθρώπους πού θέλησε νά σώση, καί πού μέ τήν θέλησή Του σταυρώθηκε γιά μᾶς, «διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν».
Ἐρωτοῦν, ἴσως, μερικοί χριστιανοί: Γιατί νά κάνη αὐτή τήν μεγάλη θυσία ὁ Θεός; Δέν ὑπῆρχε ἄλλος τρόπος γιά τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου; Ἦταν ἀνάγκη νά γίνη ἄνθρωπος ὁ Θεός, νά ταπεινωθῆ, νά διωχθῆ, νά σταυρωθῆ γιά νά σώση τόν ἄνθρωπο;
Δέν μποροῦμε βέβαια, ἐμεῖς νά ξέρουμε ἄν ὑπῆρχε ἤ ὄχι ἄλλος τρόπος σωτηρίας. Τό νά ὑποθέσουμε ὅτι δέν ὑπῆρχε, εἶναι σάν νά περιορίζουμε τήν παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός ὡς παντοδύναμος δύναται τά πάντα. Τό γιατί θέλησε αὐτόν τόν τρόπο καί ὄχι ἄλλον γιά τήν σωτηρία μας, μᾶς τό φανέρωσε ὁ ἴδιος, ἀλλά καί οἱ θεοφώτιστοι Ἅγιοι Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἑρμηνεύοντας τούς λόγους τοῦ Κυρίου, πού μᾶς βοηθοῦν νά ἐννοήσουμε.
Στήν κατάσταση πού βρισκόταν ὁ ἄνθρωπος εἶχε ἀνάγκη σωτηρίας, ἀλλά οὔτε ἄνθρωπος, οὔτε ἄγγελος ἦταν δυνατόν νά τοῦ δώση τήν σωτηρία. Μᾶς δίνουν νά ἐννοήσουμε πόσον ἀπαραίτητο ἦταν νά ἔλθη σάν ἄνθρωπος ὁ Θεός στόν κόσμο γιά νά σώση τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν εἰς θάνατον κατάδικη, στήν ὁποία τόν ἔρριξε τό προπατορικό ἁμάρτημα τοῦ Ἀδάμ, ἀλλά καί τό κάθε ἁμάρτημα καί τό πλῆθος τῶν ἰδικῶν μας ἁμαρτημάτων. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀρχικά ἔπλασε τόν ἄνθρωπο «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καί καθ’ ὁμοίωσιν», Ἐκεῖνος καί μόνον Ἐκεῖνος, ὁ Θεός μποροῦσε καί νά ἀνάπλαση καί νά τοῦ δώση τίς δυνάμεις, τίς δυνατότητες ἀπό δοῦλο τοῦ διαβόλου, νά τόν ξανακάνει παιδί τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Χριστός ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά κοινωνήση μέ τόν ἄνθρωπον κατά φύσιν. Ἀπέθανε ἐπάνω στόν Σταυρό γιά νά πατήση καί νά νικήση τόν θάνατο. Ἀναστήθηκε ἀπό τούς νεκρούς γιά νά ἀπαλλάξη τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν αἰώνιον θάνατο τῆς καταδίκης.
Καί ὅλα αὐτά, δηλαδή αὐτή ἡ σωτηρία μας, ἱερουργοῦνται μέσα στήν Ἐκκλησία μέ τά Ἁγιαστικά Μυστήρια καί ἰδιαιτέρως μέ τήν θεία Λειτουργία.
Αὐτή εἶναι ἡ σωτηρία μας. Αὐτός εἶναι ὁ Σωτῆρας μας Ἰησοῦς Χριστός.
Ἄς ἔχει δόξα ὁ Θεός εἰς τούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Μακαριστός Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ Νικόδημος
Ἡ σημερινή Κυριακή εἶναι ἡ Κυριακή πρό τῆς μεγάλης Ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων καί ἡ Ἐκκλησία μας διαβάζει δύο ἐπίκαιρα Ἁγιογραφικά Ἀναγνώσματα.
Στό Εὐαγγέλιο, τό ὁποῖο εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου τονίζεται ἡ παρουσία καί τό ἱερό ἔργο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, ὡς Προφήτου, ὡς Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ, τόν ὁποῖο προφήτευσαν οἱ Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, καί στόν ὁποῖο ἔδωσε ὁ Θεός τήν ἐντολή νά βαπτίζει στόν Ἰορδάνη ποταμό τό «Βάπτισμα τῆς Μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν». Τό Κήρυγμά του συνοψίζεται στήν ἐπιγραμματική φράση: «Μετανοεῖτε, ἤγγικε ἡ Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν».
Σέ αὐτό τό βάπτισμα προσῆλθε καί ὁ Ἰησοῦς Χριστός, καίτοι ἀναμάρτητος, γιά νά ἐκπλήρωσει καί αὐτή τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ.
Καί παρουσιάζει σήμερα τό Εὐαγγέλιο τόν Τίμιο Πρόδρομο Ἰωάννη μέ ἄκρα συνέπεια στήν ζωή του μέ τό ὅ,τι ἐκήρυττε. «Ἦν δέ ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου καί ζώνην δερμάτινην περί τήν ὀσφύν αὐτοῦ, καί ἐσθίων ἀκρίδας καί μέλι ἄγριον». «Καί ἐξεπορεύετο πρός αὐτόν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καί οἱ Ἱεροσολυμῖται, καί ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ’ αὐτοῦ, ἐξομολογούμενοι τάς ἁμαρτίας αὐτῶν».
Στόν Ἀπόστολο μᾶς παρουσιάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας τό Κύκνειο ᾆσμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Τόν ἀγῶνα τόν καλόν ἠγώνισμαι, τόν δρόμον τετέλεκα, τήν πίστιν τετήρηκα∙ λοιπόν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὅν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρα, ὁ δίκαιος Κριτής, οὐ μόνον δέ ἐμοί, ἀλλά καί πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τήν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ» (Β' Τιμ. δ' γ-8).
Καί μᾶς ὑπενθυμίζει τήν προτροπή του στόν Μαθητή του Τιμόθεο: «Σύ δέ νῆφε ἐν πᾶσι, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τήν διακονίαν σου πληροφόρησον. Ἐγώ γάρ ἤδη σπένδομαι καί ὁ καιρός τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε». (Β' Τίμ. δ' 5-6).
Ὅλα αὐτά, ἀδελφοί, γιά τήν δίκη μας διδασκαλία καί τόν παραδειγματισμό στήν ζωή, γιά νά ὁδηγηθοῦμε στήν σωτηρία. Διότι ἀκριβῶς «πᾶσα Γραφή θεόπνευστος καί ὠφέλιμος πρός διδασκαλίαν, πρός ἐλέγχον, πρός ἐπανόρθωσιν, πρός παιδείαν τήν ἐν δικαιοσύνῃ, ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, πρός πᾶν ἔργον ἀγαθόν ἐξηρτημένος» (Β' Τιμ. γ΄ 16-17).
Πιστεύουμε καί ὁμολογοῦμε στό Σύμβολο τῆς Πίστεως τόν «Ἰησοῦν Χριστόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ καί Θεόν ἀληθινόν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα», ἀλλά «καί παθόντα καί σταυρωθέντα δι’ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν».
«Διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν». Αὐτές οἱ λέξεις ἔχουν τήν πιό βαθειά, τήν πιό χαρούμενη καί σωστική γιά ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους σημασία.
Ἀλλά ὅμως ἔχουμε συνειδητοποιήσει, γνωρίζουμε ὅσο πρέπει, μᾶς ἀπασχολεῖ τό ζήτημα τῆς σωτηρίας μας; Σκεπτόμεθα ποιός μᾶς ἔσωσε, ἀπό τί μᾶς ἔσωσε καί τί σημασία ἔχει γιά τόν καθένα μας ἡ σωτηρία;
Συνήθως ὀνομάζουμε σωτῆρα μας κάποιον πού μᾶς ἔσωσε ἀπό βέβαιο κίνδυνο καί κυρίως ἀπό βέβαιο θάνατο. Ἀλλά τόν Ἰησοῦ Χριστόν πού ὁμολογοῦμε ὅτι «διά τήν ἡμετέραν, δηλαδή τήν δίκη μας, σωτηρία» σταυρώθηκε, γιατί τόν ὀνομάζουμε Σωτῆρα; Ἔχουμε νοιώσει κατά βάθος τό πῶς καί ἀπό ποιά καταστροφή μᾶς ἔσωσε;
Στήν ἄγνοια ἤ στήν ἀτελῆ γνώση μας γιά τό μεγάλο αὐτό ζήτημα, ἐκτός τῶν ἄλλων λόγων, ὀφείλεται ἡ ἀδιαφορία μέ τήν ὁποία ἀντιμετωπίζουμε τό ζήτημα τῆς σωτηρίας, σάν νά μήν ἔχει σχέση μέ τόν ἑαυτό μας. Ἀκόμη καί ὅταν παρακαλοῦμε τόν Θεόν λέγοντας «σῶσε μας Κύριε», ἴσως τίς περισσότερες φορές νά ζητοῦμε νά μᾶς σώση ἀπό τήν ἀρρώστια ἤ ἀπό κάποιον ἄλλο κίνδυνο. Τό ζήτημα τῆς πραγματικῆς σωτηρίας τό ξεχνᾶμε, δέν μᾶς ἀπασχολεῖ.
Μᾶς ἀπασχολοῦν τόσα ἄλλα ζητήματα καί προβλήματα, τά δικά μας καί ξένα, τά ὁποῖα πολλές φορές, ἐμεῖς οἱ ἴδιοι δημιουργοῦμε. Ρωτᾶμε συνήθως τούς ἄλλους γιά τήν ὑγεία, τήν ἐργασία, γιά τήν ἐσοδεία τῶν κτημάτων, γιά τά πολιτικά, τά κομματικά, τό χρηματιστήριο, τόν μισθό, τίς συντάξεις, τήν μόδα, τίς κρίσεις καί ἐπικρίσεις τῶν ἄλλων, τά νέα καί ὅ,τι ἄλλο. Τό μόνο πού δέν ρωτᾶμε, τό μόνο πού φαίνεται ὅτι δέν μᾶς ἀπασχολεῖ, δέν μᾶς ἐνδιαφέρει, ἤ ὅτι τό ἔχουμε λύσει σάν πρόβλημα καί ἡσυχάζουμε, εἶναι τό ζήτημα τῆς σωτηρίας μας.
Ἡ ἀδιαφορία μας γιά τήν σωτηρία μας φαίνεται καί ἀπό τήν ὅλη συμπεριφορά μας, ἀπό τήν παραμέληση τῶν θρησκευτικῶν μας καθηκόντων. Ἀφήνουμε νά ψυχραίνεται ἡ πίστη μας, παραμελοῦμε τόν τακτικό ἐκκλησιασμό μας, τήν θεία Κοινωνία, τήν ἐξομολόγηση, τήν νηστεία, τήν προσευχή, τήν μελέτη θρησκευτικῶν βιβλίων, ὥστε νά ἀναθερμαίνεται ἡ πίστις μας, λησμονοῦμε τήν ἀγάπη, τήν εἰρήνη, τήν ὁμόνοια, τήν δικαιοσύνη στίς σχέσεις μας, πέφτουμε σέ πάθη καί ἁμαρτήματα «καί πᾶν φαῦλον πρᾶγμα», ὅπως γράφει ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος.
Αὐτά δέν ὁδηγοῦν στήν σωτηρία μας, γιά τήν ὁποία τά πάντα ἔκαμε ὁ Σωτῆρας μας Χριστός μέ τόσον ἀξιοθαύμαστο, ἀλλά καί τόσον ὀδυνηρό τρόπο, πού δέχτηκε τόση συγκαταβαση, νά ἀφήση τούς οὐρανούς, νά ἔλθη στήν γῆ, νά γίνη ἄνθρωπος φτωχός, καταδιωκόμενος, συκοφαντούμενος, καταδικασμένος ἀπό τούς ἀνθρώπους πού θέλησε νά σώση, καί πού μέ τήν θέλησή Του σταυρώθηκε γιά μᾶς, «διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν».
Ἐρωτοῦν, ἴσως, μερικοί χριστιανοί: Γιατί νά κάνη αὐτή τήν μεγάλη θυσία ὁ Θεός; Δέν ὑπῆρχε ἄλλος τρόπος γιά τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου; Ἦταν ἀνάγκη νά γίνη ἄνθρωπος ὁ Θεός, νά ταπεινωθῆ, νά διωχθῆ, νά σταυρωθῆ γιά νά σώση τόν ἄνθρωπο;
Δέν μποροῦμε βέβαια, ἐμεῖς νά ξέρουμε ἄν ὑπῆρχε ἤ ὄχι ἄλλος τρόπος σωτηρίας. Τό νά ὑποθέσουμε ὅτι δέν ὑπῆρχε, εἶναι σάν νά περιορίζουμε τήν παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός ὡς παντοδύναμος δύναται τά πάντα. Τό γιατί θέλησε αὐτόν τόν τρόπο καί ὄχι ἄλλον γιά τήν σωτηρία μας, μᾶς τό φανέρωσε ὁ ἴδιος, ἀλλά καί οἱ θεοφώτιστοι Ἅγιοι Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἑρμηνεύοντας τούς λόγους τοῦ Κυρίου, πού μᾶς βοηθοῦν νά ἐννοήσουμε.
Στήν κατάσταση πού βρισκόταν ὁ ἄνθρωπος εἶχε ἀνάγκη σωτηρίας, ἀλλά οὔτε ἄνθρωπος, οὔτε ἄγγελος ἦταν δυνατόν νά τοῦ δώση τήν σωτηρία. Μᾶς δίνουν νά ἐννοήσουμε πόσον ἀπαραίτητο ἦταν νά ἔλθη σάν ἄνθρωπος ὁ Θεός στόν κόσμο γιά νά σώση τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν εἰς θάνατον κατάδικη, στήν ὁποία τόν ἔρριξε τό προπατορικό ἁμάρτημα τοῦ Ἀδάμ, ἀλλά καί τό κάθε ἁμάρτημα καί τό πλῆθος τῶν ἰδικῶν μας ἁμαρτημάτων. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀρχικά ἔπλασε τόν ἄνθρωπο «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καί καθ’ ὁμοίωσιν», Ἐκεῖνος καί μόνον Ἐκεῖνος, ὁ Θεός μποροῦσε καί νά ἀνάπλαση καί νά τοῦ δώση τίς δυνάμεις, τίς δυνατότητες ἀπό δοῦλο τοῦ διαβόλου, νά τόν ξανακάνει παιδί τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Χριστός ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά κοινωνήση μέ τόν ἄνθρωπον κατά φύσιν. Ἀπέθανε ἐπάνω στόν Σταυρό γιά νά πατήση καί νά νικήση τόν θάνατο. Ἀναστήθηκε ἀπό τούς νεκρούς γιά νά ἀπαλλάξη τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν αἰώνιον θάνατο τῆς καταδίκης.
Καί ὅλα αὐτά, δηλαδή αὐτή ἡ σωτηρία μας, ἱερουργοῦνται μέσα στήν Ἐκκλησία μέ τά Ἁγιαστικά Μυστήρια καί ἰδιαιτέρως μέ τήν θεία Λειτουργία.
Αὐτή εἶναι ἡ σωτηρία μας. Αὐτός εἶναι ὁ Σωτῆρας μας Ἰησοῦς Χριστός.
Ἄς ἔχει δόξα ὁ Θεός εἰς τούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Μακαριστός Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ Νικόδημος
ΓΝΩΡΙΜΙΑ
ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Σήμερα 3 Ἰανουαρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ἁγία Θωμαΐδα.
Ἡ Ἁγία Θωμαΐς γεννήθηκε στήν Λέσβο μεταξύ τῶν ἐτῶν 910 - 913 μ.Χ. Οἱ γονεῖς της, Μιχαήλ καί Καλή, ἦταν εὐσεβέστατοι. Τήν στέρηση παιδιοῦ τήν ἀντιμετώπιζαν μέ προσευχή, ὑπομονή καί μέ τήν ἐλπίδα θά ὁ Θεός θά ἄκουγε τό αἴτημά τους. Ἔτσι καί ἔγινε ἡ Παναγία μέ θεῖο ὄνειρο προειδοποίησε τήν Καλή ὅτι, ὄχι μόνο θά ἀποκτοῦσε παιδί, ἀλλά ὅτι αὐτό θά ξεχώριζε σέ πλοῦτο χαρισμάτων καί ἁγιότητα.
Πραγματικά, ἀπόκτησαν κόρη, πού τήν ὀνόμασαν Θωμαΐδα, ἡ ὁποία καθώς μεγάλωνε ξεχώριζε γιά τήν ὀμορφιά καί γιά τά χαρίσματά της.
Ἄν καί θαύμαζε ἡ Ἁγία τήν μοναστική ζωή, πειθαρχώντας στήν θέληση τῶν γονιῶν της, πανδρεύτηκε κάποιον Στέφανο, πού ἔγινε γι' αὐτήν «ἀκάνθινος στέφανος» γιά ὅλη τήν ζωή της. Ἡ Ἁγία ὑπέφερε φοβερά ἀπό τήν βάναυση συμπεριφορά του, πού καθημερινά εὕρισκε εὐκαιρία νά τήν πληγώνει στό σῶμα καί στήν ψυχή μέ ξυλοδαρμούς, κλωτσιές ἀκόμα καί στό στόμα, νά τήν καίει, νά τῆς ἀνοίγει πληγές σ' ὅλο τό σῶμα. Ἡ Ἁγία ὅμως ἦταν τόσο καλή καίτόσο ἐνάρετη, ὥστε τήν ἤξεραν ὅλοι σάν ὑπόδειγμα συζύγου.
Ἔφυγαν ἀπό τήν Μυτιλήνη καί κατοίκησαν στήν Κωνσταντινούπολη, ὅπου μετακόμισαν καί οἱ γονεῖς της, γιά νά ἀκολουθήσουν τήν κόρη τους, ἐγκαταλείποντας στήν Λέσβο τήν μεγάλη περιουσία τους καί ἀντιμετωπίζοντας ἀργότερα πολλές στερήσεις. Ἡ μητέρα της, μετά τόν θάνατο τοῦ πατέρα της, ἔγινε Μοναχή καί ἀργότερα Ἡγουμένη στό Μοναστήρι, τό γνωστό μέ τό ὄνομα «τά Μικρά Ρωμαίου» ἤ «τά Ρωμαίου», τό ὁποῖο βρισκόταν μεταξύ τῆς πύλης τῆς Σηλυβρίας καί τῆς πύλης τοῦ Πολυανδρίου ἐπί τοῦ ἑβδόμου λόφου τῆς Κωνσταντινούπολης
Τό δρᾶμα τῆς Θωμαΐδος κορυφώθηκε. Ἡ συμπεριφορά τοῦ συζύγου της γινόταν ἀπό μέρα σέ μέρα χειρότερη. Ἡ Θωμαΐς ὅμως ἀντιμετώπιζε ὅλη αὐτή τήν μαρτυρική κατάσταση μέ τήν προσευχή, τήν ὑπομονή καί τήν ἀγαθοεργία.
Πολύ σύντομα ἡ πίστη καί ἡ ἁγιότητα τῆς Ἁγίας εὐλογήθηκε ἀπό τόν Θεό, πού τῆς ἔδωσε τήν χάρη νά κάνει καί θαύματα, ὅταν ζητοῦσε μέ θερμές προσευχές τήν βοήθειά Του γιά ἀνθρώπους πού ὑπέφεραν.
Ἔπειτα ἀπό δέκα τριῶν ἐτῶν μαρτυρική ζωή, ἡ Ἁγία κοιμήθηκε σέ ἡλικία τριάντα ὀκτώ ἐτῶν καί ἐνταφιάσθηκε στήν Μονή, ὅπου εἶχε μονάσει καί ταφεῖ καί ἡ μητέρα της.
Ὁ τάφος της καί τό σεπτό λείψανό της ἔγιναν πηγή θαυμάτων.
Τό τίμιο σκήνωμά της ἀπωλέσθηκε πιθανόν κατά τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπό τούς Φράγκους τό 1204 μ.Χ.
Ἀκολουθία τῆς Ἁγίας συνέταξε ὁ ἀειμν. Μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, Ὑμνογράφος τῆς Μ. τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας στό Ἅγιο Ὄρος, τό ἔτος 1967 μέ τήν μέριμνα τοῦ ἀειμν. Μητροπολίτου Μυτιλήνης Ἰακώβου Κλεομβρότου καί δημοσιεύθηκε στό «Λεσβιακό Μηναῖο».
Πραγματικά, ἀπόκτησαν κόρη, πού τήν ὀνόμασαν Θωμαΐδα, ἡ ὁποία καθώς μεγάλωνε ξεχώριζε γιά τήν ὀμορφιά καί γιά τά χαρίσματά της.
Ἄν καί θαύμαζε ἡ Ἁγία τήν μοναστική ζωή, πειθαρχώντας στήν θέληση τῶν γονιῶν της, πανδρεύτηκε κάποιον Στέφανο, πού ἔγινε γι' αὐτήν «ἀκάνθινος στέφανος» γιά ὅλη τήν ζωή της. Ἡ Ἁγία ὑπέφερε φοβερά ἀπό τήν βάναυση συμπεριφορά του, πού καθημερινά εὕρισκε εὐκαιρία νά τήν πληγώνει στό σῶμα καί στήν ψυχή μέ ξυλοδαρμούς, κλωτσιές ἀκόμα καί στό στόμα, νά τήν καίει, νά τῆς ἀνοίγει πληγές σ' ὅλο τό σῶμα. Ἡ Ἁγία ὅμως ἦταν τόσο καλή καίτόσο ἐνάρετη, ὥστε τήν ἤξεραν ὅλοι σάν ὑπόδειγμα συζύγου.
Ἔφυγαν ἀπό τήν Μυτιλήνη καί κατοίκησαν στήν Κωνσταντινούπολη, ὅπου μετακόμισαν καί οἱ γονεῖς της, γιά νά ἀκολουθήσουν τήν κόρη τους, ἐγκαταλείποντας στήν Λέσβο τήν μεγάλη περιουσία τους καί ἀντιμετωπίζοντας ἀργότερα πολλές στερήσεις. Ἡ μητέρα της, μετά τόν θάνατο τοῦ πατέρα της, ἔγινε Μοναχή καί ἀργότερα Ἡγουμένη στό Μοναστήρι, τό γνωστό μέ τό ὄνομα «τά Μικρά Ρωμαίου» ἤ «τά Ρωμαίου», τό ὁποῖο βρισκόταν μεταξύ τῆς πύλης τῆς Σηλυβρίας καί τῆς πύλης τοῦ Πολυανδρίου ἐπί τοῦ ἑβδόμου λόφου τῆς Κωνσταντινούπολης
Τό δρᾶμα τῆς Θωμαΐδος κορυφώθηκε. Ἡ συμπεριφορά τοῦ συζύγου της γινόταν ἀπό μέρα σέ μέρα χειρότερη. Ἡ Θωμαΐς ὅμως ἀντιμετώπιζε ὅλη αὐτή τήν μαρτυρική κατάσταση μέ τήν προσευχή, τήν ὑπομονή καί τήν ἀγαθοεργία.
Πολύ σύντομα ἡ πίστη καί ἡ ἁγιότητα τῆς Ἁγίας εὐλογήθηκε ἀπό τόν Θεό, πού τῆς ἔδωσε τήν χάρη νά κάνει καί θαύματα, ὅταν ζητοῦσε μέ θερμές προσευχές τήν βοήθειά Του γιά ἀνθρώπους πού ὑπέφεραν.
Ἔπειτα ἀπό δέκα τριῶν ἐτῶν μαρτυρική ζωή, ἡ Ἁγία κοιμήθηκε σέ ἡλικία τριάντα ὀκτώ ἐτῶν καί ἐνταφιάσθηκε στήν Μονή, ὅπου εἶχε μονάσει καί ταφεῖ καί ἡ μητέρα της.
Ὁ τάφος της καί τό σεπτό λείψανό της ἔγιναν πηγή θαυμάτων.
Τό τίμιο σκήνωμά της ἀπωλέσθηκε πιθανόν κατά τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπό τούς Φράγκους τό 1204 μ.Χ.
Ἀκολουθία τῆς Ἁγίας συνέταξε ὁ ἀειμν. Μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, Ὑμνογράφος τῆς Μ. τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας στό Ἅγιο Ὄρος, τό ἔτος 1967 μέ τήν μέριμνα τοῦ ἀειμν. Μητροπολίτου Μυτιλήνης Ἰακώβου Κλεομβρότου καί δημοσιεύθηκε στό «Λεσβιακό Μηναῖο».
Ἅγιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ
Ἕνας ἁγιασμένος στάρετς τῆς ρωσικῆς Ὀρθοδοξίας
Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, ὁ μεγάλος ἀσκητής καί στάρετς γεννήθηκε τό 1759 στήν πόλη Κούρκ καί τό βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Πρόχορος. Οἱ φτωχοί ἀλλά εὐσεβεῖς γονεῖς του τοῦ ἐνέπνευσαν τήν εὐσέβεια. Ἔμεινε στόν τόπο του ὡς τά δεκαεννιά του χρόνια καί κατόπιν πῆρε τήν ἀπόφαση νά γίνει μοναχός καί ἀποσύρθηκε στήν Μονή τοῦ Σάρωφ. Ἐνῷ ἀκόμη ἦταν δόκιμος ἀρρώστησε βαριά ἀπό ὑδρωπικία καί θεραπεύτηκε θαυματουργικά ἀπό τήν Θεοτόκο. Τό 1786 ἐκάρη μοναχός καί ἔλαβε τό ὄνομα Σεραφείμ. Τήν ἴδια χρονιά χειροτονήθηκε διάκονος καί μετά ἀπό ἑπτά χρόνια πρεσβύτερος. Ἡ ἄσκηση, ἡ προσευχή καί ἡ κάθαρση τόν ἀξίωσαν νά βλέπει τήν ὥρα τῆς Θείας Λειτουργίας θαυμαστά ὁράματα, νά πετᾶ στά οὐράνια καί νά ἀκούει ἀγγελικές μελῳδίες.
Ἕνα χρόνο μετά τή χειροτονία τοῦ ζήτησε ἀπό τόν Ἡγούμενο τῆς Μονῆς νά ἀποσυρθεῖ σέ ἐρημική περιοχή γιά νά ἀφοσιωθεῖ στήν ἡσυχία, τήν προσευχή καί στή σιωπή. Ἐγκαταστάθηκε στό βάθος ἑνός πυκνοῦ δάσους, ζώντας ὡς ἄγγελος γιά δεκαέξι χρόνια. Πάνω σέ μία μεγάλη πέτρα προσευχόταν ἀδιάκοπα. Λέγεται πώς πάνω σ’ αὐτή πέρασε χίλιες νύχτες προσευχόμενος! Παράλληλα μελετοῦσε ἀκατάπαυτα τήν Ἁγία Γραφή, τήν ὁποία θεωροῦσε ὡς τήν τροφή τῆς ψυχῆς του. Εἶχε συνεχῶς στό μυαλό τοῦ τή μορφή τῆς Θεοτόκου, τήν ὁποία εἶχε ὡς προστάτη καί συντροφιά του στήν ἐρημία τοῦ δάσους. Ἡ τροφή τοῦ ἀποτελοῦνταν ἀπό ἄγρια χόρτα καί φροῦτα τοῦ δάσους.
Τρεῖς φορές ἀντιμετώπισε ἐπιθέσεις λῃστῶν, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἅρπαζαν ὅ, τί εἶχε στήν καλύβα του καί τόν τραυμάτιζαν βαριά. Ὅμως ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ μόνιμη συντροφιά καί προστασία του, τόν προστάτευε ἀπό τόν θάνατο καί τόν θεράπευε θαυματουργικά. Φανερό δεῖγμα τῆς ἁγιότητάς του ἦταν ἡ φιλία του μέ τά πουλιά καί τά ἄγρια ζῷα τοῦ δάσους. Μία πελώρια γκρίζα ἀρκοῦδα ἐρχόταν καθημερινά στήν καλύβα του καί φιλεύονταν ἀπό τά ἁγιασμένα χέρια του! Ὁ ἁγιασμένος ἀσκητής Σεραφείμ ζοῦσε τήν προπτωτική παραδείσια κατάσταση τῶν πρωτοπλάστων!
Στά 1810 ἀποφάσισε νά ἐπιστρέψει στήν Μονή τοῦ Σάρωφ, μένοντας ἔγκλειστος στό κελί του, ἀσκώντας τήν ἀρετή τῆς σιωπῆς καί τῆς ἡσυχίας. Ἀτέλειωτες ὧρες ἔμεινε ἐκστατικός, ζώντας οὐράνιες πνευματικές ἐμπειρίες, γιά τίς ὁποῖες δέ μιλοῦσε σέ κανέναν ἀπό ταπείνωση. Ἀπέφευγε νά δέχεται κόσμο. Ὅμως ἀργότερα σέ ἡλικία 56 ἐτῶν ἄνοιξε τό κελί του καί ἄρχισε νά δέχεται ἐπισκέψεις. Ἐνοίωσε ὥριμος πιά νά βοηθήσει πνευματικά τους συνάνθρωπούς του. Ἡ φήμη του ὡς φωτισμένου ἁγίου ἔφτασε μακριά καί γιά τοῦτο πλῆθος πονεμένων καί ταλαιπωρημένων ἀνθρώπων ἔφταναν ὡς τό κελί του γιά νά πάρουν τήν εὐλογία του, τίς πνευματικές του νουθεσίες καί νά παρηγορηθοῦν. Ὅμως γιά δέκα ἀκόμη χρόνια δέν εἶχε βγεῖ ἀπό τό κελί του.
Στά 1825, ἤδη 66 χρονῶν, εἶδε σέ ὅραμα τήν Θεοτόκο, ἡ ὁποία τοῦ ὑπόδειξε νά ἀφιερωθεῖ ὁλοκληρωτικά στή διακονία τῶν πιστῶν, νά γίνει στάρετς, δηλαδή πνευματικός καθοδηγητής καί δάσκαλος. Χιλιάδες διψασμένες ψυχές συνέρρεαν στό ταπεινό κελί του γιά νά βροῦν γαλήνη καί σωτηρία. Ὅσοι δέ μποροῦσαν νά πᾶνε αὐτοπροσώπως ἐπικοινωνοῦσαν μέ ἐπιστολές.
Δέν ἀπόπαιρνε κανέναν, οὔτε τούς μεγάλους ἁμαρτωλούς. Ἀλλά, ὡς ἔμπειρος πνευματικός ἰατρός, εἰσχωροῦσε στά βάθη τῶν ψυχῶν καί ξετρύπωνε τίς ὀλέθριες αἰτίες πού τούς βασάνιζαν. Τούς μύρωνε μέ λάδι ἀπό τό ἀκοίμητο κανδήλι τῆς Παναγίας καί τούς εὐλογοῦσε. Μία μυστική δύναμη τούς διαπερνοῦσε καί τους
μεταμόρφωνε σέ εἰρηνικούς καί πράους ἀνθρώπους. Ἔφευγαν μέ τήν καρδιά τούς γεμάτη ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ, πού σκορποῦσε ὁ ἅγιος Σεραφείμ, ὡς πολύτιμο δοχεῖο της. Ἐπέστρεφαν στά σπίτια τούς ἀλλαγμένοι καί ζοῦσαν πλέον μέ μετάνοια καί ἐλπίδα στό Θεό.
Εἶχε ἀξιωθεῖ ἀπό τόν Θεό νά ἔχει προορατικό χάρισμα, μποροῦσε νά διαβάζει τά μυστικά τῶν ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων καί νά τίς θεραπεύει. Μιλοῦσε στούς ἀναρίθμητους ἐπισκέπτες του σάν νά τούς γνώριζε ἀπό παλιά καί νά ἤξερε τά μυστικά τους! Ἀπαντοῦσε σέ ἐπιστολές, πού δέν τίς εἶχε ἀνοίξει καί διαβάσει! Ὁ Θεός τόν ἀξίωσε νά κάνει στό ὄνομά Του καί θαύματα. Πλῆθος ἀρρώστων βρῆκαν τή γιατρειά τους, ἐπισκεπτόμενοι τόν ἅγιο.
Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ ἦταν λουσμένος ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί ἐξέπεμπε τίς ἄκτιστες ἐνέργειές Του. Στούς ἐπισκέπτες τοῦ συνήθιζε νά λέει: «ὁ πραγματικός σκοπός τῆς χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δίδασκε πώς ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στή ζωή μᾶς ἐκδηλώνεται ὡς εἰρήνη. Ζοῦσε ἐπίσης ὀντολογικά τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Μιλοῦσε γι’ αὐτή καί χαιρετοῦσε τούς ἐπισκέπτες τοῦ ἀποκλειστικά μέ τό «Χριστός Ἀνέστη χαρά μου»! Κάθε φορά πού κοινωνοῦσε ἔψαλλε τόν κανόνα τοῦ Πάσχα: «Ἀναστάσεως ἡμέρα…»!
Στίς 2 Ἰανουαρίου τοῦ 1833 βρέθηκε νεκρός στό κελί του, γονατισμένος τήν ὥρα πού προσευχόταν καί εἶχε τά μάτια τοῦ προσηλωμένα στήν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Τήν προηγούμενη ἡμέρα εἶχε ἀποχαιρετήσει τούς ἀδελφούς του καί εἶχε κοινωνήσει τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Τό 1903 ἔγινε ἡ ἁγιοκατάταξή του καί ἡ μνήμη τοῦ ὁρίστηκε στίς 2 Ἰανουαρίου, τήν ἡμέρα τῆς ὀσιακῆς κοίμησής του καί στίς 19 Ἰουλίου, τήν ἡμέρα ἀνακομιδῆς τοῦ ἱεροῦ τῶν λειψάνων, τά ὁποία ἐπί κομουνισμοῦ εἶχαν ἐξαφανιστεῖ. Ὅμως τό 1990 βρέθηκαν καί ἀποτελοῦν πηγή ἁγιασμοῦ τῶν Ὀρθοδόξων πιστῶν.
Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ ἀνήκει στούς μεγάλους μυστικούς ἁγίους της Ἐκκλησίας μας, ὁ ὁποῖος, μέ τόν προσωπικό του ἀγώνα κατέστη δοχεῖο τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Ἄς ἔχουμε τίς ἀέναες πρεσβεῖες του στόν θρόνο τῆς μεγαλοσύνης τοῦ Θεοῦ, τίς ἔχουμε ἀπόλυτη ἀνάγκη!
Ἕνα χρόνο μετά τή χειροτονία τοῦ ζήτησε ἀπό τόν Ἡγούμενο τῆς Μονῆς νά ἀποσυρθεῖ σέ ἐρημική περιοχή γιά νά ἀφοσιωθεῖ στήν ἡσυχία, τήν προσευχή καί στή σιωπή. Ἐγκαταστάθηκε στό βάθος ἑνός πυκνοῦ δάσους, ζώντας ὡς ἄγγελος γιά δεκαέξι χρόνια. Πάνω σέ μία μεγάλη πέτρα προσευχόταν ἀδιάκοπα. Λέγεται πώς πάνω σ’ αὐτή πέρασε χίλιες νύχτες προσευχόμενος! Παράλληλα μελετοῦσε ἀκατάπαυτα τήν Ἁγία Γραφή, τήν ὁποία θεωροῦσε ὡς τήν τροφή τῆς ψυχῆς του. Εἶχε συνεχῶς στό μυαλό τοῦ τή μορφή τῆς Θεοτόκου, τήν ὁποία εἶχε ὡς προστάτη καί συντροφιά του στήν ἐρημία τοῦ δάσους. Ἡ τροφή τοῦ ἀποτελοῦνταν ἀπό ἄγρια χόρτα καί φροῦτα τοῦ δάσους.
Τρεῖς φορές ἀντιμετώπισε ἐπιθέσεις λῃστῶν, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἅρπαζαν ὅ, τί εἶχε στήν καλύβα του καί τόν τραυμάτιζαν βαριά. Ὅμως ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ μόνιμη συντροφιά καί προστασία του, τόν προστάτευε ἀπό τόν θάνατο καί τόν θεράπευε θαυματουργικά. Φανερό δεῖγμα τῆς ἁγιότητάς του ἦταν ἡ φιλία του μέ τά πουλιά καί τά ἄγρια ζῷα τοῦ δάσους. Μία πελώρια γκρίζα ἀρκοῦδα ἐρχόταν καθημερινά στήν καλύβα του καί φιλεύονταν ἀπό τά ἁγιασμένα χέρια του! Ὁ ἁγιασμένος ἀσκητής Σεραφείμ ζοῦσε τήν προπτωτική παραδείσια κατάσταση τῶν πρωτοπλάστων!
Στά 1810 ἀποφάσισε νά ἐπιστρέψει στήν Μονή τοῦ Σάρωφ, μένοντας ἔγκλειστος στό κελί του, ἀσκώντας τήν ἀρετή τῆς σιωπῆς καί τῆς ἡσυχίας. Ἀτέλειωτες ὧρες ἔμεινε ἐκστατικός, ζώντας οὐράνιες πνευματικές ἐμπειρίες, γιά τίς ὁποῖες δέ μιλοῦσε σέ κανέναν ἀπό ταπείνωση. Ἀπέφευγε νά δέχεται κόσμο. Ὅμως ἀργότερα σέ ἡλικία 56 ἐτῶν ἄνοιξε τό κελί του καί ἄρχισε νά δέχεται ἐπισκέψεις. Ἐνοίωσε ὥριμος πιά νά βοηθήσει πνευματικά τους συνάνθρωπούς του. Ἡ φήμη του ὡς φωτισμένου ἁγίου ἔφτασε μακριά καί γιά τοῦτο πλῆθος πονεμένων καί ταλαιπωρημένων ἀνθρώπων ἔφταναν ὡς τό κελί του γιά νά πάρουν τήν εὐλογία του, τίς πνευματικές του νουθεσίες καί νά παρηγορηθοῦν. Ὅμως γιά δέκα ἀκόμη χρόνια δέν εἶχε βγεῖ ἀπό τό κελί του.
Στά 1825, ἤδη 66 χρονῶν, εἶδε σέ ὅραμα τήν Θεοτόκο, ἡ ὁποία τοῦ ὑπόδειξε νά ἀφιερωθεῖ ὁλοκληρωτικά στή διακονία τῶν πιστῶν, νά γίνει στάρετς, δηλαδή πνευματικός καθοδηγητής καί δάσκαλος. Χιλιάδες διψασμένες ψυχές συνέρρεαν στό ταπεινό κελί του γιά νά βροῦν γαλήνη καί σωτηρία. Ὅσοι δέ μποροῦσαν νά πᾶνε αὐτοπροσώπως ἐπικοινωνοῦσαν μέ ἐπιστολές.
Δέν ἀπόπαιρνε κανέναν, οὔτε τούς μεγάλους ἁμαρτωλούς. Ἀλλά, ὡς ἔμπειρος πνευματικός ἰατρός, εἰσχωροῦσε στά βάθη τῶν ψυχῶν καί ξετρύπωνε τίς ὀλέθριες αἰτίες πού τούς βασάνιζαν. Τούς μύρωνε μέ λάδι ἀπό τό ἀκοίμητο κανδήλι τῆς Παναγίας καί τούς εὐλογοῦσε. Μία μυστική δύναμη τούς διαπερνοῦσε καί τους
μεταμόρφωνε σέ εἰρηνικούς καί πράους ἀνθρώπους. Ἔφευγαν μέ τήν καρδιά τούς γεμάτη ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ, πού σκορποῦσε ὁ ἅγιος Σεραφείμ, ὡς πολύτιμο δοχεῖο της. Ἐπέστρεφαν στά σπίτια τούς ἀλλαγμένοι καί ζοῦσαν πλέον μέ μετάνοια καί ἐλπίδα στό Θεό.
Εἶχε ἀξιωθεῖ ἀπό τόν Θεό νά ἔχει προορατικό χάρισμα, μποροῦσε νά διαβάζει τά μυστικά τῶν ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων καί νά τίς θεραπεύει. Μιλοῦσε στούς ἀναρίθμητους ἐπισκέπτες του σάν νά τούς γνώριζε ἀπό παλιά καί νά ἤξερε τά μυστικά τους! Ἀπαντοῦσε σέ ἐπιστολές, πού δέν τίς εἶχε ἀνοίξει καί διαβάσει! Ὁ Θεός τόν ἀξίωσε νά κάνει στό ὄνομά Του καί θαύματα. Πλῆθος ἀρρώστων βρῆκαν τή γιατρειά τους, ἐπισκεπτόμενοι τόν ἅγιο.
Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ ἦταν λουσμένος ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί ἐξέπεμπε τίς ἄκτιστες ἐνέργειές Του. Στούς ἐπισκέπτες τοῦ συνήθιζε νά λέει: «ὁ πραγματικός σκοπός τῆς χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δίδασκε πώς ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στή ζωή μᾶς ἐκδηλώνεται ὡς εἰρήνη. Ζοῦσε ἐπίσης ὀντολογικά τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Μιλοῦσε γι’ αὐτή καί χαιρετοῦσε τούς ἐπισκέπτες τοῦ ἀποκλειστικά μέ τό «Χριστός Ἀνέστη χαρά μου»! Κάθε φορά πού κοινωνοῦσε ἔψαλλε τόν κανόνα τοῦ Πάσχα: «Ἀναστάσεως ἡμέρα…»!
Στίς 2 Ἰανουαρίου τοῦ 1833 βρέθηκε νεκρός στό κελί του, γονατισμένος τήν ὥρα πού προσευχόταν καί εἶχε τά μάτια τοῦ προσηλωμένα στήν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Τήν προηγούμενη ἡμέρα εἶχε ἀποχαιρετήσει τούς ἀδελφούς του καί εἶχε κοινωνήσει τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Τό 1903 ἔγινε ἡ ἁγιοκατάταξή του καί ἡ μνήμη τοῦ ὁρίστηκε στίς 2 Ἰανουαρίου, τήν ἡμέρα τῆς ὀσιακῆς κοίμησής του καί στίς 19 Ἰουλίου, τήν ἡμέρα ἀνακομιδῆς τοῦ ἱεροῦ τῶν λειψάνων, τά ὁποία ἐπί κομουνισμοῦ εἶχαν ἐξαφανιστεῖ. Ὅμως τό 1990 βρέθηκαν καί ἀποτελοῦν πηγή ἁγιασμοῦ τῶν Ὀρθοδόξων πιστῶν.
Ὁ Ἅγιος Σεραφείμ ἀνήκει στούς μεγάλους μυστικούς ἁγίους της Ἐκκλησίας μας, ὁ ὁποῖος, μέ τόν προσωπικό του ἀγώνα κατέστη δοχεῖο τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Ἄς ἔχουμε τίς ἀέναες πρεσβεῖες του στόν θρόνο τῆς μεγαλοσύνης τοῦ Θεοῦ, τίς ἔχουμε ἀπόλυτη ἀνάγκη!
ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ
Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος
Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος
Σήμερα 1 Ἰανουαρίου
ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τόν Μέγα Βασίλειο.
Ὁ Μέγας Βασίλειος γεννήθηκε τό 330 στήν Νεοκαισάρεια τοῦ Πόντου. Ὁ πατέρας του Βασίλειος ἦταν ὀνομαστός ρήτορας τῆς περιοχῆς καί ἡ μητέρα του Ἐμμέλεια ἦταν ἀπόγονος ἀριστοκρατικῆς ρωμαϊκῆς οἰκογένειας. Ἦταν ἔνθερμοι Χριστιανοί. Σπουδαῖο ρόλο στήν ζωή του ἔπαιξε ἡ γιαγιά του Μακρίνα, ἡ ὁποία ὑπῆρξε μαθήτρια τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας. Αὐτή τόν μύησε στήν χριστιανική εὐσέβεια.
Ὁ Ἅγιος σπούδασε φιλοσοφία, ρητορική, γραμματική, ἀστρονομία, ἰατρική. Ἔγινε Μοναχός καί χειροτονήθηκε Διάκονος καί Πρεσβύτερος ἀπό τόν Ἐπίσκοπο Καισαρείας Εὐσέβιο. Πολέμησε τόν ἀρειανισμό, ἔκτισε τήν “Βασιλειάδα’’, ὅπου βρῆκαν περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες.
Τό συγγραφικό του ἔργο ὑπῆρξε Τιτάνιο. Ἕνα ἀπό τά γνωστότερα ἔργα του ὑπῆρξε ἡ «Ἑρμηνεία εἰς τήν Ἑξαήμερον». Γνωστό ἐπίσης ἔργο του εἶναι ἡ ὁμώνυμή του «Θεία Λειτουργία», ἡ ὁποία τελεῖται δέκα φορές τόν χρόνο (τίς πέντε Κυριακές τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, παραμονή τῶν Χριστουγέννων, παραμονή τῶν Φώτων, τήν Μ. Πέμπτη, τό Μ. Σάββατο καί τήν 1η Ἰανουαρίου).
Ἡ αὐστηρή ἀσκητική ζωή του καί ἡ ἐξαντλητική του ἐργασία κλόνισαν σοβαρά τήν εὔθραυστη ὑγεία του. Κοιμήθηκε τό 379 σέ ἡλικία 49 ἐτῶν.
Ὁ Ἅγιος σπούδασε φιλοσοφία, ρητορική, γραμματική, ἀστρονομία, ἰατρική. Ἔγινε Μοναχός καί χειροτονήθηκε Διάκονος καί Πρεσβύτερος ἀπό τόν Ἐπίσκοπο Καισαρείας Εὐσέβιο. Πολέμησε τόν ἀρειανισμό, ἔκτισε τήν “Βασιλειάδα’’, ὅπου βρῆκαν περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες.
Τό συγγραφικό του ἔργο ὑπῆρξε Τιτάνιο. Ἕνα ἀπό τά γνωστότερα ἔργα του ὑπῆρξε ἡ «Ἑρμηνεία εἰς τήν Ἑξαήμερον». Γνωστό ἐπίσης ἔργο του εἶναι ἡ ὁμώνυμή του «Θεία Λειτουργία», ἡ ὁποία τελεῖται δέκα φορές τόν χρόνο (τίς πέντε Κυριακές τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, παραμονή τῶν Χριστουγέννων, παραμονή τῶν Φώτων, τήν Μ. Πέμπτη, τό Μ. Σάββατο καί τήν 1η Ἰανουαρίου).
Ἡ αὐστηρή ἀσκητική ζωή του καί ἡ ἐξαντλητική του ἐργασία κλόνισαν σοβαρά τήν εὔθραυστη ὑγεία του. Κοιμήθηκε τό 379 σέ ἡλικία 49 ἐτῶν.
ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ Ο ΠΑΡΑΒΑΤΗ
Ὅταν ὁ αὐτοκράτορας Ἰουλιανός ὁ Παραβάτης ἐξεστράτευσε ἐναντίον τῆς Περσίας, πέρασε ἀπό τήν Καισάρεια. Ὁ Μέγας Βασίλειος, γνωρίζοντάς τον ἀπό τήν Ἀθήνα, πού σπούδαζαν μαζί στήν Σχολή τοῦ φιλόσοφου Λιβάνιου, καί τιμώντας τον ὡς βασιλιά, βγῆκε μέ τόν λαό του νά τόν προϋπαντήσει. Καί ἐπειδή δέν εἶχε κάτι ἄλλο νά τοῦ προσφέρει, τοῦ πρόσφερε τρία κρίθινα ψωμιά ἀπό αὐτά πού ἔτρωγε ὁ Ἅγιος.
Ὅταν τά εἶδε ὁ βασιλιάς, διέταξε νά κόψουν χορτάρι ἀπό τό λειβάδι καί νά τό προσφέρουν στόν Ἅγιο σάν ἀνταμοιβή. Βλέποντας ὁ Ἅγιος αὐτή τήν καταφρόνηση εἶπε στόν βασιλιά: «Ἐμεῖς, βασιλιά, ἀπό ἐκεῖνο πού τρῶμε, καθώς ζήτησες, σοῦ προσφέραμε. Καί ἐσύ μᾶς ἀντάμειψες δωρίζοντάς μας ἀπό ἐκεῖνο πού τρῶς».
Ὅταν ἄκουσε αὐτά ὁ βασιλιάς θύμωσε πολύ καί –σίγουρος γιά τήν ἐπιτυχία του στήν Περσία!- λέει στόν Ἅγιο: «Τώρα δέξου τήν δωρεά αὐτή καί ὅταν ἐπιστρέψω ἀπό τήν Περσία νικητής, τότε, τήν μέν πόλη σου θά κατακαύσω, τόν δέ ἀνόητο λαό σου θά αἰχμαλωτίσω, διότι τούς θεούς πού ἐγώ προσκυνῶ αὐτοί ἀτιμάζουν. Καί ἐσύ θά λάβεις τήν πρέπουσα ἀμοιβή».
Ἔτσι ἀπειλώντας ὁ ἀσεβής βασιλιάς ἀναχώρησε γιά τήν Περσία.
Ὅταν τά εἶδε ὁ βασιλιάς, διέταξε νά κόψουν χορτάρι ἀπό τό λειβάδι καί νά τό προσφέρουν στόν Ἅγιο σάν ἀνταμοιβή. Βλέποντας ὁ Ἅγιος αὐτή τήν καταφρόνηση εἶπε στόν βασιλιά: «Ἐμεῖς, βασιλιά, ἀπό ἐκεῖνο πού τρῶμε, καθώς ζήτησες, σοῦ προσφέραμε. Καί ἐσύ μᾶς ἀντάμειψες δωρίζοντάς μας ἀπό ἐκεῖνο πού τρῶς».
Ὅταν ἄκουσε αὐτά ὁ βασιλιάς θύμωσε πολύ καί –σίγουρος γιά τήν ἐπιτυχία του στήν Περσία!- λέει στόν Ἅγιο: «Τώρα δέξου τήν δωρεά αὐτή καί ὅταν ἐπιστρέψω ἀπό τήν Περσία νικητής, τότε, τήν μέν πόλη σου θά κατακαύσω, τόν δέ ἀνόητο λαό σου θά αἰχμαλωτίσω, διότι τούς θεούς πού ἐγώ προσκυνῶ αὐτοί ἀτιμάζουν. Καί ἐσύ θά λάβεις τήν πρέπουσα ἀμοιβή».
Ἔτσι ἀπειλώντας ὁ ἀσεβής βασιλιάς ἀναχώρησε γιά τήν Περσία.
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ
Μετά τήν ἀναχώρηση τοῦ Ἰουλιανοῦ, ὁ Μέγας Βασίλειος ἀνακοίνωσε στόν λαό του ὅτι πρέπει νά συγκεντρώσουν ὅσα χρήματα ἔχουν, γιά νά τά δώσουν στόν αὐτοκάτορα, ὅταν ἐπιστρέψει.
Ὅταν ἔφτασε ἡ ἡμέρα τῆς ἐπιστροφῆς, ὁ Ἅγιος συγκέντρωσε ὅλους τούς χριστιανούς καί τούς ζήτησε νά νηστέψουν τρεῖς ἡμέρες καί νά προσευχηθοῦν στήν Παναγία μας, νά τούς φυλάξει ἀπό τήν ὀργή τοῦ αὐτοκράτορα. Τήν ὥρα τῆς προσευχῆς ὁ Ἅγιος βλέπει σέ ὅραμα πλῆθος στρατιᾶς Ἀγγέλων καί στό κέντρο τήν Παναγία, ἡ ὁποία εἶπε: «Καλέστε μου τόν Μερκούριο, νά φονεύσει τόν ἐχθρό τοῦ Υἱοῦ μου Ἰουλιανό». Ἐκεῖ κοντά ὑπῆρχε Ναός τοῦ Ἁγίου Μερκουρίου, στόν ὁποῖο βρισκόταν τό Λείψανο τοῦ Ἁγίου καί τά ὅπλα του, διότι ὁ Ἅγιος Μερκούριος μαρτύρησε στήν Καισάρεια.
Στό ἴδιο διάστημα ὁ Ἰουλιανός δέχτηκε ἕνα δόρυ (οἱ ἱστορικοί δέν μποροῦν νά ἐξηγήσουν ἀπό ποῦ προῆλθε) καί μετά ἀπό λίγο ξεψύχησε λέγοντας τή φράση «Νενίκηκάς με, Ναζωραῖε», ἀναγνωρίζοντας τό μάταιο τῆς προσπάθειάς του γιά τήν ἀναβίωση τῆς ἀρχαίας θρησκείας.
Ὅταν ὁ Ἅγιος Βασίλειος θέλησε νά ἐπιστρέψει τά χρήματα στούς χριστιανούς, δέχτηκαν μόνο τό ἕνα τρίτο καί τά ὑπόλοιπα τά διέθεσαν στόν Ἅγιο γιά νά κτίσει φιλανθρωπικά ἱδρύματα.
Ὅταν ἔφτασε ἡ ἡμέρα τῆς ἐπιστροφῆς, ὁ Ἅγιος συγκέντρωσε ὅλους τούς χριστιανούς καί τούς ζήτησε νά νηστέψουν τρεῖς ἡμέρες καί νά προσευχηθοῦν στήν Παναγία μας, νά τούς φυλάξει ἀπό τήν ὀργή τοῦ αὐτοκράτορα. Τήν ὥρα τῆς προσευχῆς ὁ Ἅγιος βλέπει σέ ὅραμα πλῆθος στρατιᾶς Ἀγγέλων καί στό κέντρο τήν Παναγία, ἡ ὁποία εἶπε: «Καλέστε μου τόν Μερκούριο, νά φονεύσει τόν ἐχθρό τοῦ Υἱοῦ μου Ἰουλιανό». Ἐκεῖ κοντά ὑπῆρχε Ναός τοῦ Ἁγίου Μερκουρίου, στόν ὁποῖο βρισκόταν τό Λείψανο τοῦ Ἁγίου καί τά ὅπλα του, διότι ὁ Ἅγιος Μερκούριος μαρτύρησε στήν Καισάρεια.
Στό ἴδιο διάστημα ὁ Ἰουλιανός δέχτηκε ἕνα δόρυ (οἱ ἱστορικοί δέν μποροῦν νά ἐξηγήσουν ἀπό ποῦ προῆλθε) καί μετά ἀπό λίγο ξεψύχησε λέγοντας τή φράση «Νενίκηκάς με, Ναζωραῖε», ἀναγνωρίζοντας τό μάταιο τῆς προσπάθειάς του γιά τήν ἀναβίωση τῆς ἀρχαίας θρησκείας.
Ὅταν ὁ Ἅγιος Βασίλειος θέλησε νά ἐπιστρέψει τά χρήματα στούς χριστιανούς, δέχτηκαν μόνο τό ἕνα τρίτο καί τά ὑπόλοιπα τά διέθεσαν στόν Ἅγιο γιά νά κτίσει φιλανθρωπικά ἱδρύματα.
Η Μεταμόρφωση του Κυρίου
Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης
Μεταφερθήκαμε νοερά στο Όρος Θαβώρ, εκεί που έγινε η Μεταμόρφωση του Κυρίου. Είδαμε νοερά τον Θεάνθρωπο Σωτήρα μας μεταμορφούμενο, λάμποντα ως τον ήλιο, και τα ενδύματά Του λευκά ως το φως. Είδαμε τους εκπροσώπους της Παλαιάς Διαθήκης, τον προφήτη Ηλία και τον προφήτη Μωϋσή, να συνομιλούν με τον Ιησού. Είδαμε τους αγίους Αποστόλους να εξίστανται και να θαυμάζουν. Και όπως λέγουν όσοι επισκέπτονται το Όρος Θαβώρ της Μεταμορφώσεως, την ημέρα αυτή της εορτής όλο το Όρος ευωδιάζει. Έτσι και με αυτό ακόμη το σημείο, αυτή την ουράνια ευωδία, την οποία οι ευλαβείς προσκυνητές του Όρους της Μεταμορφώσεως σήμερα αισθάνονται, δίνει ο Κύριος μία ακόμη απόδειξη της παρουσίας Του και της Χάριτός Του επάνω σ’ αυτό το ευλογημένο Θαβώριο Όρος.
Όλοι οι Χριστιανοί, οι οποίοι αγαπούν τον Θεό, έχουν μέσα τους ένα πόθο· θέλουν και αυτοί να μεταμορφωθούν. Δεν θέλουμε η ζωή μας να μείνει σαρκική, δεν θέλουμε η ζωή μας να μείνει στα χαμηλά, στα γεώδη, στα μάταια, στα πάθη, στις αμαρτίες. Μπορεί να είμαστε αμαρτωλοί και εμπαθείς, αλλά κατά βάθος λαχταρούμε κάτι άλλο. Λαχταρούμε να μεταμορφωθούμε, να πάψουμε να είμαστε εμπαθείς και να γίνουμε πνευματικοί άνθρωποι, να νικήσουμε τον παλαιό άνθρωπο, να νικήσουμε τον εγωϊσμό, και το σκοτάδι που υπάρχει μέσα μας να νικηθεί από το Φως του Χριστού, και από σκοτεινοί που είμαστε να λάμψουμε και εμείς μέσα στο Φως του Χριστού ήδη από αυτή την παρούσα ζωή.
Αλλά το γεγονός της Μεταμορφώσεως, το πώς έγινε δηλαδή η Μεταμόρφωση, μας υποδεικνύει και το πώς μπορούμε και εμείς να απολαύσουμε αυτό το Φως και να λάμψουμε και εμείς μέσα σ’ αυτό το Φως, και η δική μας ζωή να γίνει φωτεινή ζωή. Ας προσέξουμε, αδελφοί μου, τρία σημεία:
Το πρώτο σημείο είναι, ότι η Μεταμόρφωση του Κυρίου έγινε, κατά την υμνολογία της Εκκλησίας μας, «εις Όρος υψηλόν». Δεν έγινε σε κάποια πεδιάδα, στα χαμηλά· έγινε στα υψηλά. Και ερμηνεύουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, ότι αυτό σημαίνει, ότι ο άνθρωπος, για να απολαύσει το Φως του Χριστού, πρέπει να ανέβει σε υψηλότερη πνευματική κατάσταση, πρέπει να νικήσει τα πάθη του, πρέπει να τηρήσει τις εντολές τού Θεού. Χρειάζεται μία ανάβαση, για να δεις τον Θεό. Δεν μπορείς εκεί που είσαι κάτω στα γήϊνα, στις ηδονές, στις απολαύσεις, στην ματαιότητα, στην καλοπέραση, να δεις τον Θεό. Πρέπει να υψωθείς επάνω από αυτά. Και πώς θα υψωθείς επάνω από αυτά; Άμα αγωνισθείς να νικήσεις τα πάθη σου, τον παλαιό άνθρωπο, το σαρκικό φρόνημα, τον εγωϊσμό, την υπερηφάνεια, την κενοδοξία, την απληστία, την λαιμαργία, την αχορτασία, την αδικία. Όταν αγωνισθείς και τα ξεπεράσεις αυτά κάνοντας τις εντολές του Θεού, αυτή είναι η ανάβαση προς το Όρος το Θαβώρ, αυτή είναι η πράξη κατά τους Πατέρες.
Το δεύτερο που έκαναν οι άγιοι Απόστολοι, για να απολαύσουν αυτό το Φως, όπως είδαμε σήμερα, είναι ότι έκαναν υπακοή. Δεν ανέβηκαν με το θέλημά τους· δεν είπαν αυτοί στον Κύριο: «πάμε στο Όρος Θαβώρ». Ο Κύριος τους είπε: «Ελάτε μαζί μου, πάμε στο Όρος Θαβώρ», και αυτοί είπαν: «Νά ‘ναι ευλογημένο» και πήγαν με τον Κύριο· έκαναν υπακοή. Άρα λοιπόν το δεύτερο, για να μπορεί κανείς να απολαύσει το Φως του Θεού και να λάμψει και αυτός μέσα σ’ αυτό το Φως, είναι να είναι μέσα στην υπακοή των εντολών του Θεού, της Εκκλησίας και του πνευματικού του πατέρα. Δεν μπορεί ο άνθρωπος έξω από την υπακοή της Εκκλησίας του Χριστού και του πνευματικού του πατέρας να δει το Φως της δόξας του Κυρίου και να απολαύσει αυτό το Φως και να το χαρεί. Γι’ αυτό λοιπόν, το δεύτερο σημείο, που πρέπει να προσέξουμε ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, είναι ότι η υπακοή είναι και αυτή απαραίτητη για να μπορέσει η ζωή μας να μεταμορφωθεί.
Όμως δεν έκαναν μόνον οι άγιοι Απόστολοι υπακοή, έκανε και ο Δεσπότης μας Χριστός. Έκανε υπακοή στον Θεό Πατέρα, διότι το θέλημα του Πατρός Του έκανε πάντοτε ο Θεάνθρωπος Κύριος. Και αν ο Κύριος έλαβε την δόξα αυτή της Μεταμορφώσεως και την έδειξε ως Θεός και η ανθρώπινη φύση Του δοξάσθηκε έτσι που δοξάσθηκε, οφειλόταν και στην δική Του υπακοή που έκανε με άκρα ταπείνωση προς το θέλημα του Ουρανίου Πατρός.
Και το τρίτο σημείο που μας κάνει εντύπωση, είναι ότι οι άγιοι Απόστολοι μπόρεσαν να απολαύσουν αυτό το Φως, επειδή ήσαν σε κοινωνία με τον Χριστό και διά του Χριστού με τον Θεό Πατέρα και με την Εκκλησία. Δεν ήσαν άτομα χωριστά, δεν ήσαν άνθρωποι που προσπαθούσαν να είναι ευσεβείς, κλεισμένοι στον εαυτό τους, απομονωμένοι από τον Χριστό και από την Εκκλησία. Ήσαν μέλη της Εκκλησίας· και επειδή ήσαν μέλη της Εκκλησίας και της αδελφότητας του Κυρίου, μπορούσαν να δουν το Φως του Χριστού.
Υπήρχαν τότε εκείνη την εποχή και άλλοι πολλοί άνθρωποι, και σοφότεροι και ικανότεροι και ίσως και «καλύτεροι» (εντός εισαγωγικών) ανθρωπίνως από τους τρεις Αποστόλους, οι οποίοι τρεις Απόστολοι είχαν και αυτοί αδυναμίες και ελαττώματα, όπως και οι ίδιοι τα περιγράφουν μέσα στα ιερά Ευαγγέλια. Πλην όμως δεν δείχθηκε το Φως της Μεταμορφώσεως στους σοφότερους και ικανότερους και ίσως και καλύτερους από τους τρεις Μαθητές, αλλά δείχθηκε σ’ αυτούς τους τρεις. Γιατί; Διότι αυτοί ήσαν μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, ήσαν μέλη της Εκκλησίας του Χριστού, ήσαν αδελφοί του Χριστού.
Άρα λοιπόν βλέπουμε, ότι και εμείς σήμερα, αν θέλουμε να απολαύσουμε το Φως του Χριστού, πρέπει να είμαστε μέλη της Εκκλησίας του Χριστού. Εδώ είναι η Χάρη του Θεού. Εδώ είναι το Φως του Χριστού, εδώ είναι η Μεταμόρφωση, στην αγία μας Εκκλησία. Και γι’ αυτό εάν κάνουμε υπομονή, μένουμε στην Εκκλησία, αγωνιζόμαστε να είμαστε ζωντανά και συνειδητά μέλη της Εκκλησίας μετέχοντας των Αγίων Μυστηρίων της Εκκλησίας μας, κοινωνώντας το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας, εξομολογούμενοι με ταπείνωση τις αμαρτίες μας, μη αμφιβάλλετε ότι και σε μας θα λάμψει το Φως του Χριστού, όπως έλαμψε και σε όλους τους αγίους ανθρώπους επάνω σ’ αυτή την γη.
Λοιπόν, αδελφοί μου, ας έχουμε χαρά σήμερα, διότι αυτό το Φως που έλαμψε, το ανέκφραστο, το παν-χαρμόσυνο, το πανάγιο, το πανέμορφο, το πάγκαλο Φως, που δεν χόρταιναν να το βλέπουν οι Μαθητές του Κυρίου στο Όρος της Μεταμορφώσεως, μπορεί και εμείς να το δούμε, να το αισθανθούμε και να το χαρούμε ήδη από την παρούσα ζωή. Είναι για μας αυτό το Φως του Χριστού, αρκεί και εμείς να κάνουμε αυτά τα τρία που είπαμε: Την άνοδο, την υπακοή και να είμαστε μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, συνειδητά μέλη της Εκκλησίας και αδελφοί του Χριστού.
Ο Κύριος έλαμψε για μας –όχι για τον εαυτό του– και θέλει και εμείς να χαρούμε αυτό το Φως.
Εύχομαι το Φως του Χριστού να φωτίζει την πορεία της ζωής σας.
Όλοι οι Χριστιανοί, οι οποίοι αγαπούν τον Θεό, έχουν μέσα τους ένα πόθο· θέλουν και αυτοί να μεταμορφωθούν. Δεν θέλουμε η ζωή μας να μείνει σαρκική, δεν θέλουμε η ζωή μας να μείνει στα χαμηλά, στα γεώδη, στα μάταια, στα πάθη, στις αμαρτίες. Μπορεί να είμαστε αμαρτωλοί και εμπαθείς, αλλά κατά βάθος λαχταρούμε κάτι άλλο. Λαχταρούμε να μεταμορφωθούμε, να πάψουμε να είμαστε εμπαθείς και να γίνουμε πνευματικοί άνθρωποι, να νικήσουμε τον παλαιό άνθρωπο, να νικήσουμε τον εγωϊσμό, και το σκοτάδι που υπάρχει μέσα μας να νικηθεί από το Φως του Χριστού, και από σκοτεινοί που είμαστε να λάμψουμε και εμείς μέσα στο Φως του Χριστού ήδη από αυτή την παρούσα ζωή.
Αλλά το γεγονός της Μεταμορφώσεως, το πώς έγινε δηλαδή η Μεταμόρφωση, μας υποδεικνύει και το πώς μπορούμε και εμείς να απολαύσουμε αυτό το Φως και να λάμψουμε και εμείς μέσα σ’ αυτό το Φως, και η δική μας ζωή να γίνει φωτεινή ζωή. Ας προσέξουμε, αδελφοί μου, τρία σημεία:
Το πρώτο σημείο είναι, ότι η Μεταμόρφωση του Κυρίου έγινε, κατά την υμνολογία της Εκκλησίας μας, «εις Όρος υψηλόν». Δεν έγινε σε κάποια πεδιάδα, στα χαμηλά· έγινε στα υψηλά. Και ερμηνεύουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, ότι αυτό σημαίνει, ότι ο άνθρωπος, για να απολαύσει το Φως του Χριστού, πρέπει να ανέβει σε υψηλότερη πνευματική κατάσταση, πρέπει να νικήσει τα πάθη του, πρέπει να τηρήσει τις εντολές τού Θεού. Χρειάζεται μία ανάβαση, για να δεις τον Θεό. Δεν μπορείς εκεί που είσαι κάτω στα γήϊνα, στις ηδονές, στις απολαύσεις, στην ματαιότητα, στην καλοπέραση, να δεις τον Θεό. Πρέπει να υψωθείς επάνω από αυτά. Και πώς θα υψωθείς επάνω από αυτά; Άμα αγωνισθείς να νικήσεις τα πάθη σου, τον παλαιό άνθρωπο, το σαρκικό φρόνημα, τον εγωϊσμό, την υπερηφάνεια, την κενοδοξία, την απληστία, την λαιμαργία, την αχορτασία, την αδικία. Όταν αγωνισθείς και τα ξεπεράσεις αυτά κάνοντας τις εντολές του Θεού, αυτή είναι η ανάβαση προς το Όρος το Θαβώρ, αυτή είναι η πράξη κατά τους Πατέρες.
Το δεύτερο που έκαναν οι άγιοι Απόστολοι, για να απολαύσουν αυτό το Φως, όπως είδαμε σήμερα, είναι ότι έκαναν υπακοή. Δεν ανέβηκαν με το θέλημά τους· δεν είπαν αυτοί στον Κύριο: «πάμε στο Όρος Θαβώρ». Ο Κύριος τους είπε: «Ελάτε μαζί μου, πάμε στο Όρος Θαβώρ», και αυτοί είπαν: «Νά ‘ναι ευλογημένο» και πήγαν με τον Κύριο· έκαναν υπακοή. Άρα λοιπόν το δεύτερο, για να μπορεί κανείς να απολαύσει το Φως του Θεού και να λάμψει και αυτός μέσα σ’ αυτό το Φως, είναι να είναι μέσα στην υπακοή των εντολών του Θεού, της Εκκλησίας και του πνευματικού του πατέρα. Δεν μπορεί ο άνθρωπος έξω από την υπακοή της Εκκλησίας του Χριστού και του πνευματικού του πατέρας να δει το Φως της δόξας του Κυρίου και να απολαύσει αυτό το Φως και να το χαρεί. Γι’ αυτό λοιπόν, το δεύτερο σημείο, που πρέπει να προσέξουμε ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, είναι ότι η υπακοή είναι και αυτή απαραίτητη για να μπορέσει η ζωή μας να μεταμορφωθεί.
Όμως δεν έκαναν μόνον οι άγιοι Απόστολοι υπακοή, έκανε και ο Δεσπότης μας Χριστός. Έκανε υπακοή στον Θεό Πατέρα, διότι το θέλημα του Πατρός Του έκανε πάντοτε ο Θεάνθρωπος Κύριος. Και αν ο Κύριος έλαβε την δόξα αυτή της Μεταμορφώσεως και την έδειξε ως Θεός και η ανθρώπινη φύση Του δοξάσθηκε έτσι που δοξάσθηκε, οφειλόταν και στην δική Του υπακοή που έκανε με άκρα ταπείνωση προς το θέλημα του Ουρανίου Πατρός.
Και το τρίτο σημείο που μας κάνει εντύπωση, είναι ότι οι άγιοι Απόστολοι μπόρεσαν να απολαύσουν αυτό το Φως, επειδή ήσαν σε κοινωνία με τον Χριστό και διά του Χριστού με τον Θεό Πατέρα και με την Εκκλησία. Δεν ήσαν άτομα χωριστά, δεν ήσαν άνθρωποι που προσπαθούσαν να είναι ευσεβείς, κλεισμένοι στον εαυτό τους, απομονωμένοι από τον Χριστό και από την Εκκλησία. Ήσαν μέλη της Εκκλησίας· και επειδή ήσαν μέλη της Εκκλησίας και της αδελφότητας του Κυρίου, μπορούσαν να δουν το Φως του Χριστού.
Υπήρχαν τότε εκείνη την εποχή και άλλοι πολλοί άνθρωποι, και σοφότεροι και ικανότεροι και ίσως και «καλύτεροι» (εντός εισαγωγικών) ανθρωπίνως από τους τρεις Αποστόλους, οι οποίοι τρεις Απόστολοι είχαν και αυτοί αδυναμίες και ελαττώματα, όπως και οι ίδιοι τα περιγράφουν μέσα στα ιερά Ευαγγέλια. Πλην όμως δεν δείχθηκε το Φως της Μεταμορφώσεως στους σοφότερους και ικανότερους και ίσως και καλύτερους από τους τρεις Μαθητές, αλλά δείχθηκε σ’ αυτούς τους τρεις. Γιατί; Διότι αυτοί ήσαν μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, ήσαν μέλη της Εκκλησίας του Χριστού, ήσαν αδελφοί του Χριστού.
Άρα λοιπόν βλέπουμε, ότι και εμείς σήμερα, αν θέλουμε να απολαύσουμε το Φως του Χριστού, πρέπει να είμαστε μέλη της Εκκλησίας του Χριστού. Εδώ είναι η Χάρη του Θεού. Εδώ είναι το Φως του Χριστού, εδώ είναι η Μεταμόρφωση, στην αγία μας Εκκλησία. Και γι’ αυτό εάν κάνουμε υπομονή, μένουμε στην Εκκλησία, αγωνιζόμαστε να είμαστε ζωντανά και συνειδητά μέλη της Εκκλησίας μετέχοντας των Αγίων Μυστηρίων της Εκκλησίας μας, κοινωνώντας το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας, εξομολογούμενοι με ταπείνωση τις αμαρτίες μας, μη αμφιβάλλετε ότι και σε μας θα λάμψει το Φως του Χριστού, όπως έλαμψε και σε όλους τους αγίους ανθρώπους επάνω σ’ αυτή την γη.
Λοιπόν, αδελφοί μου, ας έχουμε χαρά σήμερα, διότι αυτό το Φως που έλαμψε, το ανέκφραστο, το παν-χαρμόσυνο, το πανάγιο, το πανέμορφο, το πάγκαλο Φως, που δεν χόρταιναν να το βλέπουν οι Μαθητές του Κυρίου στο Όρος της Μεταμορφώσεως, μπορεί και εμείς να το δούμε, να το αισθανθούμε και να το χαρούμε ήδη από την παρούσα ζωή. Είναι για μας αυτό το Φως του Χριστού, αρκεί και εμείς να κάνουμε αυτά τα τρία που είπαμε: Την άνοδο, την υπακοή και να είμαστε μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, συνειδητά μέλη της Εκκλησίας και αδελφοί του Χριστού.
Ο Κύριος έλαμψε για μας –όχι για τον εαυτό του– και θέλει και εμείς να χαρούμε αυτό το Φως.
Εύχομαι το Φως του Χριστού να φωτίζει την πορεία της ζωής σας.
Από το βιβλίο: Αρχιμανδρίτου Γεωργίου,
“Ομιλίες σε ακίνητες Δεσποτικές και Θεομητορικές Εορτές”.
Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2015, σελ. 118
“Ομιλίες σε ακίνητες Δεσποτικές και Θεομητορικές Εορτές”.
Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου, Άγιον Όρος 2015, σελ. 118
ΠΗΓΗ: https://www.eulogia.gr
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ
ΟΣΙΑ ΓΑΒΡΙΗΛΙΑ
Σήμερα 28 Μαρτίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν Ὁσία Γαβριηλία τήν Ἱεραπόστολο.
Ἡ Ὁσία Γαβριηλία (Αὐριηλία Παπαγιάννη) γεννήθηκε στίς 2 Ὀκτωβρίου 1897 στήν Κωνσταντινούπολη. Ἦταν τό μικρότερο παιδί τῆς οἰκογένειας Παπαγιάννη, πού ἦταν ἰδιαίτερα εὔπορη. Λέγεται ὅτι ἡ μεγάλη της ἀδελφή, ἡ Βασιλική, ἦταν ἐκείνη πού τῆς πρωτομίλησε γιά τόν Θεό. Μαζί μέ τά παραμύθια πού τῆς διάβαζε, τῆς ἔλεγε ἱστορίες ἀπό τό Εὐαγγέλιο καί τήν Παλαιά Διαθήκη.
Τό 1923, στήν ἀνταλλαγή πληθυσμῶν ἡ οἰκογένειά της βρέθηκε στήν Θεσσαλονίκη.
Σπούδασε στήν Γεωπονική Σχολή στήν Ἐλβετία. Εἰσήχθη στό Ἀριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ἦταν ἡ δεύτερη γυναίκα πού εἰσήχθη σέ ἑλληνικό Πανεπιστήμιο), ὅπου ἔλαβε πτυχίο Φιλοσοφίας.
Στήν Ἀθήνα μετέβη τό 1932, ἐργάστηκε σέ ψυχιατρική κλινική.
Ταξίδεψε στήν Ἀγγλία καί ἀργότερα στήν Ἰνδία. Ἐκεῖ, γιά πέντε χρόνια, στάθηκε στό πλευρό τῶν λεπρῶν. Στό διάστημα αὐτό γνώρισε τήν Μητέρα Τερέζα.
Μετέβη στά Ἰμαλάια, περνώντας ἕντεκα μῆνες ὡς ἐρημίτρια. Τό 1960 ἔφτασε στήν Κοινότητα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου στήν Βηθανία, ὅπου καί δέχτηκε τήν μοναχική κουρά καί ἔλαβε τό ὄνομα Γαβριηλία.
Ἐν συνεχείᾳ στάλθηκε στήν Γαλλία ἀπό τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη Ἀθηναγόρα, στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες καί στήν Ἀνατολική Ἀφρική γιά νά κάνει ἱεραποστολικό ἔργο.
Σέ ὅλη τήν ζωή της, ὁ ἀγώνας της ἦταν ἡ συμπαράσταση στόν συνάνθρωπο. Βοηθοῦσε ἄπορους, ἄνεργους, ἄρρωστους, μοναχικούς. Ἔκανε τά πάντα γιά τόν πλησίον της.
Κοιμήθηκε στήν Λέρο στίς 28 Μαρτίου 1992, σέ ἡλικία 95 ἐτῶν.
Ἡ Ἁγιοκατάταξή της ἔγινε στίς 3 Ὀκτωβρίου 2023, ἀπό τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο.
Ἡ Ὁσία Γαβριηλία (Αὐριηλία Παπαγιάννη) γεννήθηκε στίς 2 Ὀκτωβρίου 1897 στήν Κωνσταντινούπολη. Ἦταν τό μικρότερο παιδί τῆς οἰκογένειας Παπαγιάννη, πού ἦταν ἰδιαίτερα εὔπορη. Λέγεται ὅτι ἡ μεγάλη της ἀδελφή, ἡ Βασιλική, ἦταν ἐκείνη πού τῆς πρωτομίλησε γιά τόν Θεό. Μαζί μέ τά παραμύθια πού τῆς διάβαζε, τῆς ἔλεγε ἱστορίες ἀπό τό Εὐαγγέλιο καί τήν Παλαιά Διαθήκη.
Τό 1923, στήν ἀνταλλαγή πληθυσμῶν ἡ οἰκογένειά της βρέθηκε στήν Θεσσαλονίκη.
Σπούδασε στήν Γεωπονική Σχολή στήν Ἐλβετία. Εἰσήχθη στό Ἀριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ἦταν ἡ δεύτερη γυναίκα πού εἰσήχθη σέ ἑλληνικό Πανεπιστήμιο), ὅπου ἔλαβε πτυχίο Φιλοσοφίας.
Στήν Ἀθήνα μετέβη τό 1932, ἐργάστηκε σέ ψυχιατρική κλινική.
Ταξίδεψε στήν Ἀγγλία καί ἀργότερα στήν Ἰνδία. Ἐκεῖ, γιά πέντε χρόνια, στάθηκε στό πλευρό τῶν λεπρῶν. Στό διάστημα αὐτό γνώρισε τήν Μητέρα Τερέζα.
Μετέβη στά Ἰμαλάια, περνώντας ἕντεκα μῆνες ὡς ἐρημίτρια. Τό 1960 ἔφτασε στήν Κοινότητα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου στήν Βηθανία, ὅπου καί δέχτηκε τήν μοναχική κουρά καί ἔλαβε τό ὄνομα Γαβριηλία.
Ἐν συνεχείᾳ στάλθηκε στήν Γαλλία ἀπό τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη Ἀθηναγόρα, στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες καί στήν Ἀνατολική Ἀφρική γιά νά κάνει ἱεραποστολικό ἔργο.
Σέ ὅλη τήν ζωή της, ὁ ἀγώνας της ἦταν ἡ συμπαράσταση στόν συνάνθρωπο. Βοηθοῦσε ἄπορους, ἄνεργους, ἄρρωστους, μοναχικούς. Ἔκανε τά πάντα γιά τόν πλησίον της.
Κοιμήθηκε στήν Λέρο στίς 28 Μαρτίου 1992, σέ ἡλικία 95 ἐτῶν.
Ἡ Ἁγιοκατάταξή της ἔγινε στίς 3 Ὀκτωβρίου 2023, ἀπό τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο.
ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΟΣΙΑΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΑΣ
- Ὄχι μία γνώση πού μαθαίνεις, ἀλλά μία γνώση πού παθαίνεις. Αὐτή εἶναι ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα.
- Δέν ὑπάρχει τίποτε πιό φθηνό ἀπό τό χρῆμα.
- Ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι θέλουμε τήν ἐλευθερία μας. Γιατί; Γιά νά εἴμαστε σκλάβοι τῶν παθῶν μας.
- Γιά νά γίνει τό θαῦμα, ἀρκεῖ νά ἀγαπᾶμε. Οὔτε ἡ προσευχή οὔτε τό κομποσχοίνι ἔχουν τέτοια δύναμη.
- Ἄν ἔχεις ἀγάπη γιά ὅλο τόν κόσμο, ὅλος ὁ κόσμος εἶναι ὄμορφος.
- Γιά νά φτάσεις στό δέν ὑπάρχω, ἀγαπᾶς, ἀγαπᾶς, ἀγαπᾶς κι ἔτσι ταυτίζεσαι ἀπόλυτα μέ τόν Ἄλλο, τόν ἑκάστοτε Ἄλλο, καί τότε στό τέλος τῆς ἡμέρας ἀναρωτιέσαι:
- Θέλω τίποτε; Ὄχι.
- Ἐπιθυμῶ τίποτε; Ὄχι.
- Μοῦ λείπει τίποτε; Ὄχι... Αὐτό εἶναι!
- Προορισμός μας εἶναι νά λατρεύουμε τόν Θεό καί ν' ἀγαπᾶμε τούς συνανθρώπους μας.
- Ὁ Θεός ὅπως ἀγαπάει ἐσένα, ἔτσι ἀγαπᾶ καί τούς ἐχθρούς σου.
- Σάν τόν Σίμωνα τόν Κυρηναῖο πρέπει νά εἴμαστε πάντα ἕτοιμοι νά τρέξουμε εἰς βοήθειαν τοῦ συνανθρώπου.
- Σ' ἕνα καράβι, μπορεῖ μερικοί ναῦτες νά σκοτώνονται καί νά τρώγονται. Τό καράβι ὅμως πάει τό ταξείδι του καί φτάνει στόν προορισμό του.
ΣΥΝΑΞΙΣ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΓΑΒΡΙΗΛ
Σήμερα 26 Μαρτίου ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τήν Σύναξη τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ.
Στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία συνηθίζεται, ἡ ἡμέρα πού ἀκολουθεῖ μετά ἀπό μεγάλες Δεσποτικές ἤ Θεομητορικές ἑορτές νά ἀφιερώνεται στά πρόσωπα πού ἀναδείχθηκαν μέ πρωταγωνιστικό ρόλο στά ἑορταζόμενα σωτήρια γεγονότα καί νά πραγματοποιεῖται πρός τιμήν τους Σύναξη, δηλαδή συγκέντρωση τῶν πιστῶν μέ σχετική Ἀκολουθία. Ὅπως ἔχουμε τήν Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου 26 Δεκεμβρίου, τήν ἑπομένη ἡμέρα δηλ. μετά τήν κατά σάρκα Γέννηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ· τήν Σύναξη τοῦ Τιμίου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου 7 Ἰανουαρίου τήν ἑπομένη ἡμέρα μετά τήν Βάπτιση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ
Σήμερα 26 Μαρτίου, (τήν ἑπομένη τῆς Ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ) τελεῖται Σύναξη τῶν πιστῶν, γιά νά τιμήσουν τόν Ἀρχάγγελο Γαβριήλ.
Γαβριήλ σημαίνει ὁ Θεός εἶναι ἡ ἰσχύς μου. Ὁ Γαβριήλ εἶναι ὁ κατ΄ ἐξοχήν ἀγγελιαφόρος τῶν γεγονότων πού ἔχουν σχέση μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου. Αὐτός ἀνήγγειλε τήν γέννηση τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου στόν Ζαχαρία καί αὐτός ἀπεστάλη στή Ναζαρέτ πρός τήν Παρθένο Μαρία, γιά νά φέρει τήν χαρμόσυνη εἴδηση τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.
Στήν ὀρθόδοξη εἰκονογραφία τῆς Ἑορτῆς παρίσταται μέ σκῆπτρο, δεῖγμα τῆς ἐξουσίας πού ἔλαβε ἀπό τόν Θεό νά διακονήσει τό μέγα μυστήριο τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως. Ἡ ὄψη του, λόγω τοῦ χαρμόσυνου χαρακτήρα τῆς ἀγγελίας, χαρακτηρίζεται ἀπό ἱλαρότητα καί γλυκύτητα.
Στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία συνηθίζεται, ἡ ἡμέρα πού ἀκολουθεῖ μετά ἀπό μεγάλες Δεσποτικές ἤ Θεομητορικές ἑορτές νά ἀφιερώνεται στά πρόσωπα πού ἀναδείχθηκαν μέ πρωταγωνιστικό ρόλο στά ἑορταζόμενα σωτήρια γεγονότα καί νά πραγματοποιεῖται πρός τιμήν τους Σύναξη, δηλαδή συγκέντρωση τῶν πιστῶν μέ σχετική Ἀκολουθία. Ὅπως ἔχουμε τήν Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου 26 Δεκεμβρίου, τήν ἑπομένη ἡμέρα δηλ. μετά τήν κατά σάρκα Γέννηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ· τήν Σύναξη τοῦ Τιμίου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου 7 Ἰανουαρίου τήν ἑπομένη ἡμέρα μετά τήν Βάπτιση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ
Σήμερα 26 Μαρτίου, (τήν ἑπομένη τῆς Ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ) τελεῖται Σύναξη τῶν πιστῶν, γιά νά τιμήσουν τόν Ἀρχάγγελο Γαβριήλ.
Γαβριήλ σημαίνει ὁ Θεός εἶναι ἡ ἰσχύς μου. Ὁ Γαβριήλ εἶναι ὁ κατ΄ ἐξοχήν ἀγγελιαφόρος τῶν γεγονότων πού ἔχουν σχέση μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου. Αὐτός ἀνήγγειλε τήν γέννηση τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου στόν Ζαχαρία καί αὐτός ἀπεστάλη στή Ναζαρέτ πρός τήν Παρθένο Μαρία, γιά νά φέρει τήν χαρμόσυνη εἴδηση τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.
Στήν ὀρθόδοξη εἰκονογραφία τῆς Ἑορτῆς παρίσταται μέ σκῆπτρο, δεῖγμα τῆς ἐξουσίας πού ἔλαβε ἀπό τόν Θεό νά διακονήσει τό μέγα μυστήριο τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως. Ἡ ὄψη του, λόγω τοῦ χαρμόσυνου χαρακτήρα τῆς ἀγγελίας, χαρακτηρίζεται ἀπό ἱλαρότητα καί γλυκύτητα.
ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΣΥΜΦΕΡΟΥΠΟΛΕΩΣ & ΚΡΙΜΑΙΑΣ
Τρία σημαντικότατα γεγονότα στήν ἱστορία τοῦ κόσμου ἑορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας. Tό πρῶτο εἶναι ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Θεοτόκου, τόν ὁποῖο ἑορτάζουμε σήμερα μέ χαρά καί ἀγάπη, ἀλλά καί μέ δέος ἐνώπιον τοῦ μεγαλείου τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, τό ὁποῖο ὀνομάζεται «κεφάλαιον» (δηλαδή ἀρχή) τῆς σωτηρίας μας.
Ἐννέα μῆνες μετά τόν Εὐαγγελισμό πραγματοποιήθηκε καί τό δεύτερο ἀπό τά σημαντικότερα γεγονότα, ἡ κατά σάρκα Γέννηση τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Κορυφή καί ὁλοκλήρωση τῆς σωτηρίας μας θά εἶναι ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μετά ἀπό ἕνα φρικτό θάνατο πάνω στόν Σταυρό.
Ὄχι μόνο μία φορά ἀλλά πολλές φορές φανερώθηκαν στούς Ἁγίους ἄγγελοι. Ἕξι μῆνες πρίν τόν Εὐαγγελισμό τῆς Παναγίας Παρθένου Μαρίας στάλθηκε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ στόν ἱερέα Ζαχαρία, ὁ ὁποῖος ὑπηρετοῦσε στόν Ναό, γιά νά τοῦ ἀναγγείλει, ὅτι ἀπ' αὐτόν θά γεννηθεῖ ὁ μεγαλύτερος μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ὁ Πρόδρομος τοῦ Κυρίου, ὁ Ἰωάννης. Καί σήμερα ὁ ἴδιος φέρνει τό χαρμόσυνο ἄγγελμα στήν Ὑπεραγία καί ἄχραντο Παρθένο Μαρία, ἡ ὁποία ζοῦσε στό ταπεινό φτωχόσπιτο τοῦ ξυλουργοῦ Ἰωσήφ. Ὁ διάλογός του μέ τήν Παναγία εἶναι τόσο ἅγιος καί μεγαλειώδης πού δέν τολμῶ νά τόν περιγράψω μέ δικά μου λόγια ἀλλά πρέπει νά τόν ἐπαναλάβω μέ Εὐαγγελικά λόγια.
Ὅταν μπῆκε ὁ ἀρχάγγελος στό ὑπερῶο, εἶπε: «Χαῖρε, κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετά σοῦ· εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν». Ἡ δέ ἰδοῦσα διεταράχθη ἐπί τῷ λόγω αὐτοῦ, καί διελογίζετο ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμός οὗτος, καί εἶπεν ὁ ἄγγελος αὕτη· μή φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῷ. καί ἰδού συλλήψη ἐν γαστρί καί τέξη υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καί υἱός ὑψίστου κληθήσεται, καί δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός τόν θρόνον αὐτοῦ τοῦ πατρός αὐτοῦ, καί βασιλεύσει ἐπί τόν οἶκον Ἰακώβ εἰς τούς αἰῶνας, καί τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. Εἶπε δέ Μαριάμ πρός τόν ἄγγελον πῶς ἔσται μοί τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω; καί ἀποκριθείς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ... Εἶπε δέ Μαριάμ· ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου. καί ἀπῆλθεν ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος» (Λκ. 1, 28-38).
Σᾶς ἔχω πεῖ πολλά τά προηγούμενα χρόνια γι' αὐτόν τόν διάλογο, πού εἶναι μοναδικός στήν Ἱστορία τοῦ κόσμου. Ἀλλά τώρα θά σταθῶ στά λόγια του Ἀρχαγγέλου: «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοί διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ». Κανείς ποτέ, ἀπό τή δημιουργία τοῦ κόσμου καί μέχρι τήν συντέλειά του, δέν γεννήθηκε καί δέν θά γεννηθεῖ κατά τόν τρόπο, κατά τόν ὁποῖο γεννήθηκε ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός. Κανείς ποτέ δέν γεννήθηκε χωρίς ἄνδρα. Κανείς δέν γεννήθηκε καί δέν θά γεννηθεῖ μέ τήν ἐπέλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Σέ κανέναν ποτέ δέν κατοίκησε τό Ἅγιο Πνεῦμα μέ τέτοια ὁλοκληρωμένη πληρότητα, μέ τήν ὁποία ἐγκατοίκησε στήν Παναγία Παρθένο Μαρία. Κανέναν δέν ἐπισκίασε ἡ δύναμη τοῦ Ὑψίστου καί τά μητρικά σπλάγχνα καμμίας γυναίκας δέν ἁγίασε, μέ τέτοια πληρότητα καί δύναμη, ὅπως τά σπλάγχνα τῆς Ὑπεραγίας Παρθένου Μαρίας.
Κρατῆστε βαθειά στήν καρδιά σας, αὐτό πού σᾶς λέω γιά τήν πλήρη ἑνότητα τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἀνθρώπινης οὐσίας τῆς Μαρίας. Ἡ ψυχή καί τό πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχουν τήν ἀρχή τους στό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Tό δεύτερο κεφάλαιο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης λέει, ὅτι ἔπλασε ὁ Θεός τόν πρῶτο ἄνθρωπο, τόν Ἀδάμ, «χοῦν ἀπό τῆς γής καί ἐνεφύσησεν εἰς τό πρόσωπον αὐτοῦ πνοήν ζωῆς» (Γέν. 2, 7). Μέ τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ μόνο τό πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι δυνατόν νά κοινωνεῖ, ἐφόσον ἀπό Ἐκεῖνον προέρχεται, ὅπως συμβαίνει καί στήν φύση, συγγενῆ δηλαδή μεταξύ τους πράγματα νά ἔχουν πραγματική ἐπικοινωνία. Τήν δυνατότητα τῆς ἀληθινῆς κοινωνίας μέ τόν Θεό τήν διδαχθήκαμε ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος λέει: «Ἐάν τίς ἀγαπᾶ μέ, τόν λόγον μου τηρήσει, καί ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καί πρός αὐτόν ἐλευσόμεθα καί μονήν παρ' αὔτω ποιήσομεν» (Ἰω. 14, 23). Ἀλλά καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέ κάποια ἔκπληξη ρωτάει τούς χριστιανούς τῆς Κορίνθου: «Οὐκ οἴδατε ὅτι ναός Θεοῦ ἐστε καί τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν;» (Α' Κορ. 3, 16).
Ἀπό τούς βίους τῶν ἁγίων γνωρίζουμε γιά μιά πραγματική κοινωνία μέ τόν Θεό, πού εἶχαν στή ζωή τούς οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ. Γνωρίζουμε ὅτι αὐτοί ὑπῆρξαν κατοικοιτήρια τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά ἀκόμα καί αὐτή ἡ βαθειά κοινωνία τους μέ τόν Θεό δέν μπορεῖ νά συγκριθεῖ μ' ἐκείνη τήν εὐλογημένη κατάσταση, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει ἀκόμα καί τήν κατάσταση τῶν ἀγγέλων καί τῶν ἀρχαγγέλων, στήν ὁποία βρέθηκε ἡ Ὑπεραγία Παρθένος Μαρία μετά τήν ἐπέλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Αὐτό δέν μπόρεσε, ἤ καλύτερα, δέν ἤθελε νά ἀντιληφθεῖ ὁ κακότυχος ἐκεῖνος αἱρετικός Νεστόριος, ὁ ὁποῖος ἰσχυριζόταν ὅτι ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος γέννησε ἕναν κοινό ἄνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό, μέ τόν ὁποῖο ἀργότερα ἑνώθηκε ὁ Θεός, γι' αὐτό καί τήν Ὑπεραγία Παρθένο Μαρία τήν ὀνόμαζε Χριστοτόκο καί ὄχι Θεοτόκο. Ἄν, ἔστω καί ἐλάχιστο, δίκαιο εἶχε ὁ Νεστόριος, τότε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός θά ἦταν ὄχι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ καί Θεάνθρωπος ἀλλά ἕνας ἀπό τούς πολλούς μεγάλους Ἁγίους, οἱ ὁποῖοι ὀνομάζονται ἀληθινοί ναοί καί μονές τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ γιά τήν ἀπέραντη ἀγάπη τους στόν Θεό καί τήν τέλεια ἐφαρμογή στή ζωή τους τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως βλέπετε ὁ Νεστόριος δικαίως ἀναθεματίστηκε ἀπό τήν Τρίτη Οἰκουμενική Συνοδο[1].
Σ' αὐτό τό σημεῖο θά μποροῦσα νά τελειώσω τόν ἐγκωμιαστικό μου λόγο πρός τιμήν τῆς μεγάλης αὐτῆς Ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου. Ὅμως δέν θέλω νά προσπεράσω τά λόγια ἐκεῖνα τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, τά ὁποῖα μπαίνουν σέ κάθε καθαρή καρδιά: «Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετά σοῦ».
Ὅλοι ἐσεῖς, πού εἶστε ὁμόψυχοι μέ μένα, πέστε μου, μπορεῖ νά ὑπάρχει ἀνώτερη καί καθαρότερη χαρά ἀπό αὐτή, πού δίνει ἡ αἴσθηση ὅτι μαζί μας εἶναι ὁ Κύριος! Ὅτι μᾶς ἀγαπᾶ, ἐπειδή φυλάσσουμε τίς ἐντολές Του καί ὅτι θά ἔλθει μαζί μέ τόν Ἄναρχο Πατέρα Του καί θά κατοικήσει μαζί μας!
Τῆς ἀνώτατης αὐτῆς εὐτυχίας καί χαρᾶς νά μᾶς ἀξιώσει ὁ Κύριος καί Θεός μᾶς Ἰησοῦς Χριστός διά πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας καί Ἀχράντου Παρθένου Μαρίας! Ἀμήν.
[1] Ἡ Γ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος συνῆλθε στήν Ἔφεσο τό 431 ἀπό τόν Θεοδόσιο Β’. Καταδίκασε τίς διδαχές τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως Νεστορίου, ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε ὅτι ἡ Μαρία γέννησε τόν ἄνθρωπο Ἰησοῦ καί ὄχι τόν Θεό.
Ἡ Σύνοδος διακήρυξε ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι τέλειος Θεός καί τέλειος Ἄνθρωπος, μέ πλήρη ἕνωση τῶν δύο φύσεων καί ἀπέδωσε ἐπίσημα στήν Παρθένο Μαρία τόν τίτλο «Θεοτόκος». Ἀπό τήν Παρθένο Μαρία δηλ. δέν προῆλθε ἄνθρωπος θεοφόρος, ἁπλῶς φέρων τόν Θεό μέσα του, ἀλλά Θεός ἐνανθρωπήσας καί "σεσαρκωμένος" κατά τόν Ἅγιο Κύριλλο Ἀλεξανδρείας.
Ἐννέα μῆνες μετά τόν Εὐαγγελισμό πραγματοποιήθηκε καί τό δεύτερο ἀπό τά σημαντικότερα γεγονότα, ἡ κατά σάρκα Γέννηση τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Κορυφή καί ὁλοκλήρωση τῆς σωτηρίας μας θά εἶναι ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μετά ἀπό ἕνα φρικτό θάνατο πάνω στόν Σταυρό.
Ὄχι μόνο μία φορά ἀλλά πολλές φορές φανερώθηκαν στούς Ἁγίους ἄγγελοι. Ἕξι μῆνες πρίν τόν Εὐαγγελισμό τῆς Παναγίας Παρθένου Μαρίας στάλθηκε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ στόν ἱερέα Ζαχαρία, ὁ ὁποῖος ὑπηρετοῦσε στόν Ναό, γιά νά τοῦ ἀναγγείλει, ὅτι ἀπ' αὐτόν θά γεννηθεῖ ὁ μεγαλύτερος μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ὁ Πρόδρομος τοῦ Κυρίου, ὁ Ἰωάννης. Καί σήμερα ὁ ἴδιος φέρνει τό χαρμόσυνο ἄγγελμα στήν Ὑπεραγία καί ἄχραντο Παρθένο Μαρία, ἡ ὁποία ζοῦσε στό ταπεινό φτωχόσπιτο τοῦ ξυλουργοῦ Ἰωσήφ. Ὁ διάλογός του μέ τήν Παναγία εἶναι τόσο ἅγιος καί μεγαλειώδης πού δέν τολμῶ νά τόν περιγράψω μέ δικά μου λόγια ἀλλά πρέπει νά τόν ἐπαναλάβω μέ Εὐαγγελικά λόγια.
Ὅταν μπῆκε ὁ ἀρχάγγελος στό ὑπερῶο, εἶπε: «Χαῖρε, κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετά σοῦ· εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν». Ἡ δέ ἰδοῦσα διεταράχθη ἐπί τῷ λόγω αὐτοῦ, καί διελογίζετο ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμός οὗτος, καί εἶπεν ὁ ἄγγελος αὕτη· μή φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῷ. καί ἰδού συλλήψη ἐν γαστρί καί τέξη υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καί υἱός ὑψίστου κληθήσεται, καί δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός τόν θρόνον αὐτοῦ τοῦ πατρός αὐτοῦ, καί βασιλεύσει ἐπί τόν οἶκον Ἰακώβ εἰς τούς αἰῶνας, καί τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. Εἶπε δέ Μαριάμ πρός τόν ἄγγελον πῶς ἔσται μοί τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω; καί ἀποκριθείς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ... Εἶπε δέ Μαριάμ· ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου. καί ἀπῆλθεν ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος» (Λκ. 1, 28-38).
Σᾶς ἔχω πεῖ πολλά τά προηγούμενα χρόνια γι' αὐτόν τόν διάλογο, πού εἶναι μοναδικός στήν Ἱστορία τοῦ κόσμου. Ἀλλά τώρα θά σταθῶ στά λόγια του Ἀρχαγγέλου: «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοί διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ». Κανείς ποτέ, ἀπό τή δημιουργία τοῦ κόσμου καί μέχρι τήν συντέλειά του, δέν γεννήθηκε καί δέν θά γεννηθεῖ κατά τόν τρόπο, κατά τόν ὁποῖο γεννήθηκε ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός. Κανείς ποτέ δέν γεννήθηκε χωρίς ἄνδρα. Κανείς δέν γεννήθηκε καί δέν θά γεννηθεῖ μέ τήν ἐπέλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Σέ κανέναν ποτέ δέν κατοίκησε τό Ἅγιο Πνεῦμα μέ τέτοια ὁλοκληρωμένη πληρότητα, μέ τήν ὁποία ἐγκατοίκησε στήν Παναγία Παρθένο Μαρία. Κανέναν δέν ἐπισκίασε ἡ δύναμη τοῦ Ὑψίστου καί τά μητρικά σπλάγχνα καμμίας γυναίκας δέν ἁγίασε, μέ τέτοια πληρότητα καί δύναμη, ὅπως τά σπλάγχνα τῆς Ὑπεραγίας Παρθένου Μαρίας.
Κρατῆστε βαθειά στήν καρδιά σας, αὐτό πού σᾶς λέω γιά τήν πλήρη ἑνότητα τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἀνθρώπινης οὐσίας τῆς Μαρίας. Ἡ ψυχή καί τό πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχουν τήν ἀρχή τους στό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Tό δεύτερο κεφάλαιο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης λέει, ὅτι ἔπλασε ὁ Θεός τόν πρῶτο ἄνθρωπο, τόν Ἀδάμ, «χοῦν ἀπό τῆς γής καί ἐνεφύσησεν εἰς τό πρόσωπον αὐτοῦ πνοήν ζωῆς» (Γέν. 2, 7). Μέ τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ μόνο τό πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι δυνατόν νά κοινωνεῖ, ἐφόσον ἀπό Ἐκεῖνον προέρχεται, ὅπως συμβαίνει καί στήν φύση, συγγενῆ δηλαδή μεταξύ τους πράγματα νά ἔχουν πραγματική ἐπικοινωνία. Τήν δυνατότητα τῆς ἀληθινῆς κοινωνίας μέ τόν Θεό τήν διδαχθήκαμε ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος λέει: «Ἐάν τίς ἀγαπᾶ μέ, τόν λόγον μου τηρήσει, καί ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καί πρός αὐτόν ἐλευσόμεθα καί μονήν παρ' αὔτω ποιήσομεν» (Ἰω. 14, 23). Ἀλλά καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέ κάποια ἔκπληξη ρωτάει τούς χριστιανούς τῆς Κορίνθου: «Οὐκ οἴδατε ὅτι ναός Θεοῦ ἐστε καί τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν;» (Α' Κορ. 3, 16).
Ἀπό τούς βίους τῶν ἁγίων γνωρίζουμε γιά μιά πραγματική κοινωνία μέ τόν Θεό, πού εἶχαν στή ζωή τούς οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ. Γνωρίζουμε ὅτι αὐτοί ὑπῆρξαν κατοικοιτήρια τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά ἀκόμα καί αὐτή ἡ βαθειά κοινωνία τους μέ τόν Θεό δέν μπορεῖ νά συγκριθεῖ μ' ἐκείνη τήν εὐλογημένη κατάσταση, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει ἀκόμα καί τήν κατάσταση τῶν ἀγγέλων καί τῶν ἀρχαγγέλων, στήν ὁποία βρέθηκε ἡ Ὑπεραγία Παρθένος Μαρία μετά τήν ἐπέλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Αὐτό δέν μπόρεσε, ἤ καλύτερα, δέν ἤθελε νά ἀντιληφθεῖ ὁ κακότυχος ἐκεῖνος αἱρετικός Νεστόριος, ὁ ὁποῖος ἰσχυριζόταν ὅτι ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος γέννησε ἕναν κοινό ἄνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό, μέ τόν ὁποῖο ἀργότερα ἑνώθηκε ὁ Θεός, γι' αὐτό καί τήν Ὑπεραγία Παρθένο Μαρία τήν ὀνόμαζε Χριστοτόκο καί ὄχι Θεοτόκο. Ἄν, ἔστω καί ἐλάχιστο, δίκαιο εἶχε ὁ Νεστόριος, τότε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός θά ἦταν ὄχι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ καί Θεάνθρωπος ἀλλά ἕνας ἀπό τούς πολλούς μεγάλους Ἁγίους, οἱ ὁποῖοι ὀνομάζονται ἀληθινοί ναοί καί μονές τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ γιά τήν ἀπέραντη ἀγάπη τους στόν Θεό καί τήν τέλεια ἐφαρμογή στή ζωή τους τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως βλέπετε ὁ Νεστόριος δικαίως ἀναθεματίστηκε ἀπό τήν Τρίτη Οἰκουμενική Συνοδο[1].
Σ' αὐτό τό σημεῖο θά μποροῦσα νά τελειώσω τόν ἐγκωμιαστικό μου λόγο πρός τιμήν τῆς μεγάλης αὐτῆς Ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου. Ὅμως δέν θέλω νά προσπεράσω τά λόγια ἐκεῖνα τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, τά ὁποῖα μπαίνουν σέ κάθε καθαρή καρδιά: «Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετά σοῦ».
Ὅλοι ἐσεῖς, πού εἶστε ὁμόψυχοι μέ μένα, πέστε μου, μπορεῖ νά ὑπάρχει ἀνώτερη καί καθαρότερη χαρά ἀπό αὐτή, πού δίνει ἡ αἴσθηση ὅτι μαζί μας εἶναι ὁ Κύριος! Ὅτι μᾶς ἀγαπᾶ, ἐπειδή φυλάσσουμε τίς ἐντολές Του καί ὅτι θά ἔλθει μαζί μέ τόν Ἄναρχο Πατέρα Του καί θά κατοικήσει μαζί μας!
Τῆς ἀνώτατης αὐτῆς εὐτυχίας καί χαρᾶς νά μᾶς ἀξιώσει ὁ Κύριος καί Θεός μᾶς Ἰησοῦς Χριστός διά πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας καί Ἀχράντου Παρθένου Μαρίας! Ἀμήν.
[1] Ἡ Γ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος συνῆλθε στήν Ἔφεσο τό 431 ἀπό τόν Θεοδόσιο Β’. Καταδίκασε τίς διδαχές τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως Νεστορίου, ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε ὅτι ἡ Μαρία γέννησε τόν ἄνθρωπο Ἰησοῦ καί ὄχι τόν Θεό.
Ἡ Σύνοδος διακήρυξε ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι τέλειος Θεός καί τέλειος Ἄνθρωπος, μέ πλήρη ἕνωση τῶν δύο φύσεων καί ἀπέδωσε ἐπίσημα στήν Παρθένο Μαρία τόν τίτλο «Θεοτόκος». Ἀπό τήν Παρθένο Μαρία δηλ. δέν προῆλθε ἄνθρωπος θεοφόρος, ἁπλῶς φέρων τόν Θεό μέσα του, ἀλλά Θεός ἐνανθρωπήσας καί "σεσαρκωμένος" κατά τόν Ἅγιο Κύριλλο Ἀλεξανδρείας.
